د بشري حقونو څار سازمان: طالبانو په نړۍ کې د ښځو د حقونو تر ټولو بد ناورین رامنځته کړی

په بريتانيا کې د پخواني حکومت سفير زلمي رسول په دې مرکه کې چې د يکشنبې په ورځ (د زمري ۲۱مه) خپره شوه وويل: «زما لپاره دا سخته ده، چې رسمي بلنو ته لاړ شم، کله چې تاسو هېواد او دولت نه لرئ، تاسو به څه وواياست؟»

افغان سفير زياته کړه، چې ښايي د ډېپلوماسۍ په نړۍ کې داسې پېښه نه وي رامنځته شوې، چې يو سفير د يوه دولت استازيتوب ونه کړي.

هغه زیاته کړه معمولا کله چې یو هېواد یا رژیم په رسمیت ونه پېژندل شي، هلته باید یو جلا وطنه دولت وي؛ خو اوسمهال د افغانستان لپاره داسې څه نه شته.

ښاغلي رسول وویل: «موږ هڅه کوو، چې د افغانستان نوم او بیرغ لوړ وساتو او افغانانو ته قونسلګري خدمات وړاندې کړو.»

زلمی رسول د افغانستان یوازینی سفیر نه دی، چې په دیپلوماتیکو بې باورۍ کې دی؛ بلکې په اروپايي هېوادونو، کاناډا، جاپان او استراليا کي د لږ تر لږه ۱۹ نورو سفيرانو وضعيت همدغسي دی.

سنډي ټایمز لیکي، چې ډېرو حکومتونو د افغان سفیرانو نومونه د خپلو رسمي بلنو له لېست څخه ایستلي؛ خو زلمي رسول اوس هم په لندن کې ډېرو ډېپلوماتیکو غونډو ته بلل کېږي.

تر اوسه هېڅ هېواد د طالبانو واکمني په رسمیت نه ده پېژندلې او د سفیرانو په کچه یې د دې ډلې سیاسي استازي نه دي منلي.

خو په قطر کې د طالبانو سیاسي استازی او په ملګرو ملتونو کې د افغانستان استازیتوب ته د دې ډلې وړاندیز شوی سفیر سهیل شاهین وايي، چې طالبان دا مهال په ۳۸ هېوادونو کې ډیپلوماټیک استازیتوب لري.

طالبانو ويلي د هغو ادارو خدمات، چې د دې ډلې له بهرنیو چارو وزارت سره همکاري نه کوي د اعتبار وړ نه دي.

په تاجکستان کې د افغانستان سفیر ویلي وو، چې د طالبانو دغه پرېکړه له هېواده بهر د افغان کډوالو او هېوادوالو ته لاسرسی ستونزمنوي.

د افغانستان د سیاسي او کونسلي نمایندګانو د انسجام شورا د یکشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې د دې تنکي ځوان شکنجه یوه زړه بوږنونکې او غیر انساني پېښه وبلله.

افغان ډېپلوماتانو له افغان کډوالو سره چلند د اساسي بشري حقونو، اسلام او د ښه ګاونډيتوب له اصولو سره په ټکر کې بللى دى.

په خبرپاڼه کې راغلي: «په تېرو لسیزو کې د میلیونونو افغان کډوالو د کوربه توب د ستاینې په ترڅ کې، موږ پر ایراني چارواکو غږ کوو، چې د دغې غمجنې پېښې په اړه هر اړخیزه او شفافه څېړنه وکړي او په راتلونکي کې د داسې کړنو د بیا تکرار د مخنیوي لپاره لازم اقدامات وکړي.» .

د افغانستان سیاسی نمایندګانو هم په ایران کې د افغان کډوالو د حقوقو او هوساینې د ساتنې لپاره د ایران له اسلامي جمهوریت وغوښتل چې له افغان کډوالو سره د انسانی چلند وکړ.

په دې وروستیو کې داسې عکسونه او ویډیوګانې خپرې شوې، چې د دماوند ښار د ابسارد په کلي کې د ایران اسلامي جمهوریت د پولیسو یو افسر د یوه افغان ځوان لاسونه او پښې نیولي او یو بل افسر یې پر غاړه زنګون وهي.

د افغانستان انټرنشنل د دوشنبې په ورځ د دغه تنکي ځوان د شکنجې یوه ویډیو خپره کړه، چې د افغان او ایراني وګړو پراخ غبرګونونه یې راپارولي دي.

خالد ځدران وايي، چې دا پېښه په یوه مسافر وړونکي موټر کې د ځای پر ځای شوي ماین د چاودنې له امله رامنځته شوې ده.

