د امریکا ټاکنې؛ د ولسمشرۍ دوه مخکښ نوماندان جو بايډن او ډونالډ ټرمپ ټاکنیزه مناظره کوي

د شل اوریز نړۍوال جام د اتو غوره لوبډلو تر منځ په سیالیو کې هند له اسټرالیا سره مخامخ شوه، چې په پیل کې یې توپوهنه وکړه.

په لومړۍ پاڼۍ کې هند د پنځو لوبغاړو په سوځېدو سره ۲۰۶ منډې هدف وټاکه.

د لوبې په دویمې پاڼۍ کې د اسټرالیا لوبډلې ونه شول کولی، چې د ټولو اورونو په لوبولو سره ټاکلی هدف پوره کړي او یادې لوبډلې د ۲۴ منډو په توپیر له هند څخه ماتې وخوړه.

د اسټراليا نننۍ ماته د افغان لوبډلې په ګټه تمامه شوه او که چېرې سبا افغان لوبډله د بنګله دېش لوبډلې ته ماتې ورکړي؛ نو نيمه پايلوبې ته به لاره پېدا کړي.

د سرچينې په وينا؛ شونې ده چې په دې غونډه کې د امريکا په ګډون د ځينو هېوادونو ځانګړي استازي ګډون ونه کړي.

دغو سرچینو د دوشنبې په ورځ د افغانستان انټرنشنل خبریال عارف یعقوبي ته وویل، چې د جي اووه هېوادونو غړي په افغانستان کې د یوناما د مشرې رزا اوتنبایوا له کړنو راضي نه دي.

په دغه ګروپ کې امریکا، برېتانیا، فرانسه، جرمني، جاپان، کاناډا او ایټالیا شامل دي.

د نړۍ اوو سترو اقتصاد لرونکو هېوادونو له ملګرو ملتونو غوښتي، چې د دوحې په غونډو کې دې افغانې مېرمنې او د مدني ټولنې غړي شامل کړي؛ خو دغه فعالان په راتلونکې غونډه کې ګډون نه کوي.

ځینو ډېپلوماتانو وویل، چې کاناډا او فرانسه د نورو هېوادونو په پرتله "قوي دریځ" لري.

سرچینې وايي، د امریکا په ګډون ځینې هېوادونه د یوناما د مشرې رزا اوتنبایوا د فعالیتونو په اړه "خوشبینه نه دي".

د دوی په وینا؛ اغلې اوتنبایوا شاید "په خپل دریځ کې روسیې ته نږدې وي."

د لوېدیځو هېوادونو اختلاف یوازې د دوحې د درېیمې ناستې پر ترکیب او اجنډا پورې محدود نه دی، بلکې دوی غواړي چې ژر تر ژره د افغانستان لپاره ځانګړی استازی وټاکي او له ملګرو ملتونو یې په دې اړه د تعقیب غوښتنه کړې ده.

طالبان د افغانستان لپاره د نوي استازي د ټاکلو مخالف دي؛ خو د جي اووه ډلې د غړو په ګډون لوېدیځ هېوادونه په دې باور دي، چې د افغانستان روان کړکېچ ته د حل لاره موندل له ځانګړي استازي پرته امکان نه لري.

ډېپلوماتیکو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې لوېدیځ ډېپلوماتان به د دوحې په درېیمه غونډه کې د دویم پړاو په څېر په لوړه کچه ګډون ونه کړي.

تر دې مخکې ملګرو ملتونو تایید کړې وه، چې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونيو ګوتریش به د دوحې په درېیمه غونډه کې ګډون ونه کړي.

ډېپلوماتیکو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونيو ګوتریش له افغانستانه " ستړی" دی.

د ملګرو ملتونو د چارواکو په وینا؛ د دوحې درېیمه غونډه به د ملګرو ملتونو د عمومي منشي مرستیالې مېرمن روزماري ډي کارلو تر څارنې لاندې جوړه شي.

