امریکا د افغانستان د جمهوري نظام ۲۸۴ لوړ رتبه چارواکو ته د کډوالۍ دایمي اسناد نه دي ورکړي

یاد سفارت د دغې لیدنې نور جزییات نه دي خپاره کړي او ښاغلي کرزي هم په دې اړه څه نه دي ویلي.

د ترکیې سفارت حامد کرزی یو "ارزښتناک ملګری" بللی او لیکلي یې دي، چې ښاغلي کرزي د تل په څېر خپل ارزښتناک نظرونه په هر اړخیز او "منطقي" ډول شریک کړل.

وروسته له هغه چې طالبانو د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې د افغانستان واک تر لاسه کړ، ښاغلي کرزي ته له یوه کال څخه د زیات وخت لپاره د سفر اجازه ور نه کړل شوه.

حامد کرزي په وار - وار له بهرنیو چارواکو سره په کتنو کې د نجونو لپاره د ښوونځیو او پوهنتونونو د ژر تر ژره پرانیستلو غوښتنه کړې ده.

سرچینې زیاتوي، د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د روان کال د زمري په ۹مه ټولو هغو هېوادونو ته یو لیک استولی، چې تر اوسه یې د افغانستان د سفارتونو مدیریت دغې ډلې ته نه دی سپارلی.

دغه وزارت ویلي، چې د تېر حکومت د سفیرانو ماموریت پای ته رسېدلی، دوی د طالبانو استازیتوب نه کوي او د دوی فعالیتونه د دې ډلې لپاره مشروعیت نه لري.

غربي هېوادونو ته د دغه لیک له لېږلو یوه ورځ وړاندې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت اعلان وکړ، چې په اروپايي هېوادونو، کاناډا او استرالیا کې د افغانستان د ۱۴ سیاسي او قونسلګرۍ ماموریتونو قونسلي خدمات مشروعیت نه لري.

یوې دیپلوماتیکې سرچینې افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې اوس اروپايي چارواکو ویلي، چې د طالبانو لیک باید و ارزول شي.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، په اروپايي هېوادونو کې د افغانستان د سفارتونو تړل د دغو خبرو اترو يوه موضوع ده.

د سرچينو په وينا په کوربه هېوادونو کې ناروې او جرمني تر نورو نورو اروپايي هېوادونو پر افغان ډيپلوماتانو فشارونه زيات کړي دي.

سرچينې زياته کړې، چې ځينو اروپايي هېوادونو د طالبانو دغه ليک بابيزه نه دی ګڼلی.

د تېر حکومت له پرځېدو وروسته د افغانستان سفارتونو او قونسلګریو خپل فعالیت ته دوام ورکړ او له طالبانو سره د خبرو لپاره د سفیرانو او قونسلګریو له انکار سره سره د دغو ادارو د اکثرو اجرات او د قونسلګرۍ اسناد طالبانو منلي وو.

له شاوخوا یوې میاشتې را هیسې په اروپايي هېوادونو، کاناډا او استرالیا کې د اکثرو افغان ډیپلوماتیکو مرکزونو د قونسلګرۍ اسناد د طالبانو له خوا نه دي منل شوي.

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت د زمري په مياشت کې په اسپانیا، هالنډ، بلغاریا، چک جمهوریت او د جرمني د مونیخ ښار استازولۍ د خپلو همکارو ادارو په توګه اعلان کړې.

دغه وزارت په اروپا کې له مېشتو افغانانو غوښتنه کړې، چې که غواړي قونسلګري خدمات تر لاسه کړي، په اروپا کې د دغې ډلې نمايندګيو ته مراجعه وکړي.

پر بشري حقونو تازه برید

په اروپايي هېوادونو کې د افغانستان د سفارتونو د تړلو او پر افغان سفیرانو د فشارونو د ډېرېدو خبرې په داسې حال کې مطرح کېږي، چې د طالبانو مشر هبت الله اخونزاده په دې وروستیو کې د افغانانو په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو د محدودولو لپاره د امر بالمعروف په نوم یو قانون توشيح کړ.

په دغه قانون کې طالبانو د ښځو غږ او مخ د «عورت» په توګه ګڼلی او پر ښځو یې د بدن مکمل پټول لازمي بللي دي.

دغه قانون له پراخو غبرګونونو سره مخ شوی دی.

د اروپايي ټولنې د بهرنۍ تګلارې مشر جوزف بوریل ویلي، د اروپايي ټولنې غړي د طالبانو د تش په نامه قانون له امله اندېښمن دي.

