امریکا: د ایران ټاکنې «ازادې او عادلانه» نه وې

هندوستان ټایمز راپور ورکړی چې دا قضیه د یوې لویې شبکې سره تړاو لري چې په ۲۰۲۱ کې د جام نگر سره نږدې د سلایا بندر له لارې ۱۲۰ کیلو ګرامه هیرویین قاچاق کړي وو.

تر دې مخکې د هند د عوایدو د اطلاعاتو ریاست ویلي و چې په ممبۍ کې د افغانستان د پخوانۍ کونسلې ذکیه وردګ له خوا د ۲۵ کیلو ګرامه سرو زرو د قاچاق په تړاو څلور زرګران نیول شوي دي.

ذکیه وردګ څو میاشتې وړاندې د ممبۍ په هوايي ډګر کې د ۲،۲ میلیونه ډالرو په ارزښت ۲۵ کیلو ګرامه سره زرو د قاچاق په تور ونیول شوه.

د غزې د رسنیو دفتر په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د غزې په تړانګه کې د جګړې له پیل راهیسې ۱۵۸ خبریالان وژل شوي دي.

د غزې د دولتي رسنیو دفتر وايي، چې اسراییلي پوځ د جګړې له پیل راهیسې په قصدي توګه فلسطینی خبریالان په نښه کړي دي. د دغه بنسټ په وینا، اسراییل هڅه کوي چې په غزه کې د خبریالانو په نښه کولو سره خپل جنګي «جنایتونه» پټ کړي. دغه ادارې ویلي،‌ چې په وروستیو بریدونو کې د خبریالانو ترڅنګ، ۲۴ نور کسان هم وژل شوي دي.

په فلسطین کې د ملګرو ملتونو د بې ځایه شویو د ادارې مشر، فیلیپ لازاریني وویل، چې د ملکي خلکو د ډله ییزې بې ځایه کیدو «دایمي دوره» او د خلکو "د بقا حالت" او "مایوسي" باید پای ته ورسول شي.

د خبریالانو د خوندیتوب د نړۍوالې کمېټې د معلوماتو او شمېرو له مخې، د غزې جګړه د خبریالانو لپاره تر ټولو خونړۍ جګړه بلل شوې ده. دغه اداره په ټوله نړۍ کې د خبریالانو د وژنې اسناد ثبتوي.

تر دې مخکې په واشنګټن کې د خبریالانو یوې نړۍوالې ادارې هم ویلي و، چې په تېرو ۳۰ کلونو کې غزه کې د خبریالانو پر وړاندې د تاوتریخوالي کچه تر ټولو لوړه ده. دغه سازمان له اسراییل غوښتي چې د خبریالانو وژنه ودروي.

د خپرو شویو شمېرو له مخې، د غزې په تړانګه کې د جګړې له پیل راهیسې تر ۳۸ زرو ډېر کسان وژل شوي، چې ډېری یې ښځې او ماشومان دي.

شنونکي وايي، پزشکیان، چې د جمعې په ورځ د ولسمشرۍ په دویم پړاو ټاکنو کې سخت دریځي سعید جلیلي ته ماتې ورکړه، هغه څوک دی چې ممکن د نړۍ قدرتونه یې هرکلی وکړي.
دغه شنونکي هیله لري چې هغه به له نړۍ سره د تعامل په اړه د خپل په بیړه پر مخ تلونکي اټومي پروګرام په اړه سوله ییزې لارې چارې تعقیب کړي.

پزیشکیان وکولای شو د ښاري متوسطې طبقې او ځوانانو رایې ترلاسه کړي، هغه ډله چې له کلونو کلونو امنیتي او استخباراتی څارنو له امله په پراخه کچه نا امیده شوې وه.

پزشکیان چې د زړه د ناروغۍ ۶۹ کلن ډاکټر دی، ژمنه یې کړې چې یوه عملي بهرنۍ پالیسي به پر مخ وړي، د سترو قدرتونو سره دریدلې اټومې خبرې به بیا راژوندۍ کړي او د سیاسي تنوع او ټولنیزو ازادیو لپاره به زمینه مساعده کړي.

د ایران د دوه ګوني نظام د مذهبي او جمهوري واکمنۍ لاندې، ولسمشر نشي کولی د ایران د اټومي پروګرام یا په منځني ختیځ کې د ملیشه ډلو د ملاتړ په اړه کومه لویه پالیسي بدله کړي، ځکه چې د ایران مذهبي مشر ایت الله علي خامنه ای د مهمو دولتي مسلو په اړه ټولې پریکې پخپله کوي.

خو بیا هم ولسمشر کولی شي د ایران د پالیسۍ په څرنګوالي کې اغیز ولري او د خامنه یي د ځای ناستي په ټاکلو کې به له نږدې دخیل وي. خامنه یي اوس ۸۵ کلن دی.

پزشکیان د ایران مذهبي واکمنۍ ته وفاداره دی او د ځواکمنو امنیتي مشرانو او مذهبي واکمنانو سره د مقابلې اراده نه لري.
په ټلویزیوني مناظرو او مرکو کې یې ژمنه کړې چې د خامنه یي له پالیسیو سره به مقابله نه کوي.

