قمي: که نه غواړو چې د بن شرایطو ته بیا ستانه شو، باید ټول شموله حکومت رامنځته شي
د افغانستان لپاره د ایران د ولسمشر ځانګړي استازي ویلي، چې دغه هیواد د ټولو افغانانو دی او په دې هېواد کې باید د ټولو قومونو د استازو په ګډون یو حکومت جوړ شي.
د افغانستان لپاره د ایران د ولسمشر ځانګړي استازي ویلي، چې دغه هیواد د ټولو افغانانو دی او په دې هېواد کې باید د ټولو قومونو د استازو په ګډون یو حکومت جوړ شي.
حسن کاظمي قمي په قم کې د افغان کډوالو په غونډه کې وویل، چې په افغانستان کې رامینځته شوی واقعیت ټول ریښتیا نه دی.
کاظمي قمي د ایران د ولسمشر ابراهیم رییسي د فاتحې په مراسمو کې وویل: «موږ په ښکاره ویلي، چې افغانستان د ټولو افغانانو دی او که غواړو چې د بن شرایطو ته بیا ستانه نه شو، باید دې مسالې ته پاملرنه وکړو.»
هغه چې په کابل کې د ایران د سفارت مسوول هم دی، ویلي، چې ایران له طالبانو سره د اړیکو پر مهال د دغې ډلې مشرانو ته خپلې مشورې ورکوي.
کاظمي قمي زیاته کړه: "د ټولو قومونو له صالحو کسانو څخه جوړ حکومت کولای شي په افغانستان کې د سیاسي ثبات د رامنځ ته کولو سبب شي، ایران هم همدا سیاست تعقیبوي."
نوموړي د خپلو خبرو په یوه بله برخه کې امریکا په افغانستان کې په مداخلې او د دغه هیواد په بې ثباتۍ تورنه کړه او داعش یې د امریکا پروژه وګڼله. هغه وویل: "نن امریکایان په افغانستان کې د پرون په پرتله ډیره وراني کوي."
کاظمي قمي وویل، چې په سیمه کې د امریکا د مداخلې سیاستونو بیه د افغانستان خلک پرې کوي.
د تېر په څېر د طالبانو دوهم شرط دا دی، چې د دوحې دریمه ناسته کې دې د افغانستان لپاره کوم خاص استازی نه ټاکل کیږي.
دریم شرط دا ښودل شوی، چې د غونډې د اجنډا او ترکیب په اړه دې له دوی سره سلا مشورې وشي.
د طالبانو سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې طالبان نه غواړي، د دوحې د دریمې ناستې په اجنډا کې له شپړم پورته د اجونو د زدکړو، د مېرمنو د کار او همدا رنګه د یو ټولکډونه حکومت د جوړېدو په اړه موضوعات مطرح شي.
د طالبانو سرچینې وايي دوی د ملګرو ملتونو او قطر پلاوو ته ویلي، چې دا د افغانستان کورني موضوعات دي او د حل لپاره یې د مناسب چاپریال د جوړېدو په هڅه کې دي.
سرچینې زیاتوي طالبانو دغو پلاو ته په ډاکه کړې ده، چې دغه ډله یوازې په افغانستان پر راغلي امنیت، د نشه توکو له منځه وړلو او د وسلوالو ډلو په ځانګړي توکه د داعش پرضد ګامونو پورته کېدو په اړه بحثونو ته چمتوالی لري.
دغې سرچینو وویل، کابل ته د ملګرو ملتونو را غلي پلاوي له طالب چارواکو سره په خبرو کې ویلي چې د دوحې دریمه ناسته کې به د نجونو د تعلیم، د ښځو د کار، ټولکډونه حکومت، زندانونو ته د ملګرو ملتونو د بشري برخو لاس راسي او په افغانستان کې له القاعده سره د طالبانو د اړیکو پرې پرې کېدو او د شته تعامل په بردوام خبرې وشي.
د طالبانو سرچینې وايي تر اوسه دغه ډله د خپلو وړاندې شوو شرایطو د منلو په تمه ده او بیا له هغه وروسته د دوحې په دریمه ناسته کې د کډون یا هم د نه کډون پرېکړه کوي.
د غرب یوې دیپلوماتیکې سرچینې هم افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل چې طالبان د دوحې په دریمه ناسته کې د افغان استازو له کډون او د ځانګړي ستازي له ټاکل کېدو سره هم کلک مخالفت لري.
دغه دیپلوماتیکه سرچینه زیاتوي په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د استازولۍ څوکۍ غوښتلو په هکله د طالبانو شرط د دې ډلې یو تکتیک دی، ځکه دوی پوهیږي چې امکان نه لري، دا څوکۍ ور وسپارل شي.
