ایراني چارواکي وايي، له افغانستان څخه ایران ته د نشه یي توکو د قاچاق یوه ډله یې نیولې

د کابل لپاره د طالبانو د امنیه قوماندانۍ ویاند خالد ځدراڼ تېر ماښام شنبه ناوخته د (غبرګولي ۱۲مه) په ایکس پاڼه لیکلي، په کابل ښار کې یې د یوه سوداګر دوه زامن چې څلور ورځې وړاندې د سړي تښتونکو له لوري تښتول شوي وو، د دغه وزارت له لوري ژغورل شوي او په تړاو یې یو انسان تښتونکی هم نیول شوی.

سره له دې چې طالبان په ټول افغانستان او په ځانګړي ډول کابل ښار کې د بشپړ امنیت د ټينګښت ادعاوې کوي خو په ورته وخت کې بیا له کابل او نورو ولایتونو څخه د چاودنو او تښتونو بې شمېره راپورونه ورکړل کیږي.

د یوه بل خبر له مخې د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس ويلي، چې د دغې ډلې د غزني امنیه قوماندان مخدوم عالم، زوی او خوریی د سړي تښتونکو له لوري تښتول شوي و چې په فاریاب کې ژغورل شوي او د سړي تښتونکو ډله یې نیولې ده.

طالبان وايي، دغه دوه ماشومان یې تېره ورځ شنبه د سړي تښتونکو له منګولو ژغورلي خو دا یې نه دي ویلي چې د انسان تښتونکو ډله څو تنه وو.

پر طالبانو ډېر شک دی چې د سړي تښتونکو په دېریو پېښو د دغې ډلې وسله وال لاس لري او دغه کار د پیسو لپاره کوي.

طالبانو ته ورته ناپېژاندو وسله والو د ۱۴۰۳ کال د غبرګولي شپږمه په مزارشریف کې د یوه سوداګر حاجي عبدالله پنبه پلورونکي زوی، د ښوونځي له لارې په زور موټر ته پورته کړ او ویې تښتاوه.

د دغې پېښې ویډیوګانې د یوه کور د امنیتي کمرو له خوا ثبتې شوې وې او په خواله رسنیو کې لاس په لاس شوې. د طالبانو یوه امنیتي مسوول په غږیز فایل کې منلې چې تښتونکو د طالبانو په څېر جامې اغوستې دي.

د ۱۴۰۲ کال د لیندۍ میاشتې په ۲۹مه افغانستان انټرنشنل ته سرچینو ویلي وو چې د طالبانو ۲۵۰۰ غړي د بېلابېلو جرمونو په تور دغې ډلې خپلو زندانونو ته اچولي دي. سرچینو ویلي، چې یو شمېر بندیان د پیسو په بدل کې د سړي تښتونو په تور نیول شوي دي.

په تېرو دوه نیمو کلونو کې طالبانو د تښتونکو له خوا د یرغمل شویو کسانو د خوشې کولو په اړه ډېر راپورونه خپاره کړي، خو د خلکو تر منځ داسې انګیرنې او ګنګوسې دي چې تښتونکي د طالبانو غړي وو. همدارنګه افغانستان انټرنشنل هم داسې راپورونه ترلاسه کړي چې طالبان په بېلابېلو جرمونو لکه غلا، قتل، سړي تښتونو او جنسي تېريو کې لاس لري.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د یک شنبې په ورځ د (غبرګولي ۱۳مه) په اېکس پاڼه لیکلي؛ چې تېره ورځ د هرات ولایت د اسلام کلا له لارې له ایران څخه ۱۹۵۸ تنه افغان کډوال په خپله خوښه او جبري توګه راستانه شول.

یاد وزارت وايي، په راستنو شویو کډوالو کې ۳۰ تنه یې بې سرپرسته ماشومان دي چې د کورنیو موندلو په موخه د وار چایلډ موسسې ته سپارل شوي دي.

همدارنګه یاد وزات وايي، چې د غبرګولي میاشت په ۱۱مه او ۱۲مه نیټه ۷۱۲ تنه افغان کډوال د کندهار د سپین بولدک او د ننګرهار د تورخم له لارو په جبري توګه له پاکستان څخه راستانه کړل شوي.

د کډوالو وزات د تورخم او سپین بولدک د سرحدي امریتونو په حواله وايي، چې ۷۰ کورنۍ چې د غړو یې ۲۷۰ تنو ته رسیږي د تورخم او ۵۷ کورنۍ چې د غړو شمیر یې ۳۳۰ تنو ته رسیږي د سپین بولدک له لارو په جبري توګه راستنې کړل شوې دي.

د پاکستان له لوري په جبري توګه په تازه راستنو کړل شویو کډوالو کې ۱۲ هغه بندیان هم شامل وو چې د پاکستان په بند خونو کې بندیان وو.

د کډوالو وزارت ویلي؛ چې تازه راستانه شوي کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ او د کډوالو نړېوال سازمان دفترونو ته ورپيژندلي دي.

دا په داسې حال کې ده چې څو ورځې وړاندې طالبانو د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي و، چې په افغانستان کې د اوږدې جګړې او بې ثباتۍ له امله اوس‌مهال دوی د اوو مېلیونو راستنو شویو کډوالو او درې مېلیونه کورنیو بې ځایه شویو کوربه دي.

