یونیسف: په غور کې د سېلاب نوې څپې زرګونه کورونه ویجاړ کړي دي

ملي ګارډ وویل، چې دوی په سیمه کې یې د نجات ډلې ځای پر ځای کړي او سمندري ځواکونو ته یې خبر ورکړی چې د ورک شوو خلکو لټون وکړي.

ټونس د افریقا او منځني ختیځ له نورو هیوادونو څخه د کښتیو په واسطه اروپا ته د تلونکو کډوالو له امله د کډوالۍ له سخت بحران سره مبارزه کوي.

دغه هیواد اوس د لیبیا د بدیل په توګه د هغو کسانو اصلي مرکز دی چې غواړي لویدیځ ته ځان ورسوي.

ټونس له اروپایی اتحادیې سره د یو ملیارد یورو په ارزښت د یو تړون د یوې برخې په توګه د کډوالۍ پر وړاندې مبارزه کوي ځکه چې اروپا هڅه کوي چې د ورتلونکو کډوالو مخه ونیسي.

له ټونس سره د اروپايي اتحادیې په تړون کې له پولیسو سره د پولو په کنټرول کې مرسته کول او اروپا ته د بې اسنادو کډوالو مخه نیول شامل دي.

په ۲۰۱۵ کال کې له یو میلیون څخه ډیر کډوال اروپا ته ورسیدل، او له هغه وروستو د کډوالو په اړه د دغې ټولنې د غړو ترمنځ د نظر اختلاف پیدا شو.

په ټونس کې د مهاجرینو د راتګ پر سر کړکیچ زیات شوی دی. د روانې میاشتې په پیل کې په دغه هېواد کې څو فعالان له کډوالو سره د مرستې په تړاو د مالي جرمونو په تور ونیول شول.

په سلګونو کډوالو د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ او د مهاجرت د نړیوال سازمان مرکزي دفتر ته څېرمه خېمې درولې دي او له دغو ادارو غواړي چې له تونس څخه یې بهر مېشت کړي.

خو اروپايي ټولنې د دې اتحادیې د پناه غوښتنې په سیستم کې پراخ اصلاحات تصویب کړي دي.

د کډوالۍ او پناه غوښتنې نوي اصالحات د اروپايي ټولنې د غړو لپاره مقررات وضع کړي چې د هغو خلکو سره څنګه وکړي چې له اسنادو پرته اورپا ته د راتګ هڅه کوي. که دوی د پناه غوښتنې په شرایط برابر نه وي، نو له اورپا به ویستل کیږي.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، د جمعې او شنبې په ورځو د سختو بارانونو له امله راوتلو سیلابونو د دغه تاريخي منار شاوخوا سيمې په بشپړه توګه تر اوبو لاندې کړې دي.

د منار جام په سیمه کې د وروستیو سیلابونو انځورونه هم خپاره شوي، چې ښيي اوبه د دغه منار چاردیوالی ته ورننوتي دي.

ځینو سرچینو ویلي، چې د اوبو کچه د دغه ۶۴ متره منار تر لس مترۍ پورې رسیدلې ده.‌

د جام منار د ۱۲ مې میلادې پیړۍ په وروستیو کې له خښتو جوړ جوړ شوی او د قران شریف په یتونو سینګار شوی و.

دغه منار چې د غوري تمدن له شاهکارونو څخه ګڼل کېږي، په ۲۰۰۲ کال کې د یونسکو د نړیوال کلتوري میراث په نوملړ کې ثبت شوی، خو په تېرو دوو لسیزو کې د دغه منار بیارغونې ته نه پاملرنې له امله د دې د پرځیدو په اړه خبرداری ورکړل شوی دی.‌

همایون افغان وویل، چې دغو هېوادونو په افغانستان کې د کانونو په برخه کې پانګونه کړې.