طالبانو د ملګرو ملتونو په مشرۍ د ددوحې دویمه ناسته کې ګډون ونه کړ، خو دریمه ناسته کې د ګډون لپاره د دې سازمان د سرمنشي مرستیال تېره اونۍ کابل ته لاړ او همدارنګه له تېرې پنجشنبې را هیسې د قطر پلاوی هم کابل کې دی.
د قطر د دولت وزیر او د بهرنیو چارو مرستیال وزیر په مشرۍ پلاوي له طالب چارواکو سره لیدنو کې دا ډله په دغه غونډه کې ګډون ته هڅولې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند نن په خپل اېکس پاڼه کې لیکلي چې د دې ډلې د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي سره د قطر د بهرنیو چارو وزارت مرستیال وزیر محمد بن عبدالعزیز الخلیفي او مل پلاوي سره یې په کتنه کې د دوحې په دریمه ناسته کې د طالبانو د ګډون شرایط پرځای وبلل او په وینا یې، ټول په دې باور دي چې د طالبانو له ګډون پرته دغه ناسته بې ګټې ده.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د ویاند مرستیال حافظ ضیا احمد ټویټ له مخې، په دغه کتنه کې متقي په ټول کې د دوحې ناستې د موضوعاتو په اړه د طالبانو دریځ په وضاحت سره وړاندې کړ او هم یې په دې غونډه کې یې د اقلیم د بدلون، خصوصي سکتور او مخدره توکو په اړه د بحث کولو سره رضایت څرګند کړ.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزیر امیر خان متقي څو ورځې وړاندې د ملګرو ملتونو د سرمنشي له مرستیالې روزمېري ډیکارلو سره په لیدنه کې د دوحې راتلونکې ناستې پر اجنډا او ترکیب خبرې کړې وې.
متفي ویلي، چې د دوحې راتلونکې ناسته کې د مخدره موادو پرخلاف مبارزه، مالي او بانکي مسایل او اقلیمي بدلون اغېزو په اړه بحث ښه موارد کېدلی شي.
د دوحې دریمه ناسته د افغانستان لپاره د هېوادونو د ځانګړو استازو په ګډون د جون په ۳۰مه او جولای په لومړۍ نېټه (د وږي ۱۰مه او ۱۱مه) جوړېږي.
ملګرو ملتونو د دغې ناستې موخه «له افغانستان سره په همغږي او منظمه توګه د نړیوالو د تعامل ډېرښت» یاد کړی دی.
د ننګرهار په سور رود ولسوالۍ کې ځايي سرچینو نن افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې طالبانو ددغې ولسوالۍ په جومات کې د لمونځغاړو حاضري اخلي.
د سرچینو په خبره که یو لمونځغاړی د جومات د ملاامام له اجازې پرته غیرحاضري وکړي نو بیا په دغه حاضری کې ثبتیږي.
دوی زیاتوي ملا امامان چې د طالبانو د ډلې غړي دي، د امربالمعروف او نهی المنکر ریاست ته د غیرحاضر کس شکایت کوي او وروسته بیا دغه کس د طالبانو لخوا زندان ته لېږل کیږي.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د یو کس په اړه د امربالمعروف او نهی عن المنکر د جلب مکتوب ترلاسه کړی دی.
دغه مکتوب د سور رود ولسوالۍ د امر بالمعروف او نهې عن المنکر امریت لیکلی دی.
د امنیتي ستونزو له امله په مکتوب کې د لیکل شوي کس نوم نشو ښودلی خو په جلب مکتوب کې هغه کس ته لیکل شوي، چې د جومات ملا امام د شکایت په اساس تاسې ته خبر درکول کیږي، چې د روان کال د غبرګولي په دریمه نېټه د ننګرهار د سور رود ولسوالۍ امر بالمعروف او نهې عن المنکر د شکایتونو اوریدلو امریت ته حاضر شئ.
سور رود ولسوالۍ کې ځايي سرچینوافغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې لومړی غیرحاضر کس پسې جلب راځي، که امر بالمعروف و نهی عن المنکر ته حاضر نشو نو بیا د ولسوالۍ طالبان د دغه کس نیولو اقدام کوي او پر زنداني کېدو سربېره به ۵۰۰ افغانۍ د رنجر د تېلو مصرف ورکوي.
د ننګرهار ځايي اوسیدونکي وايي په ولسوالیو کې ملاامامانو لمونځ کوونکو ته ویلي، چې د غیرحاضري په صورت کې باید له وړاندې دوی ته خبر ور کړي.
د ننګرهار یو ځايي اوسیدونکی وايي اوس د ملا امامانو لپاره دا د فساد سرچینه جوړه شوې، که څوک د لمانځه لپاره جومات ته حاضر نشي؛ نو اړ دي چې د ملاامام له خوا د نه شکایت لپاره هغه ته بډې ورکړي.
طالبانو په لومړۍ دوره کې هغه جوماتونو کې د سوبتیا کتاب یا حاضري درلوده او د لمونځ پر مهال به یې د کلیوالو حاضري اخیسته.