پزشکیان رای ورکوونکو ته په یو ویډیويي پیغام کې وویل: "که د هڅو سربیره، د خپلو کمپایني ژمنو په پوره کولو کې پاتې راغلم، نو سیاسي فعالیت سره به مخه ښه وکړم. دا هیڅ مانا نه لري چې خپل وخت ضایع کړم خو د خپلو خلکو خدمت ونشم کړای" .

د پخواني ولسمشر محمد خاتمي په مشرۍ د اصلاح غوښتونکو ډلې د مۍ په میاشت کې د هلیکوپترې د غورځیدو په پیښه کې د سخت دریځه ولسمشر ابراهیم رییسي له مړینې وروسته په ټاکنو کې د پزشکیان ملاتړ وکړ.

د پزشکیان نظر د رییسي له نظر سره توپیر لري، رییسي چې د خامنه یي له سرسخته پیروانو څخه و، د ښځو د جامو په اړه یې قوانین په جدي توګه پلي کول او د اټومي تړون د بیا راژوندي کولو لپاره یې له سترو قدرتونو سره په خبرو اترو کې سخت دریځ غوره کړی و.

په ۲۰۱۸ کې، د متحده ایالاتو د هغه وخت ولسمشر ډونلډ ټرمپ دغه تړون لغوه کړ او پر ایران یې بیا بندیزونه ولګول.
د هغه اقدام تهران دې ته وهڅوه چې په تدریجي ډول د تړون له اټومي حدودو څخه سرغړونه وکړي.

د پزشکیان نظر د رییسي له نظر سره توپیر لري، رییسي چې د خامنه یي له سرسخته پیروانو څخه و، د ښځو د جامو په اړه یې قوانین په جدي توګه پلي کول او د اټومي تړون د بیا راژوندي کولو لپاره یې له سترو قدرتونو سره په خبرو اترو کې سخت دریځ غوره کړی و.

په ۲۰۱۸ کې، د متحده ایالاتو د هغه وخت ولسمشر ډونلډ ټرمپ دغه تړون لغوه کړ او پر ایران یې بیا بندیزونه ولګول.
د هغه اقدام تهران دې ته وهڅوه چې په تدریجي ډول د تړون له اټومي حدودو څخه سرغړونه وکړي.

ترک رسنیو نن په خپل راپور کې ویلي، چې د دغو عملیاتو تر ټولو لوی عملیات په انقره، انتالیا، استانبول، ازمیر، کلیس، شانلورفه او ایدین کې شوي دي.

د ترکیې د کورنیو چارو وزیر علي یرلیکایا ویلي، د هغو ډلو او کسانو د پېژندلو لپاره به عملیات دوام ولري چې له داعش سره تړاو لري.

په وروستیو میاشتو کې ترکیې لسګونه کسان د داعش ډلې د غړیتوب په تور نیولي دي.

په دې وروستیو کې د دغه هېواد د کورنیو چارو وزارت یو راپور خپور کړی او ویلي یې دي چې په تېر کال کې له داعش سره د همکارۍ په تور تر ۹۰۰ ډېر کسان نیول شوي او ۵۰۶ نور تر پوښتنو ګروېږنو لاندې دي.

په ۲۰۲۱ کې د دې کلي اوسیدونکو د متحده ایالاتو د مرستیال ولسمشر په توګه د کماله هريس د راتګ جشن د خوږو په ویشلو، اورلوبو او د هغې په سینګار شويو تصویري پوسټرونو نصبولو سره ولمانځه.

د راپورونو له مخي، که جوبايډن له ټاکنيزو لیکو ووځي، کماله به د جوبايډن د ځای ناستي لپاره یو له اصلي انتخاب څخه وي، د دغه کلي اوسېدونکي اوس تمه لري، چې هيلې به يې پوره شي.

د رویټرز په وینا، دوی د ټولنیزو رسنیو او تلویزیوني چینلونو څخه د امریکا د ولسمشریزو ټاکنو په اړه راپورونه په احتیاط سره تعقیبوي.

د راپورونو له مخې کله چې هريس پنځه کلنه وه، تولاسندراپورم ته ولاړه او د خپل نيکه سره یې ولیده، په داسي حال کې، چې هغه د مرستيال ولسمشر په توګه د خپلي دندې پر مهال خپل پلرني کلي ته نه ده تللې.

د اغلي هريس مور هندۍ او پلار یې جامیکايي دی، نوموړې په امريکا زېږېدلې ده.

تر دې مخکې رویټرز خبري اژانس د خپلو سرچینو په حواله راپور ورکړی و، چې که جوبایډن د امریکا له ولسمشریزو ټاکنو څخه وځي کماله هريس یو له مهمو انتخابونو څخه وي.

دا راپور وروسته له هغه خپور شو، چې د ډونالډ ټرمپ سره په مناظره کې د جو بایډن فعالیت په ټاکنو کې د سیالۍ لپاره د اوسني ولسمشر د عمر او وړتیا په اړه د ډیموکراتانو اندیښنې راپورته کړې.

په ورته وخت کې په تیرو څو ورځو کې د امریکا دیموکراتیک ولسمشر ویلي، چې د امریکا په راتلونکو انتخاباتو کې به له سیالۍ څخه تېر نه شي.