د بدخشان اعتراض کوونکو د فصیح الدین فطرت وړاندیزونه رد کړ

د افغانستان د خبریالانو مرکز د دوشنبې په ورځ (د غويي۱۷مه) په خپله خبرپاڼه کې د طالبانو له خوا د یاد خبریال نیول د اندېښنې وړ بللی دی.

د ندا محمد نوري کورنۍ د یکشنبې په ورځ ازادۍ راډیو ته ویلي، چې طالبانو دغه خبریال د غويي په ۱۵مه د شنبې په ورځ په چاریکارو ښار کې نیولی دی.

د افغان خبریالانو مرکز په پروان کې د سیمه ییزو سرچینو له خولې لیکلي، چې ښاغلی نوري د "جلا وطن رسنیو سره د همکارۍ" په تور نیول شوی دی.

دغه مرکز په پروان کې له طالب چارواکو وغوښتل، چې ندا ​​محمد نوري دې د رسنیو له قانون سره سم ژر تر ژره خوشې کړي.

ندا محمد نوري په پروان ولايت کې د ملي راډيو ټلويزيون له خبريالانو څخه دى او له څه د پاسه يوې نيمې لسيزې راهیسې په دې رسنيو کې د خبريال او پروډيوسر په توګه کار کړى دى.

د افغانستان د خبريالانو د مرکز وروستۍ موندنې ښيي، چې طالبانو په تېرو دولسو مياشتو کې ٦٤ خبريالان نيولي او له دې ډلې درې خبريالان لا هم د دغې ډلې په بندخونو کې دي.

د طالبانو د ماليې وزارت ویاند احمدولي حقمل د دوشنبې په ورځ په يوه ويډيو مرکه کې د تېر ۱۴۰۲ کال د قاچاقي نيول شويو توکو اړوند معلومات شريک کړي.

حقمل زياتوي، چې د دوی د ګمرکونو لوی رياست کارکوونکو، په کندهار، نيمروز، فراه، خوست، پکتيا، هرات، هلمند او ننګرهار ولایتونو کې (یولک ۷۸ زره ۱۹۴) ټنه بې کيفيته او منع شوي توکي نيولي دي.

نوموړی وايي، چې دغه توکي له ګاونډيو هېوادونو په خاص ډول پاکستان څخه په غیر رسمي لارو راوړل کېدل.

هغه زياتوي، چې په لویو لارو او ګمرونو کې يې څارنه روانه ده: « هيچا ته اجازه نه ورکوو، چې قاچاقي او منع شوي توکي په ځانګړې توګه هغه څه چې د کورني صنعت د ودې او پرمختګ د مخنيوي سبب ګرځي لېږد رالېږد شي.»

د طالب دغه ویاند په خبره، چې په ګمرکونو کې د اسانتياو د رامنځته کولو سره يې په ډېرو برخو کې د فساد مخه نيولې.

هغه د دې توکو په تړاو د نيولو شويو کسانو او ادرسونو په اړه جزيیات نه دي شريک کړي.

طالبان پر داسې مهال په ګمرکونو کې د اسانتياو د رامنځته کېدو خبر ورکوي، چې ډېر سوداګر په ولايتي ګمرکونو کې د ستونزو یادونه کوي.

یو شمېر سوداګر لوړه ماليه، د توکو د محصولاتو پر مهال د ګمرک پېچلی سیسټم، د کار کوونکو کمزوری کار، په ګمرکونو کې د لابراتوار او سړو خونو د نشتوالي ترڅنګ ډېرې نورې ستونزې بيانوي.

د دغې محکمې د خبرپاڼې پر بنسټ؛ دغه حکم د دوشنبې په ورځ (د غويي۱۷مه) د پکتیا ولایت د احمد ابا ولسوالۍ ابتداییه محکمې صادر کړ.

د طالبانو سترې محکمې لیکلي، چې له دغو کسانو څخه دوه یې په یو کال او درېیم کس یې په یو کال او شپږ میاشتې بند محکوم کړل.