تر دې مخکې د امریکا د بهرنیو چارو وزارت یوې ویاندې افغانستان انټرنشنل ته ویلي وو، چې د دوحې په درېیمه ناسته کې د امریکا ځانګړی استازی ټام وېسټ او رینا امیري د ګډون پلان نه لري. د افغانستان انټرنشنل له خوا د تر لاسه شویو معلوماتو له مخې؛ د ملګرو ملتونو همغږی کوونکی سینیرلی اوغلو چې مخکې د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د نوي ځانګړي استازي پوست لپاره احتمالي نوماند ګڼل کېده، "د اوس لپاره غوښتنه رد کړې ده."

ښاغلي اوغلو وویل، چې دی د دې دندې اخیستلو ته لېواله نه دی.

رویټرز خبري اژانس د دوشنبې په ورځ (د جنګاښ ۴مه) د اور وژنې د مشر کیم جین یونګ په حواله راپور ورکړ، چې په وژل شویو کې ۱۸ چینایي او یو د لاو کارګر شامل دی.

هغه زياته کړه، چې د نورو کارکوونکو هويت تر اوسه نه دى په ډاګه شوى.

د دغه رپوټ له مخې؛ اورلګېدنه په ځايي وخت د سهار په لس نیمو بجو هغه مهال رامنځته شوه چې په یوه ګودام کې چې شاوخوا ۳۵ زره بېټرۍ بار وې وچاودېدې.

د جنوبي کوریا چارواکي وايي، چې د چاودنې لامل لا هم معلوم نه دی او د علت د معلومولو لپاره یې پلټنې روانې دي.

د رویټرز په وینا، د زده‌کړو هغه مرکز چې د یکشنبې په ورځ د اسراییلي ځواکونو لخوا برید پرې شوی و د ملګرو ملتونو تر څارنې لاندې د فلسطیني ځوانانو د زده‌کړو لپاره فعالیت کوي، خو اوس د فلسطیني کډوالو لپاره د مرستو وېش په مرکز بدل شوی دی.

رویټرز د یوه عیني شاهد له قوله ویلي، چې د برید پر مهال یو شمېر کډوال د مرستې او نور د اوبو راوړلو لپاره راغلي وو.

دغه خبري اژانس د خپل عکس اخیستونکی له قوله هم لیکلي چې د برید په ځای کې یې یوه بشپړه ویجاړه ودانۍ لیدلې او وايي، د کوڅې په څنګ کې یو شمېر مړي په کمپلو کې پراته وو.

د اسراییل پوځ ویلي، چې دغه ځای د حماس او اسلامي جهاد وسله والو کارولی او له برید مخکې ورته له وړاندې خبرداري ورکړل شوي وو.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د پنجشنبې په ورځ وویل چې روسیه ښايي شمالي کوریا ته وسلې واستوي چې د هغه په وینا، دا اوکراین ته د لوېدیځ لخوا د وسلو ورکولو ځواب دی.

امریکايي چارواکي په دې باور دي چې شمالي کوریا له روسیې څخه د جنګي الوتکو، توغندیو، زغره والو ګاډو، د بالستیک توغندیو د تولید تجهیزات یا توکي او نورې پرمختللې تکنالوژۍ ترلاسه کولو ته لیواله دي.

دغه تړون چې د چهارشنبې په ورځ د پوتین او شمالي کوریا د ولسمشر کیم جونګ اون لخوا لاسلیک شو، دواړه خواوې ژمنې کوي چې د یو بل پر وړاندې د وسله وال تیري پر مهال به یو بل ته سملاسي پوځي مرستې چمتو کوي.

پوتین ویلي دي چې مسکو د شمالي کوریا سره د همکارۍ تمه لري چې د لوېدیځ په وړاندې د مخنیوي عمل وکړي، خو په اوکراین کې د شمالي کوریا د پوځیانو کارولو ته اړتیا نشته.

د امریکا متحده ایالات او اوکراین وايي چې شمالي کوریا مخکې له دې روسیې ته د پام وړ توپچي مرمۍ او بالستیک توغندي ورکړي، خو روسیه او شمالي کوریا دا تورونه ردوي.