ځینو جلا وطنه افغان سیاسیونو، مدني فعالانو او وطنپالو ځوانانو په خواله رسنیو کې د ملي بیرغ عکسونه لګولي او دا یې د افغانستان ملي نښان او هویت یاد کړی. پر افغانستان د طالبانو له بیا واکمنېدو سره له ټولو ادارو او لوړو څوکو ملي بیرغ راښکته او پر ځای یې طالبانو خپل سپین بیرغ لګولی.
د خواله رسنیو یو شمېر کاروونکو د طالبانو له حکومته غوښتي چې د افغانستان درې رنګه بیرغ د ملي بیرغ په توګه ومني.
د پکتیا ولایتي شورا پخواني مشر ښایسته جان احدي افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل چې درې رنګه ملي بیرغ د افغانانو ملي هويت دی او له دې کله هم انکار نه شي کېدای: «دغه بيرغ د اسلامي او ملي ارزښتونو نمونه ده چې په ليدو يې هر افغان د خوشحالۍ احساس کوي او د ملي بیرغ مينه زموږ په وينه کې ګډه شوې نو ځکه يې رېښى تر زړونو غځيدلې او نه شليدونکې دي.»
د افغانستان درې رنګه ملي بیرغ (تور، سور او زرغون) په ۱۳۰۷ کال کې د غازي امان الله خان په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري تصویب شو، خو تر هغه وروسته د بېلابېلو واکمنیو پر مهال لرې او بیا د پخواني ولسمشر حامد کرزي په واکمنۍ کې د لویې جرګې له لوري بېرته همدا بیرغ د هېواد د ملي بیرغ په توګه ومنل شو.
سیاسي او ټولنیز فعال نجیب ننګیال هم له افغانستان انټرنشنل پښتو سره په خبرو کې وويل چې د زمري اوومه د ملي بیرغ ورځ ده او هیله یې وکړه چې دغه ورځ دې په ټولو ملي احساساتو ونماځل شي: «خپلو ماشومانو ته مو ور زده کړئ چې ملي بېرغ کوم دی او د ملي هویت په ارزښت یې پوه کړئ. چې دغه ورځ ولې نمانځل کیږي؟ ارزښت یې په څه کې دی؟ او زموږ ملي ارزښتونه کوم دي؟.»
که څه هم د طالبانو حکومت د دغه بیرغ کلک مخالفت کوي، خو ډېری وخت یې ټینګار کړی، چې دغه مسله د حل وړ ده. خو د تېرو درېیو کلونو په تېرېدو لا ورته حل نه دی موندل شوی.
د تېر جمهوري حکومت پر مهال به د زمري میاشتې هره اوومه ورځ په کابل او نورو ښارونو کې درې رنګه بیرغ د ملي سمبول په توګه نندارې ته وړاندې کېدو او دغه ورځ به په شاندارو مراسمو نماځل کېده.
وروستیو ورځو کې په ایران کې د افغان کډوالو پر وړاندې اعتراضونه او ناوړه چلند زیات شوی دی.
هغه ویډیو چې افغانستان انټرنشنل ته رسیدلې، یو شمېر لاریون وال ښيي چې پر سړک لاریون کوي او ویل کیږي دا هغه سړک دی چې یو ایرانی پکې وژل شوی دی. ډېری لاریون وال ښځې دي چې تر څنګ یې پولیس هم لیدل کیږي.
لاریون کوونکو د «مرګ پر افغان» او «افغان جنایت کوي، دولت یې ملاتړ» شعارونه ورکول. دا ویډیو لنډه ده او د لاریون کوونکو له خوا مطرح شوې غوښتنې روښانه نه دي.
په دې وروستیو کې، د تهران په ۱۵مه سیمه کې د یو ایراني د وژل کیدو د خبر له خپریدو وروسته، په تهران کې یو شمېر افغان کډوالو افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې د تهران په ختیځ کې د سیمې اوسیدونکي له دوی سره ډېر ناوړه چلند کوي.
تېره اوونۍ راپور ورکړل شو، چې یو ایرانی له دریو افغان کډوالو سره په شخړه کې وژل شوی دی.
افغانستان انټرنشنل ته یو بل کډوال د تهران د ۱۵مې سیمې څخه د یوې خبرتیا انځور استولی، چې پکې افغان کډوالو ته خبرداری ورکړل شوی چې سمدستي دې دا سیمه تخلیه کړي.
په دغې خبرتیا کې چې کس یا بنسټ یې څرګند نه دی، افغان کډوالو ته خبرداری ورکړل شوی « که له ۱۵مې سیمې ونه وځئ له ایران څخه به په زوره واېستل شئ.»
تسنیم خبري اژانس تېره اوونۍ لیکلي وو، چې د روغتون په بیړنۍ خونه کې د یو ایراني له وژل کېدو وروسته د پلازمېنې پولیسو درې افغان وروڼه د دغه ایرانې د وژل کیدو په تور نیولي دي.
دغه خبری ژانس د یوې مېرمنې له قوله چې درې تنه کډوال کارګران یې اپارتمان ته تللي وو، لیکلي: «زما میړه تهران ته د کار لپاره تللی و او زه په کور کې یوازې وم. دا درې وروڼه چې زموږ ګاونډیان دي، د ودانۍ د لګښت د اخېستو لپاره راغلي وو او په سر کې د ساختماني مسایلو له امله زموږ ترمنځ لفظي شخړه رامنځ ته شوه.»
دغې مېرمنې چې دغه درې افغان کډوال کارګر په فحشا تورن کړي وايي، د دغو کارګرانو له تګ وروسته یې خپل میړه سره اړیکه ونیوله او ساعت وروسته یې لیور ( د میړه ورور) دغو دریو کارګرانو پسې ورغی او ترمنځ یې شخړه وشوه.
په وروستیو میاشتو کې په ټولنیزو شبکو او رسنیو کې د ایران په بېلابېلو ښارونو کې د افغان کډوالو د شتون په اړه نیوکې ډېرې شوې دي.
له دغو نیوکو سره سم، ایراني پولیسو د افغان کډوالو د نیولو او اېستلو لړۍ ګړندۍ کړې ده.
