په کابل کې د اسلامي هېوادونو ډېپلوماټانو هم له طالبانو سره يو ځای د اختر لمونځ وکړ

په دې غږیز کلېپ کې شیخ عبدالعلي دیوبندي د «صدر اسلام» د پېښو د روایتونو په حواله وايي چې ښځې د جماعت لمانځه ته د تللو او لیکلو د زده کړې اجازه نه لري.

دغه طالب مفتي د اسلامي هېوادونو په اړه وايي، چې ښځو ته د زده کړو حق ورکوي، دغه هېوادونه «اسلامي» بلل کېږي، خو په حقیقت کې د شرعي احکامو د پلي کولو توان نه لري.

عبدالعلي دیوبندي ټینګار کوي، چې ښځې د جماعت لمانځه ته تلل او د هغوی لپاره د لیکلو زده کول "د فساد لامل کیږي."

دا معلومه نه ده چې دا اډیو کلېپ کله ثبت شوی.

خو د طالبانو د لوړو زده کړو د وزارت ویاند ضیاالله هاشمي په دې وروستیو ورځو کې د مفتي خبرې بیا خپرې کړې او دا یې یوه "مهمه فتوا" وبلله.

څه باندې زر ورځې کېږي، چې طالبانو د نجونو لپاره د منځني او لوړو زده کړو د ښوونځیو د بیا پرانیستلو مخه نیولې ده. طالبانو هم د ۱۴۰۱ کال د حوت له ۲۹ راهیسې په پوهنتونونو کې د نجونو او ښځو زده کړه بنده کړې ده.

طالب چارواکو تر دې مخکې ویلي وو، چې په افغانستان کې د نجونو پر زده کړو بندیز یو موقتي پرېکړه ده. خو د طالبانو د لوړو زده کړو د وزارت د ویاند له خوا د دغې فتوا له بیا خپرېدو څخه څرګنده شوه، چې دغه ډله د نجونو د زده کړو د بندولو په اړه د خپلې پرېکړې د بدلولو اراده نه لري.

عبدالعلي دیوبندي د "اسلامي شریعت" له نظره د ښځو د تعلیم په اړه د یوې راډیو د اورېدونکي د پوښتنې په ځواب کې وویل: "که ښځې لیکل زده کړي، نورو ته به لیکونه ولولي." هغه زیاتوي: "ځوانې او زړې ښځې له زده کړو او جماعت ته له تللو منع دي، ځکه زموږ عصر د فتنې وخت دی او دا کار د ښځو د فساد لامل کېږي."

دیوبندي په خپلو خبرو کې د ښځو له خوا د ګرځنده تلیفونونو د استعمال په اړه هم خبرداری ورکوي او وایي چې ښځې د موبايل ټلیفونونو څخه د اړیکو ټینګولو او فحاشي او بدکاریو ته مخه کوي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو د یکشنبې په ورځ ویلي، چې په دغې غونډه کې ګډون کوي.

د فرانسې خبري اژانس په راپور کې چې د یکشنبې په ورځ خپور شوی، ویل شوي چې د دوحې له غونډې مخکې او وروسته به د مدني ټولنې له غړو سره د مشورې لپاره لیدنې وشي، خو په هغو غونډو کې به ګډون ونه کړي چې طالبان پکې وي.

خو دا څرګنده نه ده چې د مدني ټولنې غړي څوک دي چې سلا مشورې به ورسره کیږي.

د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش به د دوحې د تېرو دوو ناستو برعکس قطر ته ولاړ نه شي.

طالبان او د ملګرو ملتونو چارواکي د دوحې په غونډه کې د دې ډلې د ګډون په اړه د تېروڅو اوونیو راهیسې په کابل کې په خبرواترو او مشورو بوخت وو.

له څو ورځو وروسته طالبانو د یکشنبې په وويل، چې د دغې ډلې یو پلاوی به د دوحې په درېیمه غونډه کې د ګډون لپاره قطر ته ولاړ شي.

په همدې حال کې طالبانو خبرداری ورکړی چې که د دوحې د ناستې په جوړښت او اجنډا کې بدلون راشي، د دغې ډلې د ورتګ پر پرېکړې اغېز کولای شي.

د دوحې په دویمه ناسته کې ملګرو ملتونو هڅه وکړه چې طالبان هم په کې ګډون ته وهڅوي، خو دغو هڅو نتیجه ورنه کړه.

هغه مهال طالبانو شرطونه ایښي وو، چې له دې ډلې پرته به بل څوک د افغانانو په استازیتوب په دې غونډه کې ګډون نه کوي.

داسې ښکاري چې د دوحې په درېیمه ناسته کې ملګرو ملتونو د طالبانو غوښتنې ومنلې او دغه ناسته به په داسې حال کې ترسره شي چې د افغانستان په استازیتوب به یوازې د طالبانو استازي په کې وي.

د طالبانو پر ضد د ښځو اعتراضي خوځښتونو، سیاسي ګوندونو او بهیرونو څو څو ځلې ویلي چې د ښځو د استازو او د سیاسي ګوندونو په نشتون کې د دوحې د ناستې ترسره کول طالبانو ته د امتیازونو ورکولو په معنا دي.