د خبرپاڼې له مخې، تېر کال کې له ایران، پاکستان او نورو هېوادونو څخه ۹۵۳ زره کډوال په زور او خپله خوښه افغانستان ته راستانه شوي دي.

جواد ظریف وویل چې ایران د بن په غونډه کې خپلې غوښتنې پوره کړې او د افغانستان د پخواني حکومت په جوړولو کې یې مهم رول لوبولی دی.

ښاغلي ظریف د ایران د حقوقي څېړنو له انسټیټیوټ سره په مرکه کې زیاته کړه چې د هغه وخت ایران په افغانستان کې د امریکا او اروپا د پروګرامونو پر وړاندې خنډ و. هغه د ۲۰۰۱ کال په لومړیو کې په افغانستان کې د اروپا او امریکا تګلارې "ناسمې" وبللې.

ښاغلي ظریف ټینګار وکړ چې ایران د بن په غونډه کې خپلې ټولې غوښتنې پوره کړې.

محمد جواد ظریف زیاته کړه چې په ۲۰۰۳ کال کې یې په عراق باندې د امریکې له برید مخکې له امریکې سره درې ځله خبرې اترې کړې وې او د قدس ځواکونو پخوانی قوماندان قاسم سلیماني هم په دې لړ کې ملګرتیا کړې وه.

جواد ظریف زیاته کړه، ایران د بن په غونډه کې له امریکې سره په ډګري ډیپلوماسۍ کې ډیره زیاته همغږي لرله.

په دغه مرکه کې د ایران د بهرنیو چارو پخواني وزیر زیاته کړه په ګاونډیو هیوادونو کې د ترهګرو ډلو منل د ښه ګاونډیتوب له اصولو څخه سرغړونه ده.

هغه وویل د ایران او ګاونډیانو ترمنځ اړیکې باید پوځي اړیکې نه وي بلکې د خبرو اترو پر بنسټ ولاړې وي .

محمد قاسم امیري ویلي، طالبانو د پنجشیر د زمرد کان د "قانوني کیندنې" لپاره له ۵۶۰ څخه زیات جوازونه کان کیندونکو ته ویشلي دي.

د طالبانو د کانونو وزارت د سې شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۲مه) په یوه اعلامیه کې لیکلي، چې په پنجشیر کې د کانونو د کیندنې د جوازونو په وېش سره څه باندې لس زره کسانو ته د کار زمینه برابره شوې ده.

قاسم امیري د طالبانو د کانونو له وزارت څخه وغوښتل، چې د پنجشیر د ټولو کانونو د سروې لپاره یو تخنیکي ټیم واستوي او د یاقوتو د کیندنې لپاره جواز صادر کړي.

د طالبانو د کانونو وزیر ویلي، چې د پنجشیر خلکو ته باید د یاقوتو او زمردو د جوازونو په ورکولو او د کاري فرصتونو په برخه کې لومړیتوب ورکړل شي.

په تېرو دوو کلونو کې طالبانو څو ځلې د پنجشېر زمرد داوطلبۍ ته اېښي دي.

دغې ډلې د اقتصادي بحران له امله د افغانستان پر کانونو تمرکز کړی، هغه څه چې د طالبانو د مخالفانو له خوا ناقانونه بلل کیږي.

تر دې مخکې طالب چارواکو ویلي وو، چې د دې غونډې لپاره یې خپل استازي ټاکلي او د دې غونډې اجنډا ترلاسه کولو ته په تمه دي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د شنبې په ورځ (د غبرګولي ۱۲مه) ویلي، چې توماس نیکلاسون په کابل کې له امیر خان متقي سره په لیدنه کې د دوحې په درېیمه ناسته کې د طالبانو د ګډون پر «اهمیت» خبرې کړې او ویلي یې دي، چې په دې ناسته کې به پر مهمو مسایلو خبرې وشي.

طالبانو د دوحې درېیمه ناسته کې د مهمو مسایلو په اړه جزییات نه دي ورکړي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې، امیرخان متقي ویلي، چې د طالبانو تګلاره د نړۍ له ټولو هېوادونو سره د «توازن او مثبت تعامل» پر بنسټ ولاړه ده.

تر دې مخکې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت یو چارواکي ذاکر جلالي ویلي و، چې د دوحې د غونډې د اجنډا له ترلاسه کولو وروسته به د دې ډلې استازي د دوحې د درېیمې غونډې په مهمو بحثونو کې برخه واخلي.

د ملګرو ملتونو په کوربه توب د دوحې درېیمه غونډه به د چنګاښ په ۱۰مه او ۱۱مه نېټه ترسره شي.

طالبانو په دوحه کې په تېرو دوو ناستو کې چې د افغانستان په چارو کې د هېوادونو د ځانګړو استازو په حضور کې ترسره شوې، ګډون نه دی کړی.

د ملګرو ملتونو سرمنشي ویلي، چې د دوحې په دویمه ناسته کې د طالبانو نه ګډون پر دې ناستې اغېز نه دی کړی.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې طالبانو په دې غونډه کې د ګډون لپاره څو شرطونه ایښي دي. یو له دغو شرطونو څخه دې ډلې ته په ملګرو ملتونو کې د افغانستان د څوکۍ ورکول دي.