د پاکستان برید: طالبانو کندهار ته د پاکستاني پوځي پلاوي سفر د دوی د برید له امله لغوه کړ

رکنا خبري اژانس د روح الله لطیفي په حواله خبر ورکړی، چې ایران تېر کال ۲۲۱ ټنه زعفران ۵۵ هېوادونو ته صادر کړي وو؛ خو د وزن له پلوه د صادراتو د زیاتوالي او د دغه محصول د بیې د لوړوالي له امله په نړۍوالو بازارونو کې د ایران بیه ۱۵،۷ سلنه راټیټه شوې ده.

دغه ایراني چارواکي ویلي، چې په نړۍوال بازار کې د ایراني زعفرانو د بیې د راټېټېدو اصلي لامل د ګمرکي تعرفې لوړوالی او د افغانستان له خوا د دغه محصول پېرل دي.

هغه وویل: «د افغانستان او هند د ګډ تړون له مخې؛ افغانستان له ګمرکي محصول پرته هند ته زعفران صادروي او دا د دې لامل شوی چې ایران د خپلو زعفرانو ستر پېرودونکی (هند) له لاسه ورکړي.»

هغه زیاته کړه، چې اوس د هند له خوا د اړتیا وړ ۵۰ ټنه زعفران د ایران له زعفرانو سره د افغانستان له لارې واردیږي.

تر دې وړاندې د طالبانو د صنایعو او سوداګرۍ وزارت اعلان کړی و، چې په ۱۴۰۲ کال کې افغانستان د ۴۹ میلیونه ډالرو په ارزښت ۶۷ ټنه زعفران ۹ هېوادونو ته صادر کړي وو.

د یاد وزارت چارواکي وايي، چې افغانستان د دغه هېواد زعفران پېري او د افغاني محصول په توګه یې پر بهرنیو مشتریانو پلوري.

طالبانو بیا تر اوسه د ایران د اسلامي جمهوریت د چارواکو دغې ادعا ته غبرګون نه دی ښودلی.

طالبان وایي، ازبکستان د «جيولوجي، کانونو، ګازو، فرهنګي او سوداګريزو» برخو کې کار کولو ته چمتو دي.

د طالبانو بهرنيو چارو وزارت نن یکشنبه پر خپله اېکس پاڼه په يوې اعلاميه کې ليکلي، چې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير الهام محکموف، د ولسمشر ځانګړی استازی عصمت الله ایرګشوف او مل پلاوی په کابل کې د دوی له وزير امیرخان متقي سره ليدلي دي.

طالبان وايي؛ په دې ناسته کې ازبکستان ژمنه او ټينګار کړی، چې افغانستان به د سېمې په ټرانزيټي مرکز بدلوي.

د طالبانو وزارت په خپله اعلاميه کې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير له قوله ليکلي: « افغان – ټرانس پروژې عملي پېل او امکان سنجۍ لپاره یې د انجنیرانو یو ټیم له ځان سره راوستی، چې د افغانستان د اوسپنې پټلۍ او نورو اړونده ادارو سره به عملا خپل کار پېل کړي»

اعلامیه زياتوي، چې د ازبکستان د ترانسپورټ وزير محکموف ويلي، چې د دوی سره راغلي ډلې به د کانونو او پټروليم وزارت، سوداګرو او نورو طالب مسولينو سره هم ناستې ولري.

هغه ويلي، چې په افغانستان کې د «نفتو، ګازو، اکتشاف او استخراج» او نورو برخو کې عملي کار ته چمتو دي.

د ازبکستان د ولسمشر ځانګړي استازي وويل، چې په راتلونکې اونۍ کې به يو بل پلاوی د یو ميليون ټن ډبرو سکرو د رانيولو لپاره کابل ته راشي.

په ناسته طالب وزير اميرخان متقي له راغلي پلاوي څخه وغوښتل، چې په تعليمي او روغتيایي برخو کې د همکارۍ ترڅنګ سوداګريزي چاري ګړندۍ، سوداګريزو او سياحتي وزيرو د اسانې په برخه کې باید د دغه هېواد پاملرنه زیاته شي.

راغلي پلاوی د ستونزو د حل ژمنه وکړه او زياته يې کړه: «چمتو يو، چې د دواړو هېوادونو ترمنځ ګمرکي او سرحدي خدمات ۲۴ ساعته کوو.»

