ملګري ملتونه وايي، افغانستان کې د تریاکو پر تولید د طالبانو له بندیز سره نشه یانو مصنوعي نشه يي توکو ته مخه کړې چې لا د مخه اروپا کې مرګوني وو. پر ۲۰۲۲ کال د طالبانو د مشر په فرمان پسې تېر کال په افغانستان کې د تریاکو کښت ۹۵ سلنه کم شوی، چې هیرویین یا پوډر ترې جوړېږي.
د ملګرو ملتونو د نشه يي توکو او جرمو اداره نن د نشه يي توکو د نړیوالې ورځې په مناسبت خپل کلني راپور کې وايي، په افغانستان کې د تریاکو یا اپینو دغه بې ساري کمېدل به د افغانستان، ټرانیزیټي او مقصدي هېوادونو لپاره ګڼې پایلې ولري.
دا اداره وايي، د طالبانو بندیز سره به د نشه يي توکو مارکېټ کې د نګه یا سوچه هیروین یا پوډر هم کم شي.
ملګري ملتونه وايي، که څه هم سږ کال په ځینې سیمو کې د تریاکو د تولید زیاتېدو نښې شته، خو پخوانۍ کچې ته رسېدلی نه شي.
دغه اداره وايي، د روان ۲۰۲۴ کال لومړیو کې د اروپا، منځني ختیځ او سوېلي افریقا په مارکېټونو کې د افغان نشه يي توکو ریښتونی کمښت نه دی لیدل شوی، خو که افغانستان کې پرې بندیز روان وي، نو دا حالت به بدل شي.
ملګري ملتونه وايي، د دې توکو د تولید کمښت سره به د هغوی اړوند درملنه هم اغېزمنه او پوډر یا هیروین کاروونکي به نورو صنعتي نشه يي توکو ته مخه کړي.
په راپور کې راغلي چې په دغسې حالت کې به د روغتیا لپاره پام وړ خطرې زیاتې او د نیتازین په څېرځینې ځواکمنو نشه يي توکو په ګډون د مختلفو مخدره موادو کارېدل زیات شي.
د نیتازین په څېر ځینې پرمختللي نشه يي مصنوعي توکي دې وروستیو کلونو کې په اروپا کې دود شوي دي.
د ملګرو ملتونو د نشه يي توکو او جرمونو ادارې سرڅېړونکې انجلا مي وايي، په ایرلنډ، بریتانیا، استونیا او لیتویا کې له دې نشه يي توکو د ډېرو کسانو د مړه کېدو خبر هم و رکړل شوی دی.
ملګري ملتونه وېره ښيي چې د بدیلو نشه يي توکو کارولو سره امکان ډېر دی چې ورته مړینې لا زیاتې شي.
د امریکا په یرغل پسې افغانستان د نړۍ د نشه يي توکو په تر ټولو ستر صادروونکي بدل شو، خو د طالبانو واکمنېدو پسې د دې ډلې مشر په ۲۰۲۲ کال د دې توکو پر کر، تولید او تجارت بندیز ولګاوه.
د دغه بندیز د یو کال تېرېدو سره افغانستان د نشه يي توکو د تولید نوملړ کې خپل ځای میانمار ته پرېښود.
خو د ملګرو ملتونو د نشه يي توکو او جرمونو اداره وايي، په میانمار کې د افینو یا تریاکو د تولید ۳۶ سلنې زیاتېدو سره بیا هم هیرویین یا پوډر په نړیواله کچه ۷۵ سلنه کم شوي دي.
د کرېکټ د نړۍوال جام د دویم پړاو سیالۍ چې شپږ ورځې وړاندې د اتو غوره لوبډلو ترمنځ پیل شوې، د یو شمېر هېوادونو د تمې خلاف افغانستان وکړی شو، چې نیمه پایلوبې ته ورسېږي.
