طالبان: ازبکستان غواړي په افغانستان کې اوږد مهاله اقتصادي پروژې پيل کړي

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزير نورالدین عزيزي نن یکشنبه د صنعت اونۍ په ځانګړې غونډه کې وويل؛ د دوی د مامورينو د همکارۍ نه کولو پر مهال خلک کولی شي، چې د امربالمعروف وزارت د شکایتونو ادارې سره خپله ستونزه شریکه کړي.

نوموړي وايي، چې دا اداره ټولې چاري تعقيبوي او د خلکو ستونزو ته رسېدونه کوي.

نوموړي په دې غونډه کې وويل: «موږ په خپل څنګ کې ښه همکار لرو، که په يوه هېواد کې امربالمعروف او نهې عن المنکر اداره نه وي، خدای ناخواسته پر هغه هېواد عذاب را نازليږي.»

نوموړي پر داسي مهال د دې وزارت د کارونو ستاینه کوي، چې د هېواد په ډېرو برخو کې خلک، سوداګر او ان مېرمنې د امربالمعروف وزارت د کارونو څخه ناخوښه دي.

ډېری کسان وايي، چې دغه وزارت په زور پر ټولني ځنې شيان تطبیق او عملي کوي.

د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده هم دغه وزارت ته پوره صلاحيت ورکړی او ان وزارتونه یې مکلف کړي، چې د دې ادارې خبرو او لارښوونو ته غوږ ونيسي.

د امربالمعروف وزارت په خپلو ټولو شفاهي امرونو کې پر ځوانانو، مېرمنو او ټولنې بېلابيل بنديزونه لګولي.

له ږيرې او وېښتانو جوړولو نېولې، تر موسيقۍ، د مېرمنو پر تفريح ځایونو او يوازې تګ بنديز هغه څه دي، چې له امله یې د دغه وزات محتسبینو خلک وهلي او ډبولي هم دي.

د دې وزارت د کار کوونکو يو شمېر هغه ويډيوګانې، چې افغانستان انټرنشنل – پښتو تر لاسه کړي، پکې ليدل کیږي، چې په عام بازار کې مېرمنې وهي او په زور يې د «بې حجابۍ په نوم» تر زندانه رسولي.

ډېرو بشري سازمانونو، مدافع بنسټونو او د نړۍ ډېرو هېودونو پر افغانستان د طالبانو له واکمنۍ وروسته له شپږم ټولکي څخه پورته د نجونو پر زده کړو، کار کولو او ورزش بندیزونه، په رسنیو کې پر ښځینه خبریالانو محدودیتونه او د دوی په بندخونو کې د ښځو ځورول له ټولو بشري حقونو څخه سرغړونه بللې او د طالبانو څخه يې د دې بنديزونو د ليري کېدو غوښتنې کړي دي.

کاظمي قومي وايي؛ د انسانانو د ژوند د ژغورلو طلايي ساعتونه په همغږۍ او مشورې لګول کېږي.

ښاغلي قومي د یکشنبې په ورځ پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، چې د هرات د خونړۍ زلزلې پر مهال د خلکو د ژغورلو پر ځای طلايي ساعتونه په همغږۍ او مشورې لګول شوي دي.

دغه ایراني ډېپلومات ویلي، چې دغه ډول کړنلارې "پرېکړه کول ستونزمن کړي دي."

د ایران سفیر اعلان وکړ، چې د طالبانو د غوښتنې په صورت کې د ایران اسلامي جمهوریت چمتو دی، چې د افغانستان د شمالي ولایتونو سېلاب ځپلو ته د سرې میاشتې او د خمیني د مرستې کمېټې له لارې مرستندویه ځواکونه، طبي ټیمونه او د خلکو مرستې ورسوي.

طالبانو تر اوسه د ایران د مرستې د ورکړې اعلان ته ځواب نه دی ویلی.

د ایران استازي له طالبانو وغوښتل، چې د مرستې غوښتنه دې په څرګند ډول مطرح کړي.

د هېواد په شمالي ولایتونو او په ځانګړې توګه بغلان ولایت کې د سېلابونو له راوتو درې ورځې تېرې شوې؛ خو تر اوسه د پام وړ مرستې سېلاب ځپلو ته نه دي رسېدلي.

دغه سازمان زیاته کړه، چې د څښاک د پاکو اوبو رسولو، د حفظ الصحې بسته بندۍ او د روغتیايي اسانتیاو د برابرولو هڅې روانې دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د طبي مرستو لېږد د افغانستان په شمال کې له سېلاب ځپلو سره د مرستې لپاره د دې سازمان د هڅو یوه برخه ده.

په افغانستان کې د روغتیا نړۍوال سازمان استازي جمشید تنولي وویل: "موږ د قربانیانو له کورنیو سره خپله خواخوږي وړاندې کوو او له روغتیايي چارواکو او خپلو همکارانو سره یوځای په اغیزمنو سیمو کې اړینو روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی پېدا کړو."

د روغتیا د نړۍوال سازمان دغه چارواکي ټینګار وکړ، چې د دغه سازمان کارکوونکي اوس مهال په سېلاب ځپلو سیمو کې حضور لري او له خلکو سره د مرستې هڅه کوي.

