افغاني سرې میاشتې له قطر سره د زړه سوري ماشومانو د درملنې په موخه تړون لاسلیک کړ

له هغه وخت راهیسې، د دغه لیکوال په اړه هیڅ معلومات نشته.

په ۲۰۱۸ کې، د متحده ایالاتو د څېړنو فډرالي ادارې د هغه د موندلو لپاره یو میلیون ډالره انعام ټاکلی و.

د شنبې په ورځ، دغې ادارې یو ځل بیا له خلکو وغوښتل چې، «هر هغه څوک چې د پاول اډون اوربي جونیر د ورکیدو په اړه معلومات لري، ایف‌بي‌ای او یا دې د متحده ایالاتو له نږدې سفارت یا قونسلګرۍ سره اړیکه ونیسي.»

په واشنګټن کې د ایف‌بي‌ای د دفتر مدیر ډیویډ سنډبرګ، وویل. «دغه میاشت د اوربي د ورکېدو لسمه کلیزه ده، او موږ غواړو له دې فرصت څخه ګټه واخلو او د معلوماتو راټولولو لپاره خپله غوښتنه بیا تازه کړو چې د هغه د ځای په موندلو کې له موږ سره مرسته وکړي.»

اوربي له ورکېدو وړاندې ویلي و، چې د خپلو څېړنو په موخه له پاکستانه څخه افغانستان ته له ډیورنډ کرښې اوړي، خو تر ۲۰۱۴ کال وروسته یې په اړه معلومات نشته.

ویل کیږي چې نوموړی د افغانستان او پاکستان تر منځ په ډیورنډ کرښه ورک شوی او له هغه وخت راهیسې ایف‌بي‌ای د هغه د موندلو هڅې کوي.

د اوربي له ورکېدو څه باندې لس کاله تېرېږي، خو تر اوسه پورې د هغه د ورکېدو لامل او یا هم د هغه احتمالي تښتول کېدل نه دي په ډاګه شوي.

د ۲۰۱۸ په مئ کې، د امریکا د څېړنو فډرالي ادارې د اوربي موقعیت، موندلو، او بېرته راستنیدو په موخه د معلوماتو لپاره د یو میلیون ډالرو انعام اعلان کړ.

له هغه وروسته د متحده ایالاتو د بهرنیو چارو وزارت لخوا د عدالت پلي کولو د انعامونو پروګرام، بیا د اوربي د موقعیت، موندلو او بېرته راستنېدو په موخه د معلوماتو لپاره د پنځو میلیونوډالرو انعام وړاندیز وکړ.

په همدې حال کې، یونیسف ویلي، چې د افغانستان په شمال کې په وروستیو سیلابونو کې لږ تر لږه شل زره کسانو خپل کورونه له لاسه ورکړي دي.

دغه مرستندویه سازمان وايي، چې له زیانمنو شویو او په ځانګړې توګه له ماشومانو سره به خپلو مرستو ته دوام ورکړي.

د طالب چارواکو د شمېرو له مخکې په غور کې د سېلاب د نوې څپې له امله لږ تر لږه ۵۰ کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی دی.

ملګري ملتونه وايي، چې افغانستان په نړۍ کې له هغو هېوادونو څخه دی چې د اقلیم د بدلون له جدي اغېزو سره مخامخ دی.

نوټردام چې د اقلیم د بدلون په وړاندې د هیوادونو د زیانمنتیا او چمتووالي پر بنسټ درجه بندي کوي، افغانستان د نړۍ په کچه د اقلیم د بدلون له اغیزو سره د مقابلې لپاره په نړۍ کې شپږم ډیر زیان منونکی او لږ چمتو هیواد بولي.

ملي ګارډ وویل، چې دوی په سیمه کې یې د نجات ډلې ځای پر ځای کړي او سمندري ځواکونو ته یې خبر ورکړی چې د ورک شوو خلکو لټون وکړي.

ټونس د افریقا او منځني ختیځ له نورو هیوادونو څخه د کښتیو په واسطه اروپا ته د تلونکو کډوالو له امله د کډوالۍ له سخت بحران سره مبارزه کوي.

دغه هیواد اوس د لیبیا د بدیل په توګه د هغو کسانو اصلي مرکز دی چې غواړي لویدیځ ته ځان ورسوي.

ټونس له اروپایی اتحادیې سره د یو ملیارد یورو په ارزښت د یو تړون د یوې برخې په توګه د کډوالۍ پر وړاندې مبارزه کوي ځکه چې اروپا هڅه کوي چې د ورتلونکو کډوالو مخه ونیسي.