د طالبانو منتقدین وايي، دې ډلې له درېیو کلونو راهیسې خپل مخالفین په بېلابېلو تورونو نیولي، بندیان کړي او محاکمه کړي دي.

تېره مياشت د دې ډلې سترې محکمې په کندهار کې درې تنه د خپلو سياسي فعاليتونو په تور په اوږدمهاله بند او په درو وهلو محکوم کړل.

طالبانو د واک تر لاسه کولو وروسته عامه سزا بیا پیل کړه او تر دې دمه یې په ټول افغانستان کې لسګونه کسان په بېلابېلو تورونو په عام محضر کې په درو وهلي دي.

ځايي خلکو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د غويي مياشتې په ٢٥مه د طالبانو د استخباراتو يو شمېر غړي د جاسوسۍ په موخه بلخاب ته تللي او هڅه يې کړې، چې د طالبانو د "ظلم" په اړه له ځايي خلکو سره خبرې وکړي.

د سرچېنې د معلوماتو له مخې، کله چې يو شمېر ځايي خلکو د طالبانو له توپیري چلند څخه شکايت وکړ او د طالبانو ضد مقاومت له جبهې سره يې خواخوږي څرګنده کړه، د هغوى غږونه د "طالبانو جاسوسانو" ثبت کړل.

له دې پېښې وروسته طالب ځواکونو د بلخاب ولسوالۍ پر درېیو کلیو برید وکړ او ۱۴ ملکي وګړي یې ژوندي ونیول.

د سیمه ییزو سرچېنو په وینا، طالبانو د دغو کسانو له کورنیو غوښتي، چې د دغې ډلې د پخواني قوماندان مولوي مهدي مجاهد له خوا پاتې شوې وسلې ورته وسپاري.

د ۱۴۰۱ کال د زمري میاشتې په ۲۶مه له یو لړ جنجالونو وروسته طالبانو اعلان وکړ ، چې په سرپل کې د دوی سیمه ییز قوماندان مولوي مهدي مجاهد وژل شوی دی.

خو د بلخاب ولسوالۍ اوسېدونکي وايي، چې وسلو ته لاس رسی نه لري او د وسلو د پېرلو مالي توان نه لري. ځينې سرچينې وايي، چې په بلخاب کې طالبان ځايي خلک اړ کوي، چې د وسلو په بدل کې پيسې ورکړي.

د طالبانو د پخواني قوماندان مولوي مهدي مجاهد له وژل کېدو وروسته په بلخاب کې له بشري حقونو د پراخو سرغړونو راپورونه ورکړل شوي دي.

د افغانستان د بشري حقونو کمیسیون د چنګاښ په ۱۴مه په یوه بیان کې طالب ځواکونه د سرپل ولایت په بلخاب کې پر ملکي وګړو په "ډزو" تورن کړل.

تسنیم خبري اژانس د یکشنبې په ورځ د (غوايي ۱۶مه) د ایران د رېل پټلۍ د ادارې په حواله راپور ورکړی چې د افغانستان ترانزیټي ګاډی له جواز پرته د رازي بندر په لور روان شوی.

دا رېل ګاډی چې له افغانستان څخه د تالک ډبرې لیږدوي په تېرو دوو اونیو کې د شمتګ پر پوله ودرول شو.

د ایران د رېل پټلۍ ادارې د لایسنس نه لرلو سره سره د دغه ګاډي د تېرېدو اجازه «ښه نیت او ملي ګټو ته پام» بللی دی.

د دغه راپور له مخې د تالک بار وړونکی ګاډی اوس د ایران په شمال لویدیځ کې د رازي پولې ته پر لاره دی.

د ایران د رېل پټلۍ د ادارې مشر ټینګار وکړ چې له افغانستان سره د رېل د دایمي تجارتي تبادلې د کرښې جوړول د ایران پر پولو، ګمرکونو او د ریل ګاډو اړوندو جوازونو د ترلاسه کولو په ګډون اصلاحاتو ته اړتیا لري.