عیني شاهدانو افغانستان انټرنشنل ته یوه ویډیو لېږلې، چې له چاودنې وروسته په لومړیو شېبو کې لیدل کېږي، چې د مرسیډیز مسافر وړونکی بس څخه وينې بهيږي او د بدن ټوټې هم پرتې دي.

تر اوسه کومې ډلې د دې پېښې پړه پر غاړه نه ده اخيستې.

رمضان ځیرک وايي، چې د عبدالعزیز په نوم د هغه کوچنی زوی تېره چهارشنه له قره باغ ولسوالۍ څخه د طالبانو استخباراتو په رینجر کې وړی دی.

په تېر حکومت کې د غزني قره باغ ولسوالۍ قوماندان رمضان ځېرک افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته په یوې ویډیو پېغام کې ویل، چې دا لومړی ځل نه دی چې طالبانو د هغه ۱۵ کلن زوي زنداني کوي؛ بلکې له دې وړاندې یې هم څو ځله بندي کړی او د قومي مشرانو په ضمانت راخوشې شوی دی.

دغه قوماندان همدراز وايي، چې طالبانو یې زوی په زندان کې سخت شکنجه کړی هم دی.

رمضان ځیرک زیاتوي، چې طالبانو یې زوی د دې لپاره نیولی چې د پلار وسلې او موټر ورته وښيي؛ خو دغه قوماندان وايي، چې له دوی سره هېڅ وسلې نه شته.

رمضان ځیرک وویل: « طالبانو په بند کې زما زوی ته ویلي، چې پلار دې باید راشي او تاسې د پلار موټر او وسلې مونږ ته وښيي.»

د پخواني نظام دا قوماندان چې د طالبانو د بیا ځلي واک ته رسېدو سره د دوی له وېرې له هېواد څخه وتلی وايي، چې د طالبانو عمومي عفوه جعلي ده او د دوی وسله وال عمومي بخښنه نه مني.

رمضان وايي؛ هغه یوازې د طالبانو پر ضد د خپلې دندې پر مهال سختې جګړې کړې دي او دغه ډلې تسلیم شوی نه دی، نو دوی اوس طالبان د هغه کوچنی زوي عبدالعزیز ځوروي.

تر اوسه طالبانو په دې اړه څه نه دي ویلي.

دا څرګندونې په داسې حال کې کیږي، چې دوه ورځې وړاندې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني وویل، چې په ښه توګه د دې ډلې د مشر ملا هبت الله له خوا اعلان شوې ټولبخښنه عملي شوې او په دې اړه هېڅ بېلګه نه شته چې له بخښنې وروسته د پخواني نظام کارکونکي نیولي شوي او یا هم وژل شوي وي.

په دې وروستیو کې د افغانستان له بېلابېلو ولایتونو د تېر حکومت دولتي کارکوونکو د نیولو او د شکنجو راپورونه زیات شوي دي.

د افغانستان د ولایتي شوراګانو ټولنه هم نن په یوه اعلامیه کې وايي، چې د طالبانو د مشر د بخښنې له فرمان سره - سره هره ورځ په دغه هېواد کې پخواني پوځیان، دولتي کارکوونکي، خبریالان او مدني فعالان نیول کېږي، ربړول کېږي او ځیني یې په مرموزه توګه وژل کېږي.

یوناما هم په خپل وروستي راپور کې ویلي، چې پخواني نظامیان وژل کېږي، بندیانېږي او شکنجه کېږي؛ خو طالبانو دا راپور رد کړی دی.

ډېری افغانان بیا وايي، چې د افغانستان له سقوط سره امنیتي ادارې له منځه ولاړې، د ښځو په ګډون زرګونه کسان بې روزګاره شول، میلیونونه کسان د سیمې د هېوادونو په ګډون اروپایي او امریکایي هېوادونو ته کډوال شول او د تېرو شلو کلونو لویې لاسته راوړنې له خاورو سره خاورې شوې.
له شاوخوا یوې اونۍ راهیسې د دې ورځې د نمانځلو لپاره د طالبانو تر واک لاندې بېلابېلو ادارو کې چمتوالی نیول شوی او دا ډله نور افغانان هم د دې ورځې نمانځنې ته هڅوي.
د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزارت بیا د یوې اعلامیې په خپرولو سره اعلان کړی، چې په ټول افغانستان کې د چهارشنبې په ورځ عمومي رخصتي ده.
په اعلامیه کې راغلي: «د افغانستان اسلامي امارت په مشرۍ د امریکايي اشغال پر وړاندې چې د افغانانو د "جهاد" د بریالیتوب او فتحې ویاړلې ورځې له درېیمې کلیزې سره برابره ده، په ټول هیواد کې عمومي رخصتي ده.»

