افغان او ایراني غره ختونکي ۵۱۴۰ متره لوړ د بامیانو «شاه فولادي» څوکې ته وختل

دغه سازمان د دوشنبې په ورځ «د زمري لومړۍ» نېټه په اېکس پاڼه په يوه ياداښت کې ليکلي، چې سختو توپانونو د افغانستان په ختیځ او شمال ختیځ کې ۲۹ ولسوالۍ اغېزمنې کړې دي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږي کوونکي دفتر اوچا زیاته کړې، چې د دغو پېښو په پایله کې ډېورنډ کرښې ته نږدې په تورخم کې د کډوالو په کمپ کې ۵۵۰ خیمې هم ویجاړې شوې دي.

د اوچا د راپور له مخې؛ د ټولو سېلاب ځپلو ولسواليو او سيمو کورنۍ د څښاک د پاکو اوبو په ګډون خوراکي توکو، سرپناه، روغتيايي خدمتونو او پاکو توکو ته اړتيا لري.

اوچا ټینګار کوي؛ د هغو کسانو لپاره چې په خلاص او لنډ مهاله سرپناه کې ژوند کوي خونديتوب او روغتیا لپاره يې ګواښونه د اندېښنې وړ دي.

د اقلیم بدلون، وچکالي او سخت ورښتونه په یو شمېر ولایتونو کې د ویجاړونکو سېلابونو لامل شوی دی، چې ډېر شمېر خلکو ته یې ځاني او مالي تاوانونه رسولي دي.

د راپورونو له مخې؛ زیانمنې کورنۍ سرپناه، خوړو او روغتیایي خدمتونو ته په بېړني توګه اړتیا لري.

ملګرو ملتونو د غويي په میاشت کې اعلان وکړ، چې په بغلان کې لږ تر لږه ۶۰ زره کسان د سېلاب له امله اغېزمن شوي دي.

د سرچینې په خبره، یادو درېو افغانانو چې ایراني وګړی وژلی د هرات ولایت اصلي اوسېدونکي دي.
له دې پېښې وروسته یو شمېر ایرانیانو د یاد ځوان د وژل کېدو په غبرګون کې پر یوې افغانې کورنۍ برید کړی، چې له امله یې د یوې امېندوارې افغانې ښځې په ګډون د هغې د کورنۍ ۳ تنه نور وژلي دي.

تر اوسه د دغو درېو افغانانو د وژل کېدو په اړه ایراني چارواکو او رسنیو څه نه دي ویلي.
تېره اونۍ ایراني رسنیو بیا راپور ورکړی و، چې د یوه ایراني وګړي د وژلو په تور درې افغانان چې وروڼه دي د پولیسو له خوا نیول شوي دي.
له تهران څخه سرچینې همداراز زیاته کړه، چې تر دې پېښې وروسته د پارک په شاوخوا کې د ایرانیانو له خوا یو بنر هم لګول شوی، چې پرې لیکل شوي: «ټول افغانان دې له دې سیمې څخه ووځي کنه له جدي چلند سره به مخ شي.»

د نوموړي په وینا، ایراني پولیسو هم د دغه هېواد وګړو ته اجازه ورکړې، چې له خپل ځان څخه دفاع وکړي او دوی خپله د افغانانو پروړاندې اقدام وکړي.
سرچینې په خپلو خبرو کې وویل، چې د ایراني وګړو او د پولیسو له وېرې څخه ان په ډوډۍ اخیستو پسې هم له کور څخه وتلی نه شي.

دا په داسې حال کې ده، چې له ایران څخه تېره اونۍ افغانستان انټرنشنل ته یوې افغانې کډوالې د یوې ویډیو په لېږلو سره ویلي و، چې د تهران په مېټرو کې یو شمېر ایرانیانو له یوې افغانې کډوالې سره تریخ چلند کړی دی.
سره له دې چې په ایران کې افغان کډوال له کلونو راهیسې له سختو ستونزو سره لاس او ګرېوان دي، خو ورته امنیتي پېښې بیا ددې لامل کیږي، چې دغه هېواد پر ټولو افغان کډوالو فشارونه او ځورونې زیاتې کړي.