د روغتیا نړۍوال سازمان هم ویلي، چې د سېلابونو له امله د اوښتو زیانونو کره شمېره لا نه ده معلومه او د دغه سازمان چارواکي له نورو روغتیايي بنسټونو سره په ګډه د وضعیت په اړه څېړنې کوي.

د دغه سازمان په خبرپاڼه کې راغلي، چې په سېلاب ځپلو سیمو کې د اوبو له لارې د ناروغیو د احتمالي خپرېدو د مخنیوي لپاره تدابیر نیول شوي دي.

د روغتیا نړۍوال سازمان وايي؛ په افغانستان کې د سېلابونو له امله په اتو سیمو کې تر دوه زره ډېر کورونه ویجاړ شوي او سلګونه کسان په دغو پېښو کې بې ځایه شوي دي.

د طالبانو او د خوړو د نړۍوال سازمان د تازه خپرو شویو شمېرو له مخې؛ په بغلان کې د سېلابونو له امله تر ۳۰۰ ډېر کسان وژل شوي دي.

ټاکل شوې وه، چې د پاکستان يو پوځي پلاوی د يکشنبې په ورځ د غويي په ٢٣مه له راولپنډۍ څخه کندهار ته ولاړ شي.

د پاکستان امنیتي سرچېنو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې، چې د طالبانو له لوري د دغه پلاوي سفر لغوه شوی دی.

سرچينې زياته کړې، چې طالبانو د دغه سفر د لغوه کېدو اصلي لامل "د هوا حالات" بللی؛ خو په حقيقت کې "پکتيکا کې د پنجشنبې د ورځې هوايي بريد اصلي لامل دی."

د پکتیکا د برید او د هغې د مرګ ژوبلې په اړه تر اوسه کره جزییات نه دي په ډاګه شوي.

تر دې وړاندې د افغانستان انټرنشنل یو سند ترلاسه کړی و، چې په کې ښودل شوي وو، چې پاکستان کابل ته د یوه رسمي مکتوب په استولو سره د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ته د الوتکې د الوتنې د وخت او د ناستې د وخت جزییات ورکړي دي.

ټاکل شوې وه، چې د پاکستان د "منځنیو رتبو" پوځي چارواکو یو پلاوی د هبت الله اخوندزاده له نږدې والي محمد علي حنفي سره چې په "ملا شیرین اخوند" مشهور و، وویني او په دې توګه د طالبانو مشر ته د پاکستان پیغام ورسوي.

پاکستاني سرچېنو مخکې تایید کړې وه، چې په دې غونډه کې به د فرضي کرښې د مدیریت او ټي ټي پي پر مسالې خبرې وشي.

پاکستان وايي؛ تحریک طالبان پاکستان په دې وروستیو کې په افغانستان کې خپل ډله پراخه کړې او د دغه هېواد له خاورې د پاکستان پر بېلابېلو ښارونو بریدونه کوي.

د پاکستان دا ادعا طالبانو له خوا تل رد شوې ده.

طالبانو په رسمي ډول پر پکتیکا د پاکستاني هوايي ځواکونو د بریدونو او د پاکستاني پلاوي د سفر د لغوه کېدو د لامل په اړه څه نه دي ویلي.

طالبان وایي، ازبکستان د «جيولوجي، کانونو، ګازو، فرهنګي او سوداګريزو» برخو کې کار کولو ته چمتو دي.

د طالبانو بهرنيو چارو وزارت نن یکشنبه پر خپله اېکس پاڼه په يوې اعلاميه کې ليکلي، چې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير الهام محکموف، د ولسمشر ځانګړی استازی عصمت الله ایرګشوف او مل پلاوی په کابل کې د دوی له وزير امیرخان متقي سره ليدلي دي.

طالبان وايي؛ په دې ناسته کې ازبکستان ژمنه او ټينګار کړی، چې افغانستان به د سېمې په ټرانزيټي مرکز بدلوي.

د طالبانو وزارت په خپله اعلاميه کې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير له قوله ليکلي: « افغان – ټرانس پروژې عملي پېل او امکان سنجۍ لپاره یې د انجنیرانو یو ټیم له ځان سره راوستی، چې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ او نورو اړونده ادارو سره به عملا خپل کار پېل کړي»

اعلامیه زياتوي، چې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير محکموف ويلي، چې د دوی سره راغلي ډلې به د کانونو او پټروليم وزارت، سوداګرو او نورو طالب مسولينو سره هم ناستې ولري.

هغه ويلي، چې په افغانستان کې د «نفتو، ګازو، اکتشاف او استخراج» او نورو برخو کې عملي کار ته چمتو دي.

د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي وويل، چې په راتلونکې اونۍ کې به يو بل پلاوی د یو ميليون ټن ډبرو سکرو د رانيولو لپاره کابل ته راشي.

په ناسته طالب وزير اميرخان متقي له راغلي پلاوي څخه وغوښتل، چې په تعليمي او روغتيایي برخو کې د همکارۍ ترڅنګ سوداګريزي چاري ګړندۍ، سوداګريزو او سياحتي وزيرو د اسانې په برخه کې باید د دغه هېواد پاملرنه زیاته شي.

راغلي پلاوی د ستونزو د حل ژمنه وکړه او زياته يې کړه: «چمتو يو، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ ګمرکي او سرحدي خدمات ۲۴ ساعته کوو.»