د ایران او افغانستان د سوداګرۍ خونې مشر له افغانستان څخه د ایران د تېلو د ورستنېدو په غبرګون کې ویلي، چې طالبان مناسب لابراتوار او کارپوهان نه لري. محمود سیادت د تېلو د کیفیت په معلومولو کې د طالبانو وړتیا کمه بولي او وايي چې په ازموینو کې د نیمګړتیاوو او تېروتنو احتمال شته.
نوموړی وايي: «حقیقت دا دی چې افغانستان مناسب لابراتوارونه نه لري او دا ستونزه نه یوازې د طالبانو په حکومت کې شته، بلکې د جمهوري حکومت پر مهال هم وه.»
د طالبانو د سټنډرډ ملي ادارې له لوري په خپره شوې خبرپاڼه کې څرګندیږي چې دغې ډلې یوازې په تېره میاشت کې د نیمروز او فراه له لارو څخه د ټیټ کیفیت لرونکو تېلو ۲۴۳ ټانکرونه بېرته ایران ته ورګرځولي دي.
په ایران کې د بازار خبري اژانس د راپور له مخې، محمود سیادت د طالبانو د ادعاوو په وړاندې د ایران صادر شوي تېل کیفیت لرونکي بللي او ویلي یې دي چې د لوړ کیفیت تېل نه یوازې ایران بلکې د ترکمنستان په ګډون نورو هېوادونو ته هم بېرته ورګرځول شوي دي.
دغه ایرانی چارواکی وايي، د تېلو ټول پېرودونکي افغانان دي او هېڅ ایرانی افغانستان ته تېل ته لیږدوي.
د هغه په وينا، افغان سوداګر له ايران څخه تېل اخلي او لېږدوي او د ايران د تصفيې شرکت له خوا پلورل شوي پټرول او ډيزل تر اوسه بېرته نه دي راستانه شوي.
د ایران- افغانستان د سوداګرۍ خونې مشر وايي: «لا هم د دغه هېواد د لابراتوارونو په ګډون د افغانستان په ډېرو برخو کې بشپړ منطقي او اصولي سیستم شتون نه لري»
د ایران او افغان سوداګرو د دغه بنسټ مشر ویلي په دې اړه یې له طالبانو سره خبرې کړې دي، او طالبانو ته یې وړاندیز کړی چې د ایران لابراتوارونه د حوالې په توګه ومني، او د توکو له لیږلو وړاندې دې طالبان د خپلو اصولو سره سم چې دوی یې غواړي د هماغسې توکو کیفیت مشخص کړي.
نوموړی ټینګار کوي چې طالبان به یا خپل لابراتوارونه جوړوي او یا به د ایران له لوري ورکړل شوی وړاندیز مني.
دغه مکتوب چې د طالبانو د شهیدانو او معلولینو چارو وزارت د سرپرست د ملا عبدالمجید اخوند له خوا لاسلیک شوی او یو کاپي یې افغانستان اڼټرنشنل- پښتو تر لاسه کړې، د دغه معلولینو لپاره یې څلور ځانګړتیاوې ټاکلي دي.
په دغه مکتوب کې لیکل شوي: “چې دغو معلولینو باید د خپل بدن دوه یا ډېر غړي له لاسه ورکړي وي، د طالبانو اړوند مجاهد وي، نومونه یې تکراري نه وي او معلولیت یې لا تر اوسه نه وي جوړ شوی.”
د طالبانو د شهیدانو او معلولینو چارو ریاستونو څخه غوښتل شوي، چې دغه لېستونه د روژې میاشتې تر ۲۲ نېټې پورې جوړ او د دوی له وزارت سره یې شریک کړي.
په مکتوب ویل شوي، چې دغه لېست باید د بوديجې د امر چې یو ملا دی، شخصي نمبر ته ولیږل شي.
بل خوا؛ د افغانستان د پخوانیو امنیتي ځواکونو یو معلول افغانستان انټرنشنل - پښتو سره په خبرو کې ویلي، چې په وار - وار یې د طالبانو د شهیدانو او معلولینو وزارت ته مراجعه کړې؛ خو خپل معاش یې هم نه دی ورکړل شوی.
هغه چې د طالبانو له ویرې د خپل نوم له اخیستو ډډه کوي، وايي: “کله چې د پخواني حکومت ملکي او نظامي معلولین د طالبانو اړوند وزارت ته ورشي، دوی ورته وايي، چې بودیجه نه شته او ځکه یې معاشونه نه ورکول کیږي. د معلولینو د معاشونو د ورکولو په اړه د طالبانو ټولې خبرتیاوې دروغ دي.”
دغه پخوانی معلول سرتېری وايي: “دا د ملایانو انصاف دی، دا اسلامي ارزښتونو ته د دوی ژمنتیا ده، مونږ ته مو هغه خپل حق معاش نه راکوي او خپلو معلولینو ته موټرې اخلي.”
طالبانو نېږدې درې کاله مخکې پر افغانستان له بیا واکمن کېدو وروسته ټولو پخوانیو چارواکو او دولتي ملکي او نظامي کارکوونکې ته د بښنې اعلان وکړ؛ خو له واکمن کېدو سره سم یې لومړی له امنیتي برخو د پخواني حکومت پاتې کارکوونکې لرې کړل او بیا یې د مسلکي ملکي حکومتي کارمندانو پر ځای د ملایانو د ګومارنۍ لړۍ پیل کړه، چې تر اوسه دوام لري.
