سیګار: د امریکا همکارو موسسو طالبانو ته تر لسو میلیونه ډالرو ډېره مالیه ورکړې

ذبیح الله مجاهد د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي لومړۍ) پر اېکس پاڼه لیکلي، چې د افغانستان د ۱۴۰۳لمریز مالي کال ملي بودیجه د ملا هبت الله اخوندزاده له خوا له هر اړخیز غور او دقت وروسته توشیح شوه.

ښاغلی مجاهد زیاتوي: «د روان مالي کال په ملي بودیجه کې د خلکو اړتیاوې او لومړیتوبونه په پراخه کچه په پام کې نیول شوي او همدارنګه د سږ کال ملي بودیجه به هم لکه د تېر کال له خپلو کورنیو عوایدو څخه چمتو شوې ده.»

ذبیح الله مجاهد وایي، د مالیې وزارت به د ۱۴۰۳ مالي کال ملي بودیجه د هېواد په مالي سیستم کې ځای پر ځای کړي.

هغه زیاتوي: « د روان مالي کال اړوند ټولو (عادي او انکشافي) برخو ته به په پوره روڼتیا سره په نورمال ډول رسیدګي وشي.»

نوموړي د بودیجې اندازه او جوړښت نه دی روښانه کړی.

پر طالبانو نیوکه ده، چې د ملي بودیجې په اړه د افغانستان خلکو ته معلومات نه ورکوي او د افغانستان د بودیجې یوه لویه برخه دوی د خپلو وسله والو په تمویل لګوي.

تسنیم خبري اژانس نن د خپلو سرچینو په حواله لیکلي:«د طالبانو د لومړي وزیر د مرستیال، د بهرنیو چارووزیر او اقتصادي مرستیال سربېره نور لوړ پوړي چارواکي به هم د جنازې په مراسمو کې ګډون وکړي.

تسنیم تهران ته د طالبانو د تګ دقیق وخت نه دی روښانه کړی.

د ابراهیم رییسي او د هغه د ملګرو د تدفین رسمي مراسم د سه شنبې په ورځ ( د غبرګولي لومړۍ) په تبریز کې پیل شول. وروسته د هغوی جسدونه تهران ته ولېږدول شول.

د چورلکۍ د لوېدو پېښه کې د ابرهیم رییسي او د هغه د ملګرووژل کېدو په ټوله نړۍ کې پراخ غبرګونونه راپارولي دي.

تر دې مخکې د طالبانو رییس الوزرا محمد حسن اخوند په یوې بیانیه کې ویلي و،چې د ایران د ولسمشر ابراهیم رییسي او د هغه د ملګرو پر مړینې «ژور خفه» شوی دی.

قاسم جورمات توکایف وروستیو سېلابونو ته په اشارې وویل، چې د افغانستان وضعیت "جدي پاملرنې" ته اړتیا لري.

قاسم جورمات توکایف په دې ناسته کې وویل: په الماتا کې د منځنۍ اسیا او افغانستان لپاره د تلپاتې پراختیا موخو لپاره د ملګرو ملتونو د سیمه ییز مرکز د جوړولو لپاره د قزاقستان د نوښت ملاتړ خورا مهم دی.

د قزاقستان ولسمشر د اقلیم د بدلون مسالې ته د هېوادونو د ځانګړې پاملرنې اړتیا ته په اشارې سره، په افغانستان کې د بشري ناورین د مخنیوی لپاره د هڅو پر دوام ټینګار وکړ.

د دغه هېواد د رسنیو د راپورونو له مخې ښاغلي توکایف وویل: «د سمدستي مخنیوي اقداماتو پرته، دا ستونزه کولی شي زموږ سیاره د طبیعي افتونو په ډراماتیک پړاو کې راولي.»

ښاغلي توکایف د هوا حالات په نړۍ کې یو له سترو ننګونو څخه یاد کړل او ویې ویل، چې له طبیعي پېښو سره د مبارزې لپاره د شانګهای د همکارۍ سازمان هڅې اړینې دي.

د شانګهای د همکارۍ سازمان د غړو هېوادونو د بهرنیو چارو وزیران د غویي په ۳۱مه او د غبرګولي په لومړۍ نېټه د افغانستان کې د ثبات د رامنځته کولو لپاره د مرستې په اړه سره خبرې اترې کوي.

