د خبریالانو مرکز د طالبانو له بند څخه د ازادي راډیو د خبریال د خلاصون غوښتنه وکړه

دغې محکمې نن چهارشنبه په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې دغه کس یې د طالبانو د قضايي مسوولینو او خلکو په حضور کې ۳۹ دُرې وهلی دی.

په اعلاميه کې راغلي، چې د سید اباد ولسوالۍ د طالبانو ولسوال او د دې ولایت د امربالمعروف ادارې د شکايتونو مسوول خلکو ته د «اسلامي نظام د بقا او معاشرې د اصلاح» اړوند هم څرګندونې کړې دي.

په اعلاميه کې د دې کس د هويت په اړه نور جزيیات نه دي ورکول شوي.

طالبانو د همدې وري میاشتي پر ۱۴مه په کندهار کې درېيو کسانو ته، پر ۱۵مه په خوست کې دوو کسانو او په ۱۸مه نېټه په لوګر ولایت کې يې د يوې ښځې په ګډون شپږو کسانو ته هم په عام محضري کې تعزيري سزاوې ورکړې دي.

په همدې مهال د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده په خپل اختریز پیغام کې یو ځلې بیا د شرعي حدودو پر پلې کولو ټینګار کړی او هغه یې د ظلم په مخنیوي کې د مظلومانو د ملاتړ غوره بېلګه یاده کړې ده.
هغه له طالبانو غوښتي، چې د شریعت په نافذولو کې دې رغنده ونډه واخلي.

په وروستیو کې په عام محضر کې د طالبانو له‌خوا د سزا ورکړه، د بشري حقونو ملاتړو سازمانونو اندېښنې زیاتې کړې دي او د طالبانو دغه حکمونه له نړۍوالو غبرګونونو سره مخ شوي دي؛ خو طالبانو نه یوازې دا چې د نړۍوالو دغه غبرګونونه او غوښتنې یې په پام کې نه دي نیولې، بلکې دغه غوښتنې او غبرګونونه یې د دوی په کورنیو چارو کې لاسوهنه یاده کړې ده.

د طالبانو عدليې وزارت نن په اعلاميه کې زیاتوي، چې د سید جمالدين افغان ښارګوټي ۱۱۸۸ جريبه ځمکه د۸۸۸ ګڼې کادستري ټوټه کې شامله او د کادستر په سندونو کې د امارتي ځمکو په عنوان ثبت وه.

د دوی په خبره، د اسنادو تر کتلو وروسته د «ځمکو د عصب د مخنيوي کميسون د پلاوي، مفتيانو او محکمې» تر پرېکړې وروسته دعوه د خلکو په ګټه تمامه شوې.

طالبانو په ټولو ولایتونو کې د ځمکو د عصب د مخنيوي کميسونونه جوړي کړي او د غصب څخه د خلاصون په نوم يې په يو شمېر ولایتونو کې ښارګوټي، ودانۍ او کورونه وران کړي دي.

د طالبانو د عدليې سرپرست وزير عدالحکيم شرعي، د طالبانو د قضاياو مشر احسان الله وثيق او د دې کمېسون مشر د ۲۰۲۳ کال په وروستۍ مياشتي کې ويلي و، چې په ټول افغانستان کې ۱۱ سوه زره جريبه جمکه له غصب څخه خلاصه کړې ده.

د عدليې سرپرست وزير عبدالحکیم شرعي شپږ ورځي وړاندي به کابل کې يوې غونډي ته وویل، په افغانستان کې هغه غصب چې د تېرې ادارې د حاکمیت په ۲۰ کلونو کې شوی، په تاریخ کې ساری نه لري.

خو پر طالب مشرانو تور دی، چې واک ته په رسېدو که له یوې خوا ځینې ځمکې له غصب خلاصوي، خو پخپله بیا دوی د دولتي ځمکو په غصب کې تر ټولو لوی لاس د دوی دی.

څه موده مخکې د هلمند نهر سراج کې یو شمېر سرچینو او اوسیدونکو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د طالبانو د مشر ملا هبت الله د ځانګړو ځواکونو قوماندان عبدالاحد طالب د مدرسې او جومات په نوم درې سوه جریبه دولتي او د کښت ځمکه بې له «دولتي» قرارداد څخه ولکه کړې او په څنګ کې یې ور سره دوکانونه هم جوړ کړي دي.
له دې سره، د یو شمېر راپورونو له مخې د طالبانو د دفاع وزارت مرستیال ملا فاضل اخوند هم د کندهار زاړه ښار ناريج کلا ته څېرمه يوه لويه هدیره او دولتي ځمکه غصب کړې، چې شخصي مېنه او دوکانونه يې پرې جوړه کړي دي.

