امیر خان متقي راشد خان ته: ستاسو بریا لوی زېری دی، لوبې او سیاست باید جلا وساتل شي

د افغانستان پخواني ولسمشر اشرف غني په اېکس پاڼه لیکلي:« د شل اوریز نړۍوال جام نیمه پایلوبې ته د رسېدو لپاره د افغان اتلانو د پام وړ لاسته راوړنې د ستایلو وړ دي.»
نوموړي د افغانستان د کرېکټ ملي لوبغاړو ته ویلي:« ستاسو زحمت زموږ د ملت لپاره ستر تاریخي وياړ دی. په راتلونکي پړاو کې ستاسو د لا د نورو بریالیتوبونو په هیله.»
ورته مهال پخواني ولسمشر حامد کرزي هم په اېکس پاڼه لیکلي:‏« د ⁧‫بنګله دېشه‬⁩ د لوبې په ګټلو سره ⁧‫افغانستان‬⁩ د لومړي ځل لپاره د کرېکټ نړۍوال جام سیالیو نیمه پایلوبې ته لار وموندله. د هېواد د کرېکټ د ملي لوبډلې د دې بریا په اړه د زړه له کومې ټولو هېوادوالو په تېره بیا د کرېکټ ملي لوبډلې ګرانو لوبغاړو ته مبارکي وایم او د دوي د لا ډېرو کامیابیو هیله کوم.»
دا رنګه نن په خوست، جلال اباد او د هېواد په بېلابېلو ښارونو کې لسګونه زره خلک په ټکنده غرمه کې چې په ډېرو دغو ښارونو کې د تودوخې درجه تر څلوېښتو درجو لوړه وه واټونو او لارو کوڅو ته راوتي وو او د خپلې ملي لوبډلې د دغه بریالیتوب نمانځنه یې کوله.

100%

که څه هم چې د طالبانو په واکمنۍ کې په هر ډول ساز او سرود سخت بندیز لګېدلی؛ خو دغو افغانانو بې ډوله نڅاوې کولې او چک چکې یې هم وهلې.

که څه هم طالبانو تر اوسه په رسمي توګه د دغې تاریخي بریا مبارکي نه ده ورکړې؛ خو په اسلام اباد کې د دغې ډلې د پخوانۍ واکمنۍ پخواني سفیر ملا عبدالسلام ضغیف په خپله اېکس پاڼه د دغه بریالیتوب مبارکي ویلې ده.

د میاخېل په خبره، چې افغانان لا هم په دې جنجال کوي، چې څوک په لومړۍ او یا دویمې څوکۍ کې کېني.

هغه زیاته کړه: "موږ نه وزیران یو، نه والیانو او نه چارواکي یو، هر کس د خپل سازمان نماینده ګي کوي نه د ټول افغانستان".

د میاخېل په خبره؛ په دغه غونډه کې سیاستوال د دې لپاره راټول شوي، چې د افغانستان د راتلونکي مشروع نظام لپاره زمینه برابره کړي.

هغه وویل: "پخوا هم د حکومت په بدنه کې ځینو د جمهوري نظام پښې وهلې او د شخصي ګټو لپاره یې له هېڅ درېغ نه دی کړی".

د میاخېل په وینا، چې د افغانستان مساله په زړو او قومي روایتونو د حل وړ نه دی او اړتیا ده، چې نوي ملي روایتونه جوړ شي.

هغه د غونډې له ګډونوالو وغوښتل، چې د افغانستان په تړاو دې ملي روایت رامنځته کړي او له قومي او ژبنیو تعصاباتو دې لاس واخلي.

میاخېل وویل: "هر څه چې موږ په ذهن کې جوړ کړي او بنسټ یې قومي او ژبنی دی باید له منځه لاړ شي او ملي روایت ته کار وشي".

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د سیاسي مخالفینو غونډه په ویانا کې جوړه شوې، چې د افغانستان د راتلونکي په تړاو پکې بحثونه روان دي.

دغه جبهې په يوه خبرپاڼه کې ليکلي، چې په دې بريد کې د طالبانو دوه غړي ټپيان شوي هم دي.

طالب چارواکو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ویلي.

د ازادۍ جبهې له دې برید څخه یوه ویډیو هم خپره کړې چې په کې د چاودنې غږ اوریدل کیږي.

عبدالمتين قانع وايي، چې د افغانستان له اړخه نړۍ او ګاونډيو هېوادونو ته د نشه يي توکو په برخه کې هېڅ ګواښ موجود نه دی.

د طالبانو د کورنيو چارو وزارت ویاند عبدالمتين قانع د دوشنبې په ورځ په يوې خبرپاڼه کې ويلي، چې نشه يي توکي یو نړۍوال ګواښ دی او له دې پدېدې سره مبارزه د هېوادونو او نړۍوالو سازمانونو ګډو هڅو ته اړتيا لري.