روسیه، ایران، هند، قزاقستان، قرغزستان، چین، تاجکستان، ازبکستان او پاکستان د شانګهای د همکارۍ سازمان غړي دي.

طالبانو تر دې مخکې په دغه ولایت کې د زمردو استخراج پیل کړې دی او نن یې هم دا ګرانبیه ډبرې پلورلې دي.

د پنجشېر لپاره د طالبانو د والي دفتر نن په يوه اعلامیه کې ويلي، چې د کانونو اړوند کمېټې نن په ۲۲مه بولۍ کې ۳۳ زره ۸۱۹ قيراطه زمرد په ۲ لکه ۶۹ زره ۵۵۰ امریکايي ډالرو په ارزښت پر کورنيو سوداګرو وپلورل.

اعلاميه زياتوي، چې یو شمېر بهرنيو پانګوالو هم د پنجشير د طالبانو له والي سره په ليدنه کې د کانونو په بېلابېلو برخو کې د پانګونې غوښتنه کړې ده.

تر دې وړاندي طالبانو ويلي، چې په تېر یوه کال کې یې له درې میلیونو ۶ لکه او ۲۹ زرو د زياتو ډالرو په ارزښت د پنجشېر څه باندې ۵۰ زره قیراطه زمرود پلورلي.

د طالبانو د کانونو وزارت د وروستیو شمېرو له مخې، په پنجشېر کې شاوخوا ۱۷۰۰ د زمرودو کانونه ثبت شوي چې ۵۵۰ کانونو ته د کار او فعالیت اجازه ورکړل شوې.

نړېوال سازمانونه او شنونکي وايي، چې د طالبانو حکومت د افغانستان کانونه په نامسلکي او ناقانونه ډول پلټي او پلوري یې چې په دې سره ترلاسه شوې پیسې یې شخصي جیبونو ته ځي.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته له افغانستان سره بهرنۍ مرستې کمې شوې، دغې ډلې د خپلو مالي اړتیاوو د پوره کولو لپاره د دوامدار عاید د یوې سرچینې په توګه د کانونو او قیمتي ډبرو په استخراج پانګونه وکړه.

د افغانستان د کانونو کېندنه او خرڅلاو د تېر افغان حکومت د چارواکو له سختو نیوکو سره مخ شوی دی. د افغانستان مخکني ولسمشر محمد اشرف غني ویلي وو چې د طالبانو له لوري د کانونو کېندنه مشروع نه ده او معلومه نه ده چې عواید یې چیرته ځي.

ښاغلي سایق نن په کابل کې خبري ناستې ته وویل چې دغه مړینه روان کال د غويي له ۲۰ د غبرګولي تر لومړۍ په بغلان، غور، تخار، فاریاب، بدخشان، سمنګان، بادغیس، بامیان او کاپیسا ولایتونو کې ځايي خلکو ته اوښتې ده.

سایق زیاتوي په وروستیو سېلابونو کې کې شاوخوا ۶ زره څاروي مړه شوي دي.

دغه طالب چارواکي وايي روان سېلابونه د اقلیمي بدلون په نتجه کې رامنځته شوي دي.

طالبان له نړیوالو مرستندویه سازمانونو غواړي چې له دې سېلابونو ځپلو سره خپلو مرستو ته ادامه ورکړي.

طالبان وايي له دې سېلاب ځپلو سره یې خوراکي او نغدي مرستې هم کړې دي.

همدارنګه له هغو زیانمنو کورنیو سره چې په سېلابونو کې یې څاروي له لاسه ورکړي دي، هم ورسره نغدي مرستې شوې دي.

دوی زیاتوي په سېلاب ځپلو سیمو کې ځايي کمیټې جوړې شوې او د مرستو رسولو په برخه کې همکاري کوي.

د پېښو ته د رسېدو په چارواکو د طالبانو وزارت په دغه خبري ناسته کې ژمنه وکړه، چې ډېر ژر به سېلاب ځپلو کورنیو ته د کورونو د جوړوله پروسه اعلان شي.