ټرمپ: که ولسمشر وای، کله به هم په افغانستان کې داسې ناورین نه وای پېښ شوی

ښاغلي سیاف تېره شپه د (چنګاښ ۳۰مه) په خپله ایکس پاڼه لیکلي: «د نامحرمو ښځو بدن بربنډول او د هغه لمس کول د اسلامي شریعت پر بنسټ ناروا عمل دی.»

د پنجشېر اوسېدونکي یحیا عنابي په دغه ولایت کې په خپله یوه وینا کې د طالبانو د استخباراتو له لوري د یوې ښځينه فعالې زرمینې پرياني د نیول کېدو او زنداني کېدو په اړه په زغرده وویل چې، «دا ښځه باید د کابل په څلورلارو کې بربنډه شوې وای چې نورو داسې ښځو ته عبرت ګرځېدلی واى.»

د ښځو د حقونو دغې فعالې د طالبانو له زندانه تر خوشې کېدو وروسته، په رسنیو کې ويلي چې په زندان کې طالبانو «بربنډه» کړې ده.

نړېوالو د بشري حقونو سازمانونو تر دې وړاندې هم طالبان په زندانونو کې د ښځو او نجونو سره په تاوتریخوالي او ناوړه چلند تورن کړي دي.

تر دې وړاندې هم د په افغانستان کې د ښځو حقونو فعالانې د طالبانو استخباراتو ادارې نیولې او په زندانونو کې یې تر ناوړه چلند او جنسي تېریو وروسته له هغوی ویډیوګانې د دې لپاره کړې چې هغوی د بیا غږ پورته کولو پر مهال پر وګواښي.

طالبانو تر اوسه پورې د پخواني جهادي قوماندان سیاف داسې څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی.

د ولسي خلکو پر ګرځبندیز امر د شنبې په ماښام ناوخته ورکړل شو، خو د ورځې له دوو بجو وروسته په دغه امر کې نرمي ولیدل شوه.

د حاکم عوامي ګوند مشر عبیدالقدیر ویلي، تمه ده چې دغه امر به د یکشنبې ورځې تر ۱۰ بجو دوام وکړي، او پولیسو ته یې امر کړی چې ګډوډي جوړونکو باندې ډزې وکړي.

دغه لاریونونه د بنګله‌دېشي زده‌کړیالانو له لوري د حاکم ګوند د هغې پرېکړې په غبرګون کې پیل شول،چې په دولتي دندو کې به ۳۰ سلنه هغو پخوانیو نظامیانو ته ونډه ورکړل کیږي چې د بنګله‌دېش د خپلواکۍ په جګړه کې یې برخه اخیستي وه.

له تاوتریخوالي ډګ لاریونونه بیا د تېرې سه شنبې په ورځ پيل شول، د بنګله‌دېشي رسنیو د راپورونو له مخې تردې مهاله په یادو لاریونونو کې لږ تر لږه ۱۰۳ کسان وژل شوي دي.

ښايي د تېرې جمعې ورځ د دغه لاریونونو تر ټولو خونړۍ وه، ځکه په دې ورځ د بنګله‌دېش (سومي) ټلویزیون د ۴۳ تنو د وژل کېدو خبر ورکړی، په داسې حال کې چې د اسوشیېټید پریس اژانس خبریال د ډاکې په پوهنتون او روغتون کې د ۲۳ تنو مړي لیدلي وو، خو دا لا روښانه نه ده چې ایا دوی ټول د جمعې په ورځ وژل شوي.

له جمعې ورځې وړاندې د پنجشنبې په ورځ د ۲۲ تنو نورو د وژل کېدو راپورونه هم خپاره شوي ول، ځکه په یاده ورځ لاریون کوونکو زده‌کړیالانو غوښتل چې ټول هېواد «په بشپړ ډول بند» کړي.

د جمعې په ورځ د بنګله‌دېش په پلازمېنه ډاګه کې د امریکا سفارت وویل، چې «له سلګونو، ممکن تر زرګونه پورې کسان» ټپیان شوي وي.

د امریکا سفارت ویلي، چې وضیعت «خورا بې ثباته دی»

تر دې مهاله بنګله‌دېشي چارواکو په روانو قهرجنو لاریونونو کې د وژل شویو او ټپیانو رسمي شمېرې نه دي شریکې کړې.

بنګله‌دېشي چارواکو رسنیو ته ویلي، چې دغه ګرځبندیز یې د تاوتریخوالي د کمولو لپاره هغه مهال اعلان کړ، چې د پولیسو او لاریون کوونکو تر منځ په ډاګه پوهنتون، لارو او کوڅو کې د لاریونونو د کرارولو پر مهال نښتې وشوې.

د راپورونو له مخې، چارواکو د ټیلیفوني شبکو او انټرنیټي خدمتونو په بندلو سره انلاین اړیکې نیول هم بند کړي.

د دې تر څنګ په بنګله‌دېش کې یو شمیر ټلویزیوني خبري چینلونه او سیمه ییزې ورځپاڼې هم بندې شوې دي.

له بنګله‌دېشه داسې راپورونه هم ورکړل شوي، چې د دغه هېواد مرکزي بانک او د لومړي وزیر د دفتر په ګډون ځینې مهمې حکومتي ویب‌پاڼې هم هېک شوې دي.