دغه طالب چارواکي د شنبې په ورځ (د غویي ۲۹مه) د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان راډیو ټلویزیون ته وویل: «د کورنیو شرکتونو تر څنګ د قطر، ترکیې، ایران، چین او بریتانیا شرکتونو هم د افغانستان د کانونو په سکتور کې پانګونه کړې ده.

ښاغلي افغان وایي، چې دغو شرکتونو د سرو زرو، مسو، اوسپنې، سمنټو او د نفتو او ګازو په استخراج کې پانګونه کړې ده.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان راډیو ټلویزیون د دغې ډلې د چارواکو په حواله خبر ورکړی چې تاتارستان هم چمتو دی چې په افغانستان کې د نفتو او ګازو په استخراج کې پانګونه وکړي.

د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني تېر کال د افغانستان د اقتصادي وضعیت په اړه په یوه پاډکسټ کې ویلي وو، چې د کانونو استخراج چې په «پټه» د طالبانو له خوا نورو شرکتونو ته په قرارداد ورکول کیږي، نړۍوال مشروعیت نه لري.

ښاغلي غني د طالبانوپه لاس «د کانونو پر استخراج» نیوکه کړې وه او ویلي یې و، چې معلومه نه ده چې طالبان دغه کانونه د څومره وخت لپاره په قرارداد ورکوي او کوم عواید چې ترې ترلاسه کوي چیرته لګول کیږي.

ریچارډ بینیټ د شنبې په ورځ ټینګار وکړ چې د افغانستان سیلاب ځپلي دوامداره مرستو ته اړتیا لري.

د ملګرو ملتونو دغه چارواکي پر اېکس ټولنیزې شبکې د یو پیغام په خپرولو سره د سېلاب ځپلو لپاره پر دوامداره مرستو او «له لټون او ژغورنې څخه بهر» پر نورو مرستو ټینګار وکړ.

ریچارډ بینیټ په افغانستان کې وروستي سیلابونه "زړه بوږنونکي" بللي او په دې هیواد کې د اقلیم د بدلون د پایلو په اړه یې اندیښنه څرګنده کړې ده.

طالبانو ويلي، چې په دې بريد کې ۳ بهرني سيلانیان او ۳ ملکي افغانان وژل شوي او ۴ بهرني سيلانیان او ۳ نور ملکي کسان ټپيان شوي دي.

د طالبانو اړوند المرصاد رسنۍ نن شنبه د باميان د پېښي د نویو معلوماتو په خپرولو سره ويلي، چې په باميان کې پر بهرنيو سيلانیانو باندې شوي برید کې ښکیل يو بريدګر، چې له برید وروسته پر لاس ټپي شوی د يو بهرني هېواد له استخباراتي سازمان سره د اړیکو په تور تر تعقیب لاندي و. دغه رسنۍ وايي، چې دغه کس درې میاشتې مخکې د طالبانو له خوا نیول شوی د دريو ورځو لپاره بندي شوی هم و.

المرصاد د خپلو سرچينو له قوله لیکلي، چې دغه کس «سرور د قنبر علي زوی، چې د بامیانو د مرکز ګواره سېمې اوسيدونکی دی د بريد د یو مهم عامل په توګه پېژندل شوی او نیول شوی» دی.

د المرصاد د معلوماتو له مخي، دغه بريدګر له برید وروسته د طالبانو په ځوابي ډزو کې ټپي شوی او له نوموړي سره یو ميل کلاشینکوف او دوه شاجورونه هم نيول شوي دي.

د طالبانو کورنيو چارو وزارت وايي، چې د پېښې «جدي او هر اړخيزې څېړنې کوي او عاملين به يې تر پېژندلو وروسته د قانون منګولو» ته وسپاري.

تر اوسه د دې برید مسوولیت کومې ډلې په غاړه نه دی اخیستی.

طالبان، پاکستان تورنوي، چې د افغانستان د ناامنه کولو لپاره يې داعش وسله والو ته مرکزونه ورکړي او ملاتړ يې کوي.