افغانستان انټرنشل – پښتو ته د رسېدلي مکتوب له مخې ملا هبت الله اخونزاده تېره دوشنبه د کندهار ولایت مقام په حرم سرای کې له سوداګرو، جیدو عالمانو، د سوداګرۍ او پانګونې خونې او کانونو ریاست له مسوولینو سره د اختر مبارکۍ په ليدنه کې دا خبرې کړې دي.

هغه د عالمانو او سوداګرو د رول په ستایلو سره ویلي چې خپلمنځي اختلاف ته باید لار برابره نه شي او د دوی «فرمانونه عملي او اطاعت» یې وشي.

ښاغلي اخوندزاده د تېر اختر پیغام کې هم د خپلمنځي ستونزو پر نه پیدا کېدو ټینګار کړی و او هم یې ویلي و، چې «خپل اقتصاد او هېواد» پخپله جوړ کړئ.

خو په دې ناسته کې طالب مشر د کانو سپړلو ته په اشاره افغانانو ته په خطاب کې وايي: «ټولو هیوادوالو ته ډاډ ورکوم او مه وارخطا کېږئ؛ مشکل ختمېږي موږ په اوسني اقتصادي وضعیت کښي په هیواد کښي زیات معادنونه او زخایر لرو، د هغوی د استخراج له پاره کار رشوع دئ. افغانستان به د یوه زورېديل حالت څخه راوزي او په یوه پرمختليل اقتصادي هیواد به بدل سي.»

د طالبانو واکمنېدو سره چې د افغانستان بانکي سیستم له نړۍ سره اړیکي نه لري او افغان زېرمې هم کنګل شوې، طالبانو د خپلو اړتیاوو پوره کولو لپاره د کانونو اېستلو ته مخه کړې ده.

د طالبانو د کانونو او پټروليم وزارت نږدې دوه اونۍ مخکې وویل، د افغانستان په بېلا-بېلو سېمو کې د ۲۰۰ کوچنيو او ۱۵ لويو کانونو د استخراج چارې روانې دي.

خو طالبان د دې کانونو د قراردادونو په هکله مالومات او له هغو ترلاسه شوي عاید د مصرف لارې له چا سره نه شریکوي.

همدا وجه ده چې د دې کانونو د استخراج په هکله افغانان اندېښنې لري او په دې باور دي چې د کانونو اړوند سیمو کې هم خلکو ته کوم لومړني خدمتونه نشته.

له نږدې دوو کلونو راهیسې چې د کانونو سپړل روان دي بیا هم د ادوند سیمو د خلکو په اقتصاد کې کوم مثبت بدلون نه دی راغلی او په افغانستان کې د بې کارۍ او بې وزلۍ کچه نوره هم زیاتېږي.

د جورج ډبلیو بوش انستیتوت هم د روانې اپرېل میاشتې په دویمه یوه څېړنه کې وویل، چې د طالبانو مشران او غړي په داسې حال د افغانستان له طبیعي زېرمو خپل خوند اخلي چې ۹۰ سلنه افغانان بې وزله او خوارځواکي دي او څلور میلیونه ښځې او ماشومان له سختې لوږې سره مخ دي.

پانګونې ته د سوداګرو هڅول

خو ملا هبت الله اخوند چې باور لري د کانونو سپړلو سره به افغانستان پر اقتصادي هېواد بدل کړي وروستۍ ناسته کې پر سوداګر او پانګوالو غږ کړی چې پر طبيعي زېرمو سربېره صنعت او کرنه کې پانګونه وکړي.

خو په افغانستان کې سوداګر او پانګوال د طالبانو پر ادارو د کار د ځنډېدو او د خندونو جوړولو تورونه لګوي.

دوی وخت نا وخت په کابل کې د ملا برادر په شمول له ځینې چارواکو او ان کندهار کې له ملا هبت الله سره لیدلي.

په دې غونډه کې هم سوداګرو د مالياتو د مراحلو د پروسې اسانه کول، د صنعت په برخه کې د ځمکو لپاره د سندونو ورکول، بهرنيو سوداګرو ته د ويزو د ستونزو حلول، پر لویو لارو د ترانسپورټې شرکتونو کنټرول او يو شمېر نورې غوښتنې کړې دی.

د طالبانو مشر هم دوی ته د ستونزو د حل ډاډ ور کړی دی.

د طالبانو مشر په دغو خبرو کې دا هم ویلي چې د دوی حکومت یوازې د دې ډلې نه دی، بلکې د ټولو افغانانو دی او هر کار وړ کس پکې کار کولی شي.