له ټونس سره د اروپايي اتحادیې په تړون کې له پولیسو سره د پولو په کنټرول کې مرسته کول او اروپا ته د بې اسنادو کډوالو مخه نیول شامل دي.

په ۲۰۱۵ کال کې له یو میلیون څخه ډیر کډوال اروپا ته ورسیدل، او له هغه وروستو د کډوالو په اړه د دغې ټولنې د غړو ترمنځ د نظر اختلاف پیدا شو.

په ټونس کې د مهاجرینو د راتګ پر سر کړکیچ زیات شوی دی. د روانې میاشتې په پیل کې په دغه هېواد کې څو فعالان له کډوالو سره د مرستې په تړاو د مالي جرمونو په تور ونیول شول.

په سلګونو کډوالو د ملګرو ملتونو د کډوالو د عالي کمېشنرۍ او د مهاجرت د نړیوال سازمان مرکزي دفتر ته څېرمه خېمې درولې دي او له دغو ادارو غواړي چې له تونس څخه یې بهر مېشت کړي.

خو اروپايي ټولنې د دې اتحادیې د پناه غوښتنې په سیستم کې پراخ اصلاحات تصویب کړي دي.

د کډوالۍ او پناه غوښتنې نوي اصالحات د اروپايي ټولنې د غړو لپاره مقررات وضع کړي چې د هغو خلکو سره څنګه وکړي چې له اسنادو پرته اورپا ته د راتګ هڅه کوي. که دوی د پناه غوښتنې په شرایط برابر نه وي، نو له اورپا به ویستل کیږي.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، د جمعې او شنبې په ورځو د سختو بارانونو له امله راوتلو سیلابونو د دغه تاريخي منار شاوخوا سيمې په بشپړه توګه تر اوبو لاندې کړې دي.

د منار جام په سیمه کې د وروستیو سیلابونو انځورونه هم خپاره شوي، چې ښيي اوبه د دغه منار چاردیوالی ته ورننوتي دي.

ځینو سرچینو ویلي، چې د اوبو کچه د دغه ۶۴ متره منار تر لس مترۍ پورې رسیدلې ده.‌

د جام منار د ۱۲ مې میلادې پیړۍ په وروستیو کې له خښتو جوړ جوړ شوی او د قران شریف په یتونو سینګار شوی و.

دغه منار چې د غوري تمدن له شاهکارونو څخه ګڼل کېږي، په ۲۰۰۲ کال کې د یونسکو د نړیوال کلتوري میراث په نوملړ کې ثبت شوی، خو په تېرو دوو لسیزو کې د دغه منار بیارغونې ته نه پاملرنې له امله د دې د پرځیدو په اړه خبرداری ورکړل شوی دی.‌

همایون افغان وویل، چې دغو هېوادونو په افغانستان کې د کانونو په برخه کې پانګونه کړې.

دغه طالب چارواکي د شنبې په ورځ (د غویي ۲۹مه) د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان راډیو ټلویزیون ته وویل: «د کورنیو شرکتونو تر څنګ د قطر، ترکیې، ایران، چین او بریتانیا شرکتونو هم د افغانستان د کانونو په سکتور کې پانګونه کړې ده.

ښاغلي افغان وایي، چې دغو شرکتونو د سرو زرو، مسو، اوسپنې، سمنټو او د نفتو او ګازو په استخراج کې پانګونه کړې ده.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان راډیو ټلویزیون د دغې ډلې د چارواکو په حواله خبر ورکړی چې تاتارستان هم چمتو دی چې په افغانستان کې د نفتو او ګازو په استخراج کې پانګونه وکړي.

د افغانستان پخواني ولسمشر محمد اشرف غني تېر کال د افغانستان د اقتصادي وضعیت په اړه په یوه پاډکسټ کې ویلي وو، چې د کانونو استخراج چې په «پټه» د طالبانو له خوا نورو شرکتونو ته په قرارداد ورکول کیږي، نړۍوال مشروعیت نه لري.

ښاغلي غني د طالبانوپه لاس «د کانونو پر استخراج» نیوکه کړې وه او ویلي یې و، چې معلومه نه ده چې طالبان دغه کانونه د څومره وخت لپاره په قرارداد ورکوي او کوم عواید چې ترې ترلاسه کوي چیرته لګول کیږي.