د راپورونو له مخې د قهرجنو لاریونو له امله د بنګله‌دیش د پلازمېنې اړوند نرسینګادي ولسوالۍ زندان هم مات شوی او‌په زندان کې بندي ۸۰۰ بندیان هم له زندانه تښتېدلي دي.

بنګله‌دیشي رسنۍ وايي، ګډوډي د بنګله دیش په حکومتدارۍ او اقتصاد کې درزونه او د هغو ځوانانو مایوسي په ګوته کوي، چې له پوهنتونونو تر فراغت وروسته ښې دندې نه لري.

د افغانستان کرېکټ بورډ د کورني کرېکټ څانګه وايي، په کندوز ولایت کې د لېسټ اې یو ورځنیو سیالیو په دوام لسمه لوبه د رحمت شاه زرمتي په لوبډلمشرۍد هندوکش سټرایکرز او د حشمت الله شاهدي په لوبډلمشرۍ د ماهیپر ستوري لوبډلې ترمنځ تر سره کیږي.

د لېسټ اې سیالیو اووم پړاو د لسمې لوبې پچه د هندوکش سټرایکز لوبډلې وګټله او د ماهیپر ستوري لوبډلې په وړاندې یې لومړی د توپوهنې پرېکړه وکړه.

په روان لېست اې یو ورځنیو سیالیو کې هندوکش سټرایکرز لوبډلې مخکنۍ څلور لوبې ګټلې دي او ماهیپر ستوري لوبډلې بیا یوازې یوه لوبه بایللې او نورې ټولې لوبې یې ګټلې دي.

د افغانستان کرېکټ بورډ د لوبغاړو غوراوي کمېټې غړی میر مبارز وايي، په دغو سیالیو کې یې ملي لوبغاړي، د کورني کرېکټ داخلي قرارداد لرونکي او د قوشتېپې په نوم سیالیو کې لوبول شوي لوبغاړي یې په دغو سیالیو کې ټاکلي دي.

نوموړی وايي، په یادو سیالیو کې یې هغه لوبغاړي ټاکلي، چې په کورني کرېکټ کې د لومړي کرېډ ون او دویم ګریډ کې یې ښې لاسته راوړنې لرلې او له ملي لوبغاړو سره د ځوان لوبغاړو لوبېدل به ډیر ګټور تمام شي.

پاکستاني رسنیو راپور ورکړی، چې د خیبرپښتونخوا په هنګو کې د پولیو یا ګوزڼ ناروغۍ د وروستۍ پېښې له ثبتېدو سره د دغه هیواد په بېلابېلو سیمو کې د ګوزڼ ناروغۍ نهه مثبتې پېښې ثبت شوې دي.

د دغه هیواد د روغتیايي چارواکو په وینا د خیبرپښتونخوا په هنګو کې د ګوزڼ د وروستۍ پېښې له ثبتېدو سره، تر اوسه پورې د پاکستان د سیند ایالت د کیماړي ولسوالۍ او حیدراباد په ګډون د ۵۱ ولسوالیو څخه له ۲۱۵ زیات نمونو کې د پولیو ویروس موندل شوی دی.

ويل کیږي، پر دې سربېره د جامشورو، چمن، پښین او لاهور په ځینو نمونو کې هم د پولیو ویروس موندل شوی دی.

د پاکستاني چارواکو په وینا په دغه هیواد کې تر دې دمه نهه ماشومان د ګوزڼ په ناروغۍ اخته شوي چې تېره ورځ د بلوچستان په ژوب ولسوالۍ کې یونیم کلن ماشوم د پولیو ناروغۍ له امله په پښو شل شوی.

دا مهال په دوو صوبو خیبرپښتونخوا او بلوچستان کې وسله کسان د پولیو کمپاین د مخنیوي هڅې کوي چې ډیری مهال د پولیو واکسین پر امنیتي کسانو د وسله والو له لوري وخت ناوخت بریدونه کیږي او هغوی ته مرګ ژوبله اوړي.

د پاکستان حکومت له لوري له تېر نږدې یوه کال راهیسې له دغه هیواد څځه د افغان کډوالو له جبري ایستلو وروسته د افغانستان په ختیځو او سوېلي ولایتونو کې د پولیو یا ګوزڼ ناروغۍ مثبتې پېښې ثبت شوې چې شنوونکي کې لامل افغانستان ته له پاکستان څخه د دغې ناروغۍ لېږد په ګوته کوي.

ښاغلی طرزي بیا د زده‌کړو لپاره فرانسې ته ولاړ او د سټراسبورګ په پوهنتون کې یې د دوکتورا تر کچې زده‌کړې وکړې.

طرزي د لرغون پېژندنې په برخه کې څو اثار لیکلي دي.

همدارنګه نوموړي په سټراسبورګ پوهنتون کې د استاد په توګه دنده درلوده.

ډاکټر طرزي له ډېرو کلونو راهیسې په جلال اباد، بامیان او ای خانم کې د بودایانو په سیمه کې په کیندلو بوخت و.

ښاغلي طرزي د خپلو څېړنو په پایله کې د فرانسې له حکومت څخه د شیویلیر پالم دي اکوډیمیک مډال او د یونان له حکومت څخه د سینټ کنستانټین د سرو زرو عالي مډال ترلاسه کړی دی.

هغه په یونیسکو کې د ختیځ لرغونپوهنې مشر په توګه هم دنده تر سره کړې ده.

ډاکټر طرزي تر دې مخکې د افغانستان د لرغونپوهنې د مشر په توګه کار کړی دی.