قانع وايي، چې واک ته د دوی د رسېدو سره سم يې د نشه يي توکو کښتونه له منځه وړي.

نوموړي هيله ښودلې، چې نړۍ او سازمانونه دې افغان بزګرانو ته د کوکنارو د بدیل معشیت په برخه کې همکاري وکړي.

که څه هم طالبان په افغانستان کې د کوکنارو د کښتونو د له منځه وړلو یادونه کوي؛ خو لا هم د افغانستان په سويلي او شمالي ولایتونو کې په پراخه کچه د نشه يي توکو د کښتونو شتون لري.

پرون یکشنه (د چنګانښ ۳مه) د هلمند يو شمېر کروندګرو افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وويل، چې دوی د کوکنارو د کر یو بل فصل ته تیاری نیسي او کروندې ورته اماده کوي.

دغو کروندګرو او تارياک پلورونکو، چې د پلور لوی بازارونه بند شوي وايي اوس کاروبار له کورنو څخه مخ ته وړي.

پر طالبانو نیوکې دا دي، چې دغه ډله په ځینې جنوبي ولایتونو کې د کوکنار کښت اړولو کې توپیري چلند کوي.

امرالله صالح په خپل اېکس کې اوتنبایوا ته لیکلي، چې د افغانستان په اړه لویې پرېکړې طالب مشران کوي که هغه ملېشې چې له غرونو ښکته شوي او په چک پواینټونو ولاړ دي؟

نوموړی همداراز زیاتوي، چې د طالبانو مشرتابه څه باندې شل کاله په کراچۍ، پېښور، راولپنډي، اسلام اباد، کوېټه او دوحه کې وخت تېر کړی دی.
ښاغلی صالح زیاتوي، چې که د یادو ښارونو نقشې ته وکتل شي هېڅ یو یې غرنی نه دی او غرونه نه لري او په عین حال کې د طالبانو د پرېکړې اصلي مرکز کندهار ښار دی.

نوموړی وایي: «ځیني طالب چارواکي د دوحې له ننګینې هوکړې وروسته په امریکایي الوتکو کې کندهار او کابل ته راوستل شول.»
د زرغون بهیر مشر همداراز له مېرمن اوتنبایوا څخه پوښتنه کوي، چې د کندهار تر ټولو لوړ غرونه چهل زینه او فیل کوه دي، چې د دواړو لوړوالی تر سلو مترو نه رسېږي: «نو هغه غرونه چې طالبان ترې راښکته شوي او تاسو ورته اشاره کړې ده، په کوم ځای کې موقعیت لري؟»
د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړې استازې د دوحې په ناسته کې د ښځو له ګډون سره د طالبانو د مخالفت په اړه ویلي، چې طالبان په غرونو کې جنګېدلي او له هماغو غرونو ښکته شوي دي؛ نو داسې تمه ترې باید و نه شي، چې د نورو په شان دې فکر او سوچ ولري.
ښاغلي صالح د رزا اوتنبایوا د دې خبرو په غبرګون چې وایي؛ باید په تمه شو څو طالبان مدني شي.

نوموړي د اوتنبایوا دا څرګندونې د سوېس د الپ او قرغېزستان په ګډون د ټولو درو او غرنیزو سیمو اوسېدونکو ته مخامخ سپکاوی بولي.
د زرغون بهیر مشر له رزا اوتنبایوا څخه غواړي، چې د افغانستان له خلکو بخښنه وغواړي که نه نو د هغې نوم به طالب اوا کېښودل شي.
نوموړي له اوتنبایوا څخه دغه راز غوښتي: «د اوتنبایوا او طالب اوا څخه یو وټاکه.»
د یوناما مشرې د جمعې په ورځ د چنګاښ په لومړۍ نېټه د افغانستان په اړه د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د غونډې په څنډو کې د خبریالانو پوښتنې ځوابولې.
نوموړې د افغانستان انټرنشنل د خبریالې مریم رحمتي د دې پوښتنې په ځواب کې چې د دوحې په ناسته کې د مېرمنو د برخې اخېستنې په اړه د طالبانو شرطونه څه دي وویل، چې دغې ډلې لا له وړاندې د مېرمنو د ګډون سره مخالفت ښودلی و.
رزا اوتنبایوا وویل، چې طالبان «زموږ او تاسې په شان نه دي. طالبان له غرونو او جګړو راغلي دومره اسانه هم نه ده، چې د یو مېز تر شا خبرو اترو ته کېني او زموږ اصولو ته غاړه کېږدي.»