خو پر طالبانو نیوکې دا دي چې په بیا واکمنېدو سره یې ډېر متخصص کسان له دندو لرې کړل، پر ځای یې ملایان وګومارل او دا لړۍ لا هم روانه ده.

د نجونو پر زدکړو او د ښځو پر کار بندیز او د متخصصو کسانو له دندو لرې کول هغه څه دي چې د طالپانو په واکمنېدو سره یې بهر ته د افغانانو کډوالي ور سره زیاته شوې ده.

په کندهار کې د طالبانو ځايي چارواکي وايي، د سه شنبې په ورځ د (وري ۲۷مه) د کندوزـ مزار پر لویه لاره پنځه کندهاري مېله‌وال په یوه ترافیکي پېښه کې مړه شوي دي.

له کندهار څخه سیمه‌اېزو خبریالانو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې دغه کندهاري مېله‌وال د یوې کورنۍ غړي دي.

د کندهار د سیمه‌ایزو خبریالانو په خبره په مړه شویو کسانو کې درې کسان ورونه، یو د همدې درې کسانو اوښی او یو بل مړ شوی کس یې هم له نږدې خپلوانو څخه و.

د اختر په رخصتیو کې ډېری کسان د افغانستان له سویل په ځانګړي توګه کندهار څخه د افغانستان شمالي ولایتونو ته سفرونه کوي.

خو ډېری وختونه یوشمېر مېله‌وال د بې احتیاطۍ له امله په ترافیکو پېښو کې مړي.

دا په داسې حال کې ده، چې د کندهار د میرویس روغتون له لوري په خپور شوي راپور کې راغلي، چې د اختر په ورځو کې په دغه ولایت کې د ټرافیکو پېښو له امله دوه کسان مړه او ۱۴۹ کسان ټپیان شوي دي.

اغلې نوري د لومړي ځل لپاره د اوشن ګلوب سیالیو په دویم پړاو کې سفر وکړ.

هغې په فبرورۍ میاشت کې په خپله فیسبوک پاڼه کې د دغه سفر په اړه ولیکل:« خوشحاله یم، چې په دغه نه باورېدونکي سفر کې چې ټولې نړۍ ته یې لرم، د نجونو د زده‌کړو مهم پیغام له ځانه سره لېږدوم.»
هغې زیاته کړه:« د افغانستان په ښایسته غرونو کې رالویه شوې او د میدن په بېړۍ چلولو کې له تمې خلاف او زړه راښکوونکی سفر کوم.»

میدن فکټور د اډوارز ټریسي بېړۍ نوم دی. هغې په ۱۹۸۹-۱۹۹۰ کال کې «د ویتنبرد د نړۍوالو سیالیو بهیر» کې د هغې بېړۍ مشري کوله، چې ټولې کارکوونکې یې مېرمنې وې.

د ټولو مخالفتونو او جنسیتي توپیر سره، سره ټریسي او د هغې ډلې د ټولو سختو شرایطو په منلو د نړۍ د بېړۍ چلولو په سیالیو کې دویم مقام ګټلی و.
دا د بېړۍ چلولو سیالیو کې د مېرمنو لپاره تر ټولو سخت پیل و.
له هغې وروسته میدن چې اوس‌مهال یې په نوم دغه سازمان هم جوړ شوی، د نجونو د ځواکمنولو لپاره په ټوله نړۍ کې په یو ستر بنسټ بدل شوی او له نړۍوالو څخه د نجونو د زده‌کړو لپاره پیسې راټولوي.

هغې د میدن په بېړۍ کې یوه سپینه دړه په لاس کې نیولې، چې په کې لیکل شوي: «نوروز مبارک، د افغانستان او د هېواد د مېرمنو د ازادۍ په هیله.»
نجیبه نوري په قوم هزاره او د افغانستان د بامیانو ولایت اوسېدونکې ده، چې دا مهال کډواله شوې.

هغې په کډوالۍ کې دا موکه موندلې، چې د بېلابېلو هېوادونو له مېرمنو سره ګډ سفر وکړي؛ خو د هغې په شان نورې نجونې په افغانستان کې په ډېرې سختۍ سره کولای شي له کوره بهر لاړې شي او د زده‌کړو او کار کولو حق هم نه لري.
د میدن بېړۍ د هغو ۱۴ بېړیو څخه یوه وه، چې د سپټمبر په ۱۰مه یې خپل سفر له بریټانیا څخه پیل کړ.

دغې بېړۍ ۴۳ زره کیلو مټره لار ووهله او د پنځمې بېړۍ په توګه وروستۍ کرښې ته ورسېده.