له دغه ولایت څخه د ځینو ماشومانو کورنیو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې په ښوونځیو او مدرسو کې د ښوونکو او ملایانو له لوري د دوی له ماشومانو سره بد چلند کیږي.

د ماشومانو کورنۍ چې د طالبانو له ډاره نه غواړي خپل هویت څرګند کړي وايي؛ ماشومان یې په ښوونځیو او مدرسو کې د ښوونکو او ملایانو له لوري په ډیره بې رحمۍ ډبول کیږي. «زوی مې اوه کلن دی په کندهار ښار کې د نعمانیه په نوم مدرسې ته د دیني زده‌کړو لپاره ځي خو څو ورځې مخکې مې زوی د مدرسې له تګه انکار کاوه ویل یې چې د مدرسې ملا ډیره سخته سزا ورکړې، کله چې مې د زوی بدن ولید نو په ډیره بې رحمۍ په لښتو او کیبل وهل شوی و.»

همدارنګه د کندهار یوه بل اوسېدونکی چې نه غواړي نوم یې دلته ذکر شي وايي:«زما زامن زه په ډیرې سختۍ مدرسې او ښوونځي ته استوم هغوی د ښوونځي او مدرسې له نوم اخیستلو ډاریږي وايي زموږ ښوونکي موږ ته سختې سزاګانې راکوي.»

د کندهاريو ماشومانو کورنۍ وايي په دغه ولایت کې د طالبانو د پوهنې ریاست ته یې په ځلونو د خپلو اولادونو شکایتونه کړي خو تر اوسه پورې هغوی په دې اړه هیڅ ګام نه دی اخیستی.

په کندهار ولایت کې یو شمېر کورنۍ وايي، په ښوونځیو او مدرسو کې د ښوونکو او ملایانو له لوري ماشومانو ته د سختو سزاګانو په ورکولو سره یې ماشومانو ته روحي ستونزې پیدا شوې دي.

په کابل کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ د یک شنبې په ورځ د (غوايي ۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د ولسي جرګې پخوانی غړی الله ګل مجاهد د یو کس د وژلو په قضیه کې تورن پېژندل شوی.

د ځدراڼ په خبره، ثبوتونو ته په کتو یې دمګړۍ یې الله ګل مجاهد بندي کړی او د محکمې تر حکمه په بندخونه کې وي.

الله ګل مجاهد د افغانستان د پخواني حکومت د ولسي جرګې غړی و، نوموړي پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته ایران ته پناه یوړه او هلته تر یوې مودې پاتې کېدو وروسته د طالبانو له لوري د جوړ شوي له شخصیتونو سره د تماس کمیسیون له لارې بېرته افغانستان ته راغلی.

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت د یک شنبې په ورځ د (غوايي ۲۳مه) په خپله اېکس پاڼه لیکلي؛ چې د غوايي له ۲۳مې نېټې څخه تر ۲۴مې نېټې د هېواد د سیندیزو حوزو په یو شمېر ځایونو کې د اوبو کچې د لوړوالي او د سېلابونو راوتلو اټکل شوی.

دغه وزارت د بارانونو د تجزیې، د اقلیمي بدلون منفي اغېزو، د هوا پيژندنې ادارې او د نړېوالې هوا پېژندنې ادارو د وړاندوینو په حواله په (پنج امو او کابل) سیندیزو حوزو کې د سېلابونو راوتلو اټکل کړی.

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت وايي، په راتلونکو دوو ورځو کې به د واورو ویلې کېدو او بارانونو ورېدو له امله د (بدخشان، تالقان، بغلان، پنجشیر، غوربند، کابل، لوګر، میدان وردګ، کنړ او لغمان سیندونو) کې د اوبو د کچې د لوړېدو ډېر اټکل شوی دی.

د طالبانو دغه وزارت په یادو سیمو کې د سیندونو په څندو کې له مېشتو اوسېدونکو غوښتني چې د سیندونو له څنډو څخه د ځاني او مالي زیانونو د مخنیوي په موخه بېځایه شي.

طالبانو د هېواد په دوو سیندیزو حوزو کې داسې مهال د اوبو د کچې د لوړېدو او سېلابونو د راوتلو اټکل کړی چې دوه ورځې وړاندې په بغلان کې د سېلابونو راوتلو له امله له ۳۰۰ څخه ډیر کسان مړه شول.