دا راپور پر داسې مهال خپور شوی، چې په پاکستان کې د پانګونې د پراختیا کچه وروستیو شلو کلونو ته په پام تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلې ده.
په ورته وخت کې پاکستان له ای ایم ایف څخه د پور غوښتنه کړې؛ خو د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف بیا ویلي، چې د پور اخیستو شرایط ستونزمن دي او د پاکستان حکومت باید اماده ګي ورته ونیسي.
د اباسین په اوبو د بند تړلو دغه پروژه پاکستان او چین په ګډه په مخ بیايي، پر دې برسیره چینايي انجنیران له داسو نه پورته پر اباسین د یوه بل غټ نوي بند په جوړیدو هم کار کوي چې دیامر باشا نومیږي.
له پېښې وروسته د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف، جمهور رئیس اصف علي زرداري او نور لوړپوړي دولتي چارواکي د تسلیت لپاره په اسلام اباد کې چینايي سفارت ته ورغلل.
دوی چینایانو ته دا ډاډ هم ورکړ چې د انجنیرانو وژونکي به ژر د قانون منګلو ته وسپارل شي، خو داسې معلومیږي چې د خپلو اتباعو د مرګ په تازه پیښو د چین د حکومت اندیښنه ډیره ژوره ده.
پاکستان کې پر چینایانو بریدونه
کراچۍ کې دوه کاله مخکې پر چینایانو برید
له دې نه وړاندې هم څو څو ځله په پاکستان کې چینايي کارمندان په بلوچستان، کراچۍ او د پښتونخوا په مختلفو سیمو کې د ترهګرو په بریدونو کې وژل شوي دي.
په تیرو پنځو کلونو کې په پاکستان کې کارکوونکو چینایانو باندې ټول شپږ څانمرګي بریدونه شوي دي چې په دغو پیښو کې ۱۷ چینایان او ۱۳ پاکستانیان وژل شوي دي.
د مومند بند د جوړولو د کار اداره کوونکي عاصم روف دي نیوز ورځپاڼې ته ویلي چې د هغوی په پروژه کې هم ۲۵۰ چینايان کار کوي، خو په دغه سیمه کې امنیتي اوضاع بده نه ده او چینایان له دې ځاید تللو پلان نه لري.
داسو بند
د داسو بند د اعمار په پروژه کې ۷۴۱ چینایان او شپږ زره پاکستانیان په کار بوخت دي.
د کوهستان ضلعې په پورتنۍ برخه کې د جوړیدونکي دغه بند کار د پاکستان د اوبو او بریښنا د انکشاف موسسې واپډا او د ګیژیبو ګروپ په نوم چینايي شرکت تر مینځه د یوه قرارداد په اساس له ۲۰۱۸ راهیسې په مخ روان دی.
دا بند په دوو مراحلو کې جوړېږي چې د بریښنا ابتدايي تولید به یې د ۲۰۲۴ تر اخیره پیلیږي او وړومبۍ مرحله به یې په کال ۲۰۲۵ کې تکمیل شي.
د دویمې مرحلې د تکمیل نه وروسته به دغه بند ټول ۴۳۲۰ میګاواټه بریښنا تولیدوي او د دې بندد ټول لګښت اندازه ۴.۲۷۸ میلیارده ډالره ده.
لکه چې وړاندې وویل شول، که د دغې پروژې نه ۷۴۱ چینایان، چې زیاتره یې انجنیران دي، خپل هیواد ته بیرته ولاړ شي، نو د بند د جوړولو کار به په ټپه ودریږي او دا به د بند د جوړولو لګښت د لوړیدلوسره سره د پاکستان د بریښنا د اړتیا پوره کول هم وځنډوي، چې پاکستان ته ډېر اهمیت لري.
دیامر باشا
پر چینایانو له وروستي برید وروسته د توربېلې بند چارې هم ځنډېدلې
د دیامر باشا بند هم د اباسین په اوبو جوړیږي. د دې بند د اوبو ذخیره به د ګلګت بلتستان په دیامر نومې سیمه کې وي او د بریښنا د تولید فابریکه به یې د کوهستان ضلعې په باشا نومې سیمه کې وي، چې په پښتونخوا کې پرته ده، ځکه ورته دیامرباشا بند ویل کیږي.
د دغه بندله جوړېدو سره به له اوبو ۴۸۰۰ میګاواټه بریښنا تولیدېږي. دا به ۱۰. ۵ کیوبک کیلومتره د څښاک او کرنې اوبه هم ذخیره کوي.
