عیني شاهدان: د غزې د مرستو پر یو مرکز د اسراییل هوايي برید اته تنه وژلي دي

یو اوکراینې امنیتي چارواکی پر ټلیګرام وايي: “اشغالګرو د خارکیف پر ملکي تاسیساتو بریدونه کړي دي او داسې ښکاري چې دا بریدونه د ګلیډ ډوله بمونو پر مټ ترسره شوي چې د ویجاړۍ ځواک یې خورا ډېر دی."

روسیې د اوکراین په ختیځ کې پر خارکیف ښار د خپل ۲۸ میاشتنې اشغال په لړ کې په پرلپسې توګه بمباري کړې ده.

روسي ځواکونه اوس مهال د ښار له څنډو څخه شاوخوا ۲۰ کیلومتره لېرې دي او د می په میاشت کې یې د اوکراین ځینې سیمې لاندې کړي هم دي.

د خارکیف والي وايي، چې په دغه ښار د روسیې په دوو هوايي بریدونو کې یو شمېر کسان وژل شوي او ټپیان شوي دي،‌ چې دوه په کې ماشومان دي.

هغه زیاته کړه، چې د دوو ټپیانو حالت "د اندېښنې" وړ دی.

د ایران د اسلامي جمهوریت د پوله ساتو ځواکونو قوماندان زیاته کړې، چې له نشه يي موادو سره مبارزه یوازې د افغانستان، پاکستان او ایران په درې اړخیزو همکاریو پورې تړلې نه ده، بلکې د نړۍوالو ارادې ته هم اړتیا ده.

د ایران دولتي خبری اژانس «ایرنا» د سرطان د میاشتې په درېیمه نېټه د دغه ایرانی چارواکي له قوله لیکلي، چې په افغانستان کې د نشه يي موادو په وړاندې د مبارزې لپاره د نړۍ د هېوادونو مرستې ته اړتیا ده.

په دې وروستیو کې په ایران کې د خراسان رضوي د سرحدي ګارد قوماندان د افغانستان پولې ته څېرمه د تایباد په سرحدي کنډک کې د ۱۹۸ کیلو ګرامه نشه یي توکو د کشف خبر ورکړ.

ايران په داسې حال کې په افغانستان کې د نشه يي توکو د کښت، توليد او قاچاق په اړه اندېښنه څرګندوي، چې طالبان ادعا کوي، چې په افغانستان کې د نشه يي توکو کښت او توليد صفر ته رسېدلى دى.

د ایران د نشه يي توکو پر وړاندې د مبارزې د مرکزي دفتر مشر اسکندر مومني د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو له ځانګړې استازې روزا اتنبایوا غوښتي، چې په دغه هېواد کې نشه يي توکي یو جدي ګواښ وګڼي.

د مصر لومړي وزیر مصطفی مدبولي د یوې بیانیې په خپرولو سره اعلان وکړ، چې د دغو شرکتونو د جواز د لغوه کولو حکم صادر شوی او د هغو حاجیانو کورنیو ته به تاوان ورکړل شي، چې د دغو شرکتونو له خوا د حج مراسمو ته استول شوي او ورک شوي دي.

دغو شرکتونو په غیر قانوني توګه سعودي عربستان ته حاجیان وړل.

د رسمي معلوماتو او همدارنګه د ډیپلوماټانو له خوا ورکړل شوي معلوماتو له مخې؛ د فرانسې خبري اژانس راپور ورکړی چې د جمعې تر ورځې پورې د حج پر مهال د وژل شویو کسانو شمېر ۱۱۰۰ ته رسیدلی.

د مړو شویو حاجیانو له نیمایي څخه زیات له مصر څخه راغلي وو او مصري چارواکو هم د مصري حاجیانو په منځ کې د ۳۱ تنو د مړینې لامل «مزدنۍ ناروغۍ» بللي دي.

په داسې حال کې چې په سعودي عربستان کې په وروستیو ورځو کې د تودوخې درجه تر ۵۱ درجو پورې رسېدلې، چې ډېری یې د ډېرې ګرمۍ له امله مړه شوي دي.

د فرانسې خبري اژانس راپور ورکړی، چې هر کال په لسګونو زره کسان اجازې پرته د حج په مراسمو کې د ګډون هڅه کوي.