100%

که څه هم په هېواد کې یو شمېر کسان د ځینو مجبوریتونو له امله له دغې ډلې سره دا ورځ نمانځي؛ خو د طالبانو له ټولو سخت دریځیو سره - سره ډېر شمېر نور هېوادوال بیا دا ورځ توره ورځ ګڼي.
د طالبانو تر واک لاندې باختر اژانس بیا خبر ورکړی، چې د دغې ډلې د سرحدونو، قومونو او قبایلو چارو د وزیر په مشرۍ یو شمېر ادارو له دې ورځې څخه د نمانځنې په موخه د همغږۍ ناسته کړې ده.
د راپور له مخې؛ په دې ناسته کې وزارتونو او ادارو ته دنده سپارل شوې، څو له ولسي وګړو سره یو ځای له دغې ورځې څخه په همغږۍ نمانځنه وشي.

100%

اخوا د سیاسي چارو شنونکی نجیب ننګیال وایي، چې دا ورځ د افغانستان د معاصر تاريخ هغه توره ورځ ده، چې په دې ورځ د افغانستان دښمنانو يو ولسواک نظام له ټولو پرمختګونو سره سره سقوط کړ.
نوموړي په خپله فېسبوک پاڼه کې لیکلې: «د نړۍ په ګوټ ګوټ کې دا ورځ د تورې ورځ‌ په توګه لمانځو. له تاسې ټولو هيله کېږي چې هر چېرې یئ، هر څومره یئ، د خپل وطن د ګټو او په وطن د حاکم جابر استبدادي رژيم په خلاف احتجاج ته راوځئ.»
نوموړی پر ټولو افغانانو غږ کوي، چې د بندو ښوونځيو، بندو پوهنتونونو،‌ اقتصادي بېبالېلو بندیزونو، استبداد، شکنجو، سانسور، فقر،‌ بېکارۍ، جبري کډواليو، نړۍوالې انزوا او په هېواد کې د هرې حاکمې بدمرغۍ پر خلاف خپل غږ پورته کړي.
د تېر جمهوریت له ړنګېدو سره د بیان ازادۍ او د افغانستان ټولې انځوریزې، غږېزې او چاپي رسنۍ هم اغېزمنې شوې او د طالبانو له لسګونو بندیزونو سره مخ شوې.
په کابل کې د یوې خصوصي رسنۍ ښځينه کار کوونکې وایي، چې په داسې یوه هېواد کې ژوند کول چې واک یې د یوې ظالمې او وحشي ډلې په لاس کې دی، ډېر سخت دی.
نوموړې چې د امنیتي ستونزو له امله نه غواړي نوم یې واخیستل شي وایي، چې د کار کولو تر ټولو سخته برخه یې بیا دا ده، چې له دې ډلې سره هره ورځ مخامخ شي او له دوی څخه د خلکو د ستونزو په اړه پوښتنه وکړې، حال دا چې د خلکو اصلي ستونزه دوی دي.
یاده مېرمن زیاتوي: «له طالبانو سره کار کول ډېر سخت دی، خو زه مجبوره یم چې کار ته دوام ورکړم او هره ورځ چې په راپور جوړولو پسې راوځم د طالبانو له لسګونو سپکاوي او ځورولو سره مخ کېږم، ان زمونږ پلار او وروڼو ته ښکنځلې کوي او وایي چې څنګه غیرت لري چې تاسو دومره د بې شرمۍ کار کوئ.»
د نوموړې په وینا؛ په ځينو مواردو کې طالبان یې حوزو ته هم بیایي خو په ضمانت او د تعهد په اخیستو سره یې بېرته خوشې کوي.
له کابل څخه یو شمېر معترضو مېرمنو د اکسټ د پنځلسمې په مناسبت خپرې شوې اعلامیه کې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته د بندیزونو پر دوام نیوکه وکړه.
دوی وایي، چې په تېرو درېیو کلونو کې په افغانستان کې د طالبانو لاسته راوړنې (بېوزلي، وزګاري، ناامنۍ، له کار او زده کړو څخه د ښځو منع کول، خپل سرې نیونې، وژنې او د خلکو په ځان او مال تېری» و، چې د یادې ډلې دغه چلند له هېواد څخه د زرګونو افغانانو د وتلو لامل شوی دی.