سیاسي بهیرونو او معترضو ښځو د دوحې د غونډې په اړه په یوه ګډه خبرپاڼه کې لیکلي: «له ترهګروډلو سره جوړجاړی به ستونزه حل نه کړي او نور ناورینونه به وزیږوي»

هغه په خپله وینا د طالبانو حکومت پر یووالي ټينګار وکړ.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلویزیون نن دوشنبه د (غبرګولي ۲۸مه) د دغې ډلې د مشر ملا هبت الله یو ۲۳ دقیقې غږیز فایل خپور کړی، چې هغه د طالبانو حکومت مشرانو ته په اشارې ویلي چې له خپلمنځي مخالفتونو تېر شي او یو او بل ومني.

د طالبانو د مشر له اشارو داسې څرګندیږي چې د دغې ډلې مشران تر خپل منځ ستر مخالفتونه لري او خبره تر دې رسیدلې چې د دوی مشر ملا هبت الله یې د حکومت په ویجاړئ اندېښنه څرګنده کړه.

ملا هبت الله په خپله وینا کې ټينګار کوي چې که طالب مشران له خپلو مخالفتونو لاس وانه خلي نو د ده په خبره دښمن به یې ډیر ژر حکومت له منځه یوسي.

نوموړي زیاته کړه چې «که مسوولین له ځانه کبر لرې نه کړي او له ځانو خادمان جوړ نه کړي نو نظام به یې نابود شي.»

هغه وویل، چې که د طالب مشرانو تر منځ یووالی نه وي نو پر دوی به نور خلک واکمن شي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله داسې مهال د طالبانو حکومت تر منځ په خپلمنځي مخالفتونو اندېښنه څرګنده کړې چې دغې ډلې د قاضی القضات په ګډون د حج و اوقاف وزیر او یو شمېر نورو مشرانو په سعودي عربستان کې د یکشنبې په ورځ اختر ولمانځه او په افغانستان کې نورو طالبانو نن دوشنبه د اختر ورځ ولمانځله.

تر هغه وړاندې د راپورونو له مخې د دغې ډلې د کورنیو چارو وزارت د مشرانو او استخباراتو د مشر تر منځ د استخباراتو پر څوکیو خپلمنځي مخالفتونه رامنځته شوي وو چې ان خبره تر خپلمنځي شخړې رسېدلې وه چې بیا بلې ډلې د دوی تر منځ په کابل کې له جګړې مخنیوی کړی و.

د کندهار ولایت لپاره د طالبانو رسنیز دفتر د دوشنبې په ورځ د (غبرګولي ۲۸مه) په کندهار کې د طالبانو د مشر ملا هبت الله په امامت د اختر لمانځه د ادا کېدو په اړه په اېکس پاڼه لیکلي؛ چې ملا هبت الله د اختر لمانځه پر مهال د ښځو د حقونو په اړه وینا کړې ده.

د طالبانو د کندهار ولایت رسنیز دفتر لیکلي، چې ملا هبت الله د وینا یوه برخه د ښځو شرعي حقونو ته ځانګړې شوې وه. او ملا هبت الله د خپلې وینا پر مهال د ښځو د شرعي حقونو پر ورکړې ټينګار کړی.

کندهار کې طالبانو لیکلي؛ ملا هبت الله له ټولو خلکو وغوښتل، چې همدلته ژمنې وکړئ چې د خپلو خوېندو، مېندو او لوڼو شرعي حقونه به ورکوئ.

خو ملا هبت الله په خپله وینا کې د نجونو د زده کړو په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو مشر ملا هبت الله په داسې حال کې د لوی اختر د لمانځه پر مهال د ښځو شرعي حقونو د ورکړې په اړه وینا کړې چې دغې ډلې د دوحې په درېیمه ناسته کې د ګډون لپاره چمتوالی ښودلی.

د کندهار ښار په ۱۵ لویو جوماتونو کې د اختر د لمانځه لپاره چمتوالی نیول شوی و، او تر ډيره د کندهار ښار د لویې عیدګاه سیمه چیرې چې د ملا هبت الله په مشرۍ پکې د اختر لمونځ ادا شو کلک امنیتي تدابیر نیول شوي و.

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې نن دوشنبه د (غبرګولي ۲۸مه) په سوېلي او سویل لوېدځو ولایتونو کې د طالبانو له لوري پر ټیلیفوني شبکو له بندیز وروسته هر راز اړیکې پرې شوې دي.

ویل کیږي، طالبانو په کندهار، هلمند، ارزګان او زابل ولایتونو کې د اختر لمونځ اداکولو لپاره د امنیتي ګواښونو د مخنیوي په موخه له تېرو دریېو ورځو راهیسې کلک امنیتي تدابیر هم نیولي دي.

سرچیني زیاتوي چې طالبانو ټیلیفوني شبکې د اختر لمانځه پرمهال د امنیتي ګواښونو د مخنیوي په موخه بندې کړې دي.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو د کوچني اختر په ورځ هم د هېواد په ګڼو ولایتونو کې د امنیتي ګواښونو د مخنیوي په موخه ټیلیفوني شبکې د درېیو ساعتونو لپاره بندې کړې وې.