د افغانستان د کرېکټ د ملي لوبډلې نننۍ تاریخي بریا د زرګونو افغانانو زړونو ته خوښي ور وبخښله او یو ځل بیا یې د افغانستان نوم د نړۍوالو رسنیو د سر ټکی کړ.
د پاکستان د کرېکټ ملي لوبډلې پخواني لوبغاړي او لوبډلمشر شاهد افریدي د نړۍوال جام پایلوبې ته د افغانستان د ملي لوبډلې وتل ستایلی او زیاته کړې یې ده، چې دا بریا د افغان لوبډلې لپاره تاریخي لاسته راوړنه ده.
د نوموړي په خبره؛ راشد خان د ټیم ښه لوبډلمشري او نوین الحق بیا غوره توپ اچونه کړې ده.
له دې سره؛ یو بل پاکستاني لوبغاړي احمد شهزاد په خپل اېکس کې لیکلي: «افغانستان چې د لومړي ځل لپاره د نړۍوال جام پایلوبې ته وتلی دا یې په بشپړ ډول حق و او د دوی د پیاوړي کېدو بېلګه ده.»
هندوستان بیا یو له هغو هېوادونو څخه دی، چې د کرېکټ په لوبو کې د سیمې په کچه پیاوړې لوبډله لري او په روانو سیالیو کې هند یوازینی هېواد و، چې لوبه یې له افغانستانه وګټله.
د هند د کرېکټ ملي لوبډلې پخواني توپوهونکي سچن ټنډولکر هم د افغان کرېکټ ملي لوبډلې له نننۍ بریا وروسته په خپل اېکس کې لیکلي: «د نیوزیلاینډ او اسټرالیا په څېر لوبډلو ته په ماتې ورکولو سره د نړۍوال جام نیمه پایلوبې ته وتل د حیرانتیا وړ وه.»
نوموړي زیاته کړې ده، چې په روانو لوبو کې د افغانستان د ملي لوبډلې بریا د دغې لوبډلې د وړتیاوو د لوړېدو ښکارندویي کوي.
د هند د کرېکټ د ملي لوبډلې پخواني لوبغاړي هربجن سېنګ هم د نړۍوال جام نیمه پایلوبې ته د افغانستان وتل ستایلی دی او زیاته کړې یې ده: «افغان لوبډلې په زړه پورې لوبه وکړه.»
دغه راز د پاکستان د ملي لوبډلې پخواني توپ اچوونکي عمر ګل هم د نړۍوال جام سیالیو پایلوبې ته د افغان لوبډلې وتل ستایلې او زیاته کړې یې ده، چې افغان لوبډلې ثابته کړه چې په لېوالتیا سره هر څه ممکن دي.
افغانستان په داسې حال کې د نړۍوال جام نیمه پایلوبې ته وځي، چې د نړۍوال جام له پیلېدو مخکې د وېسټ انډیز پخواني لوبغاړي براین لارا وړاندوینه کړي وه، چې د افغانستان ملي لوبدله به نیمه پایلوبې ته لار پېدا کړي.
د اسټرالیا او بنګله دېش پر وړاندې د افغانستان د کرېکټ لوبډلې وروستۍ بریاوې د میلیونو افغانانو د خوشالۍ لامل ګرځیدلې دي او د هېواد په بېلابېلو سیمو کې زرګونه خلک واټونو ته راووتل او دا تاریخي بریا یې ونمانځله.
سره له دې چې د طالبانو له خوا په هېواد کې هر ډول ساز او سرود بند دی؛ خو افغانانو له ساز پرته پر واټونو نڅا وکړه او خپله خوشالي یې ونمانځله.
بل خوا په کندهار کې بیا د دې بريا د خوښي پر نمانځلو بنديز لګول شوی او د دې ولایت اوسېدونکو ته خبرداری ورکړل شوی، چي په ښار، بازار او هوټلونو کې د دې خوښي د نمانځلو لپاره دې نه سره راټوليږي.