وروسته له هغه چې طالبانو د کابل واک تر لاسه کړ، دا درېیم کال دی چې د ښځو له حضور پرته د مدافع وکیلانو څخه ازموینه اخیستل کېږي.

د طالبانو د عدلیې وزارت د مسلکي مرستیال عبدالکریم حیدر په خبره: «د ازموینې له پاسه او د وکالت د جواز له ترلاسه کولو وروسته، مدافع وکیلان د دغه وزارت استازیتوب کوي. نو د هغوی څېره باید له اسلامي شریعت سره سمه وي.»

مخکې له دې چې طالبان پر افغانستان واکمن شي، د مدافع وکیلانو لپاره د کار جواز ورکولو ازموینه د افغانستان د مدافع وکیلانو د خپلواکې ټولنې له خوا په لاره اچول شوې وه. طالبانو په کابل کې د دغې اتحادیې مرکزي دفتر وتاړه او په ۱۴۰۰ کې یې فعالیت بند کړ.

طالبانو د مدافع وکیلانو په ازموینه کې د ښځو د ګډون لامل نه دی روښانه کړی.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ د (زمري لومړی نېټه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې تېره ورځ د ایران او پاکستان حکومتونو، درې زره او ۷۷۵ تنه افغان کډوال راستانه کړل.

د خبرپاڼې د معلوماتو له مخې، (۱۳۲۹) تنه افغان کډوال د هرات ولایت د اسلام کلا او (۱۹۴۰) تنه کډوال د نیمروز ولایت د ورېښمو پله له لارې د ایران حکومت له لوري په زور او خپله خوښه راستانه کړل شول.

همدارنګه په خبرپاڼه کې ویل شوي، ۴۰ کورنۍ چې د غړو شمېر یې ۲۳۱ تنو ته رسیږي د ننګرهار د تورخم او ۵۸ کورنۍ چې د غړو شمېر ۲۷۵ تنو رسیږي د کندهار د سپین بولدک له لارې د پاکستان حکومت له لوري په زور هېواد ته راستانه کړل شوي.

د طالبانو د کډوالو او راستنېدو چارو وزارت ویلي، چې یاد کډوال یې د مرستو ترلاسه کولو په موخه د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ، د کډوالۍ او خوړو نړېوال پروګرام دفترونو ته ورپيژندلي دي.

د پاکستان حکومت له لوري په زور د افغان کډوالو اېستلو او په اسلام اباد کې د افغان کډوالو د نېولو لړۍ داسې مهال دوام لري چې د یاد هېواد کابېنې څه موده وړاندې ویلي، چې په دغه هېواد کې د افغان کډوالو اوسېدو لړۍ یو کال نور هم غځوي.

د افغانستان د کرېکټ بورډ د کورني کرېکت څانګه وايي، د کورني کرېکټ لېسټ اې یو ورځنیو سیالیو ۱۱مې لوبې پچه د ماهیپر ستورو لوبډلې وګټله او د پامیر لیجنډز په وړاندې یې لومړی د توپوهنې پرېکړه وکړه.

په نننۍ لوبه کې د ماهیپر ستورو په لوبډله کې د حشمت الله شهیدي په لوبډلمشرۍ، نوید عبید، مسعود ګربز، ګلبدین نایب، الله نور، رحمان الله ځدراڼ، بلال ترین، عرب ګل، ظاهرخان پکتین، ضیا شریفي او خلیل احمد اخیستل شوي.

همدارنګه د پامیر لیجنډز لوبډلې له لوري د درویش رسولي په لوبډلمشرۍ، ارشاد صافی، ناصرجمال، اکرام علیخیل، شاهدالله کمال، محمد ریاض، عجاز احمدزی، حقمل اریا، بابرخان، لعلباز او نوید ځدراڼ اخیستل شوي دي.

په یادو سیالیو کې د درویش رسولي په لوبډلمشرۍ د پامیر لوبډلې خپلې مخکنۍ څلور لوبې بایللې دي او په دغې لړۍ کې نور د مخکې تګ چانس نه لري.

همدارنګه د حشمت الله شهیدي په لوبډلمشرۍ د ماهیپر ستورو لوبدلې خپلې مخکنۍ ټولې لوبې ګټلې دي او په روانو سیالیو کې لا له وړاندې پایلوبې ته وتلې ده.