د رویټرز خبري اژانس د یو راپور له مخې، "د سولې تیره څنډه" په نوم یو نوی مستند فلم، د یوې زړه بوږنونکې صحنې سره پیل کیږي: د افغانستان د پارلمان پخوانۍ غړې او د ښځو د حقونو فعاله، فوزیه کوفي، د ۲۰۲۰ کال په اګست کې په یو برید کې له ټپي کیدو وروسته په روغتون کې تر درملنې لاندې وي.
اغلې کوفي له خپلې لور سره کابل ته روانه وه، چې د ناپېژاندو وسله والو تر برید لاندې راغله.
هغه په دغه مستند فلم کې چې د هاټ ډاک په نوم د کاناډا د مستند فلمونو په فیستیوال کې د شنبې په ورځ نندارې ته وړاندې شو، وايي: "دوی فکر کاوه چې زه پر سر لګیدلې او مړه شوې یم." دغه فیستیوال به د مې تر ۵ مې نیټې پورې دوام وکړي.
د رویا سادات له خوا جوړ شوی دغه ۹۵ دقیقه ای فلم د افغان ښځینه مشرانو د زړورتیا نښه ده چې د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو له بیا واکمن کیدو راهیسې د بدلون لپاره خپلې مبارزې ته دوام ورکوي. طالبانو د ښځو ازادي او حقونه په جدي توګه محدود کړي دي.
اغلې سادات وايي: "دا ‘روان وضعیت' یوه تراژیدي ده، خو په عین حال کې، تاسو کولی شئ د ښځو ځواک وګورئ او د دې هیواد ښکلا وګورئ."
پر اغلې کوفي برید د هغې د فعالیتونو مخه ونه نیوله. دا پر هغې لومړۍ برید نه و.
نوموړې د فاطمې ګیلاني، حبیبه سرابي او شریفه زرمتی په ګډون د ښځو د مرکچيانو په منځ کې یوه مهمه څېره وه، چې د قطر په دوحه کې یې د طالبانو سره د سولې د هوکړې په موخه په بین الافغاني خبرو اترو کې ګډون کړی و.
دا مستند فلم د ښځو له نظره د افغانستان د مرکچي پلاوي پر ناکامې خبرې کوي.
د خبرو اترو میز ته تر کیناستو وروسته، اغلې کوفي په دې پوهه شوه چې طالبانو خپله بریا لا دمخې منلې ده.
هغې په یوه مرکه کې وویل: "کله چې ولسمشر بایډن واک ته ورسېد، هغه اعلان وکړ چې له افغانستان څخه به خپل سرتیري له کوم شرط پرته وباسي، دغې خبرې د طالبانو مورال ډیر لوړ کړ."
د بایډن ادارې تر دې وړاندې له افغانستان څخه د امریکايي ځواکونو د غیر منظم راوتلو پره د ټرمپ پر ادارې ور اچولې او ویلي یې دي، چې طالبانو سره هغوی معامله کړې وه.
اغلې کوفي، چې اوس په جلاوطنۍ کې ده، د ملګرو ملتونو او اروپايي ټولنې په څېر له نړیوالو ادارو سره د اړیکو له لارې له برتانیا څخه خپل کار ته دوام ورکوي او پالیسي جوړونکي هڅوي چې د طالبانو د واکمنۍ پر مهال د افغان ښځو وضعیت په رسمیت وپېژني.
افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې ویډیو کې ښکاري چې الټو او ټوډي یو مخ له لویو ډبرو لاندې دي.
ویډیو لېږونکی هم وايي په دې پېښه کې څلور کسان مړه شوي دي.
خو د لغمان د ترافيکو مدير حبيب الله مبارز د طالبانو تر کنټرول لاندي باختر اژانس ته ويلي، چې دې پېښه کې یو کس مړ شوی او د دوو مېرمنو په ګډون ۷ کسان ټپیان شوي دي
طالبان وايي لار یې خلاصه کړې ده، خو خلګو ته یې خبر ورکړی، چې پر دې لار د باران او ورښتونو له امله د غر ښويېدني خطر شته او تر دوهمې خبرتيا دې پرې تګ راتګ نه کوي.
له تېري ورځي راهیسي د افغانستان په ختيځ کې بارانونه او سېلابونه زيات شوي دي.
افغانستان انټر نشنل ته په رسېدلو ويډیو کې معلوميږي، چې د جلال اباد ښار سړکونه له اوبو ډک دي.
د جلال اباد ښاروالۍ په يوې خبرتيا کې له خلکو غوښتي، چې له اړتيا پرته ښار ته له تګ ډډه وکړي .
تر اوسه په دې ورښت کې د نورو ځاني او مالي زیانونو په اړه لا معلومات نشته.