د جمعې په ورځ د سعودي یوه لوړ پوړي چارواکي د حج د مراسمو د ترسره کولو لپاره د هېواد د مدیریت دفاع وکړه.
هغه اې اېف پي ته وویل: "حکومت ناکام نه و، مګر د خلکو له خوا غلط فهم و، چې خطرونه یې نه محاسبه کول."

د دغه سعودي چارواکي په وینا؛ د هوا د تودوخې د دغو مړینو لامل وو.

د جون په لومړیو کې سعودي عربستان اعلان وکړ، چې امنیتي ځواکونو یې له مکې څخه څه باندې ۳۰۰ زره هغه کسان اېستلي چې د حج لپاره یې نوم لیکنه نه وه کړې.

له دې جملې څخه شاوخوا ۱۵۴۰۰۰ بهرنیان یوازې د سیاحتي ویزو په لرلو هېواد ته داخل شوي او د حج له رسمي پروسې څخه نه دي تللي.

د ۲۰۱۹ راهیسې سعودي عربستان د هیواد د ګرځندوی صنعت ته وده ورکولو لپاره د سیاحتي ویزو صادرول ډیر کړي.

په مکه مکرمه کې د مسلمانانو سپېڅلي ځای ته زیارت کول د اسلام له پنځو رکنونو څخه یو دی او هر مسلمان چې د دې توان لري باید په خپل ژوند کې لږترلږه یو ځل ددې زیارت وکړي.

د حج په مراسمو کې د ګډون اجازه د سعودي عربستان له خوا نورو هېوادونو ته د ورکړل شوي کوټې سیسټم پراساس ټاکل کیږي.

د تېرې جمعې په ورځ د تونس ولسمشر قیس سعید د حج په مراسمو کې د لسګونو تنو تونسیانو د وژل کېدو نه وروسته د مذهبي چارو وزیر له دندې ګوښه کړ.

ولسمشرۍ ماڼۍ په خپله خبرپاڼه کې د نوموړي د ګوښه کېدو لامل نه دی په ډاګه کړی، خو دا پرېکړه د حج له مراسمو وروسته چې د چهارشنبې په ورځ په رسمي ډول پای ته ورسېده اعلان شوه.

په تونس کې یو شمېر کسان د حج لپاره له رسمي اجازې پرته سعودي عربستان ته تللي دي.

د بریښنا د ملي شبکې چلوونکي یوکرینرګو وویل، دا اونۍ په سویل ختیځه زاپروژیا او په لویدیځ ته په لیویف کې د روسیې دوهم لوی هوایی برید کې د بریښنا تاسیسات زیانمن شوي دي.

په زاپریژیا کې دوه کارګران د درملنې لپاره روغتون ته وړل شوي.

د انرژۍ وزارت ویلي، د روسیې بریدونو د هېواد په لوېدیځ کې د ګاز یوه شبکه هم په نښه کړې ده.

د دغه وزارت اعلامیه کې ویل شوي: "د مارچ له میاشتې راهیسې د بریښنا شبکو باندې د دښمن له اتو لویو بریدونو وروسته، د انرژۍ په برخه کې وضعیت ستونزمن دی."

د روسیې دفاع وزارت ویلي، چې د دوی ځواکونو له الوتکو، کښتیو او بې پیلوټه الوتکو په لر واټنه توغنديو، په اوکراین کې د مهماتو ډیپو او د انرژۍ تاسیسات په نښه کړي، چې په وینا یې د پوځي تولیداتو ملاتړ یې کاوه.

د اوکراین سمندري ځواکونو ویلي، د ۲۰۲۲ کال په فبرورۍ کې پر اوکراین د روسیې د یرغل له پیل راهیسې دا لومړی ځل دی چې روسي ځواکونو د تور سمندرګي پر ځای له ازوف بحیرې څخه توغندي توغولي.

د اوکراین د سمندري ځواکونو ویاند دیمیترو پلیتینچوک یو سیمه ییز ټلویزیون ته وویل: "دا یو مهم بدلون دی او دوی ځکه دا کار کوي،‌ چې دغه سیمه تر تور سمندرګي خوندي ده."