د پاکستان د پوځ شرکت د فرنټیر ورکس اورګنایزیشن او د چاینا پاور پخ نوم چینايي شرکت په ګډه دیامرباشا بند جوړوي.
په ۲۰۰۸ کې د دیامرباشا بند د لګښت اندازه ۱۲.۶ میلیارده ډالره وه، چې اوس څه لوړه شوې ده او د ځنډ په صورت کې نوره هم لوړیدی شي.
له پلان سره سم د دغه بند کار به په ۲۰۲۸ کې تکمیل شي.
د دیامر باشا د پروژې عمومي رییس نزاکت حسین دي نیوز ورځپاڼې ته ویلي چې په دغه پروژه کې ۵۰۰ چینايي کارمندان او ۶۰۰۰ پاکستاني اتباع کار کوي.
هغه وویل چې پاکستانیان به تر څو چې امکان ولري، کار ته ادامه ورکوي، خو دا طبیعي خبره ده چې د چینايي انجنیرانو او د چینايي تخنیک په غیاب کې به کار په مخ بوتلل اسان نه وي، د پروژې لګښت به لوړیږي او ورسره به د عمران او انکشاف عمومي پرمختګ هم وځنډیږي.
د پاکستان او چین تر منځه سیاسي او ستراتیژیکو اړیکو د شلمې پیړۍ په دویمه نیمايي کې ډیره وده کړې وه او دواړو ګاونډیو هیوادونو څه نه څه اقتصادي اړیکې هم لرلې، خو د دوی تر منځ په ۲۰۱۴ کې په اقتصادی اړیکو کې هغه وخت په دراماتیکه توګه پراختیا راغله چې د سي پېک په نوم د چین او پاکستان اقتصادي کورېډر د جوړیدو کار پیل شو.
د سي پیک د جوړولو په وسیله چین په پاکستان کې د ۶۲ میلیارده ډالرو سرمایه ګزاري کوي.
نوموړي زیاته کړې، چې احمد هنایش پر پښو او سر زخمي شوی او دا مهال په روغتون کې تر درملنې لاندې دی.
یاد خبریال د پېښې د نوعیت په اړه څه ونه ویل او نه هم د پاکستان حکومت په رسمي ډول د دغې پېښې په اړه څه ویلي دي.
په ټولنیزو شبکو کې د احمد هنایش پر وینو ککړ تصویر خپور شوی او د ټولنیزو شبکو کاروونکو ویلي، چې د نوموړي روغتيايي وضعیت نازک دی.
احمد هنایش چې نېږدې شل کاله یې له ازادي راډیو سره په کابل او پروان کې د خبریال په توګه کار کاوه، د جمهوري دولت له سقوط وروسته اسلام اباد ته کډوال شوی و.
نوموړی نه یوازې دا چې د ازادي راډیو خبریال و، بلکې په پروان او پنجشېر ولایتونو کې یې دوه سیمه ییزې راډیو ګانې هم لرلې.
تر اوسه ازادي راډیو هم په رسمي ډول د خپل خبریال د ټپي کېدو په اړه څه نه دي ویلي.
امنیتي چارواکو په دې غونډه کې د اسلام اباد په ستره محکمه کې تایید کړه، چې د اسلام اباد او لاهور د سترو محکمو د قاضیانو سربېره د پاکستان د عدلیې د مشر فایز عیسی په ګډون د سې شنبې په ورځ (د وري په ۱۳مه) د پاکستان د سترې محکمې څلورو قاضیانو ته هم ګواښونکي لیکونه رسېدلې دي.
د پولیسو چارواکو ویلي، چې دوی به د دې شکمنو پوډرو او ګواښوونکو لیکونو په اړه تحقیقات وکړي.
د پولیسو لومړني تحقیقات ښيي، چې دا ګواښونکي پوستونه د پاکستان په راولپنډۍ ښار کې له یوې عامه پوسته خانې څخه د پاکستان د عدلیې لوړ پوړو قاضیانو ته استول شوي دي.
جیونیوز دا هم ویلي، چې دا ګواښونکي لیکونه او شکمن پوډر د پاکستان لوړ پوړو قاضیانو ته له هغه یوه ورځ وروسته استول شوي، چې د پاکستان سترې محکمې د اسلام اباد د سترې محکمې د قاضیانو پر ضد په قضايي چارو کې د پاکستان د استخباراتي ادارو د لاسوهنې په تور پروسه پیل کړه.