د اوکراین هوايي دفاعي ځواک ویلي، د روسیې توغول شوي ۱۶ توغندي او ټولې ۱۳ بې پیلوټه الوتکې یې له منځه وړې دي.

د اوکرایین د انرژۍ وزارت وویل، چې د دغو بریدونو معنا دا ده چې هیواد به یې نن د ریکارډ تر کچې، یعنې ۳۳ زره ۵۵۹ میګاواټه ساعت بریښنا وارده کړي. ټاکل شوې چې حکومت په ټول هیواد کې د څو ساعتونو لپاره بریښنا قطع کړي.

دغه سیمه د غزې له اتو تاریخي سیمو څخه یوه ده. ۱۸ نور فلسطینیان د الطفه په ګاونډ کې پر کورونو په بمبار کې وژل شوي دي.

د اسراییل پوځ په یوه لنډه اعلامیه کې ویلي: «د اسراییل جنګي الوتکو د غزې په ښار کې د حماس پر دوو پوځي تاسیساتو بریدونه وکړل.»

پوځ وايي،‌ چې په دې اړه نور جزیات به ژر خپاره شي.

حماس د اسراییل د دې ادعا په اړه تبصره نه ده کړې چې د دوی پوځي تاسیسات یې په نښه کړي دي که نه.

د حماس په یوه اعلامیه کې ویل شوي، چې بریدونو ملکي وګړي په نښه شوي او ژمنه یې کړې چې "اشغال او نازي مشران به یې زموږ د خلکو په وړاندې د خپلو سرغړونو بیه پرې کړي."

رویټرز ته رسېدلي انځورونه ښیې چې لسګونه فلسطینیان د ویجاړو شوو کورونو په مینځ کې د قربانیانو په لټه کې دي.

په انځورونو کې د شاتي د کډوالو په کمپ کې ویجاړ شوي کورونه، ویجاړ شوي دیوالونه او ویجاړې کوڅې لیدل کیږي.

پر غزه د اسراییل ځمکني او هوایي بریدونه هغه مهال پیل شو، چې د اکتوبر په اوومه د حماس په مشرۍ اورپکو د اسراییل پر سویلي سیمو برید وکړ، چې د اسراییلو د شمېرو له مخې شاوخوا ۱۲۰۰ کسان یې ووژل او تر ۲۵۰ډېر نور یې یرغمل کړل.

د فلسطین د روغتیایی چارواکو په وینا، دغه برید نږدې ټوله غزه ویجاړه کړې، له ۳۷ زره ۴۰۰ څخه ډیر خلک یې وژلي، چې یوازې ۱۰۱ کسانو په تیرو ۲۴ ساعتونو کې خپل ژوند له لاسه ورکړی.

د اسراییل د بریدونو په پایله کې نږدې ټول خلک بې کوره شوي دي.

د جګړې له پیله تر اتو میاشتو ډیر وخت تیریږي او اوس د اسراییل پرمختګ پر دوو وروستیو سیمو راټول دی چې ځواکونو یې لا تر اوسه نه دي نیولې.

دغه دوه سیمې د غزې په سویلي څنډه کې رفح ښار او په مرکز کې د دیر البلاح شاوخوا کلي دي.

د سیمې اوسیدونکو ویلي، چې اسراییلي ټانکونو په وروستیو ورځو کې د رفح په لویدیځ او شمالي سیمو کې خپل یرغل لا پسې زیات کړی دی.

د شنبې په ورځ اسراييلي ځواکونو له هوا او ځمکې څخه پر داسې سيمو بریدونه وکړل، چې ډیر شمیر کورنۍ ژوند کوي.

د اسراییل پوځ ویلي، چې ځواکونو یې په رفح کې "د استخباراتو پر بنسټ" هدفي عملیاتو ته دوام ورکوي، ګڼ شمېر فلسطینیان یې وژلي او پوځي بنسټونه یې ویجاړ کړي دي.

د جمعې په ورځ، د غزې روغتیا وزارت ویلي و، چې د اسراییل په بریدونو کې لږ تر لږه ۲۵ فلسطینیان د لویدیځ رفح ښار په موسي کې وژل شوي او ۵۰ نور ټپیان دي.

فلسطیني چارواکو ویلي، چې د ټانک مرمۍ د بې ځایه شویو کورنیو پر خیمو لګېدلې دي.