د بښنې نړیوال سازمان د طالبانو دغه قانون «پر بشري حقونو یو وحشیانه برید» بللی او ویلي یې دي، چې دغه قانون د افغان ښځو او نجونو لپاره سخت او نوي محدودیتونه رامنځته کوي.

د جرمني د بهرنیو چارو وزیر هم ویلي، چې د طالبانو دغه قانون یو ځل بیا ښيي، چې دوی نه شي کولای له سخت دریځو اسلامپالو سره اړیکې ولري.

د طالبانو دغه جګپوړي پوځي چارواکي د دې ډلې د دفاع وزارت د کلنیو لاسته راوړنو په پروګرام کې ویلي، چې د پاکستان طالبانو تحریک د پاکستان پر سیمو کنټرول لري او له هغه ځایه عملیات کوي.

هغه زیاته کړه، چې پاکستان هیڅ داسې ثبوت نه لري، چې دا ډله په افغانستان کې شته او په افغانستان کې عمليات پلان او په پاکستان کې يې عملي کړي.

فطرت وویل، طالبان به اجازه ور نه کړي چې ټي ټي پي د افغانستان له خاورې د پاکستان پر وړاندي عملیات وکړي.

د طالبانو لوی درستیز وویل: «پاکستان باید په مکرر ډول د خپلي کمزورۍ تورونه پر افغانستان ونه لګوي او موږ د پاکستان دا ادعا په مطلق ډول ردوو. ټي ټي پي له دې ځایه تمویل او تجهیز کیږي نه.»

خود پاکستان په بلوچستان کې د وسله والو د وړمې ورځې له پرله پسې بریدونو چې له ۷۰ ډیر کسان په کې ووژل شول یوه ورځ وروسته د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي وویل، چې دوی په دې بریدونو کې د بهرنیو کسانو د لاس لرلو شواهد لري.

د داعش شتون

د طالبانو دغه جګپوړي پوځي چارواکي په افغانستان کې د داعش د موجودیت په اړه د یوې پوښتنې په ځواب کې وویل، چې داعش د افغانستان په هيڅ ځای کې نشته.

هغه وویل، که څه هم داعش په ځینو سیمو کې تخریبي عملیات کوي؛ خو په افغانستان کې نشته او ښايي د بل چا په سېمو کې وي.

هغه زیاته کړه: «داعش بشپړ ختم شوی او په افغانستان کې هیڅ نشته او په افغانستان کې د داعش شتون یوازې تور دی او هیڅ اساس نلري.»

د طالبانو لوى درستيز يو ځل بيا د پخواني پوځ د چورلکو او پوځي الوتکو په اړه د ازبکستان او امريکا تر منځ پر تړون اعتراض وکړ او ويې ويل: «امريکايان له سمندر څخه اوبه نه ورکوي.»

فطرت وويل، چې دا الوتکې د طالبانو دي او د لاسته راوړلو لپاره به يې له هرې ممکنې لارې کار واخلي.

هغه له ازبکستانه وغوښتل، چې دا ډول معامله ونه مني.

د طالبانو پوځي کسان

دغه طالب چارواکي هم د طالبانو د دفاع وزارت د تشکيلاتو په اړه په خبري غونډه کې وویل، چې دوی کلنۍ تشکيلاتي ارزونه لري او د پوځ د سرتېرو شمېر له سلو زرو پيل او اوس يې شمېر ۱۸۰ زرو ته رسېدلی دی.

نوموړي وویل، چې د اړتیا په صورت کې به د طالبانو د پوځ شمېر تر ۲۰۰ زرو زیات شي.

فطرت زياته کړه، چې د اړتيا له مخې به د دې ډلې د پوځ پرسونل هر کال زيات کړي.

د پاکستان راډیو د راپور له مخې، په دې غونډه کې د بلوچستان سروزیر میر سرفراز بګټي د دې صوبې پر امنیتي او عمومي حالت خبرې وکړې.

په دې خبرو کې شهباز شریف وویل، په بلوچستان کې بریدونه هیڅ ډول توجیه نه لري.

هغه زیاته کړه چې د دې برید عاملان باید وپېژندل او په سزا ور سول شي.

د پاکستان لومړی وزیر شهباز شریف وايي، دا بریدونه هم په بلوچستان کې د چین په همکارۍ د پرمختیايي پروژو د مخنیوي لپاره شوي دي.

ښاغلي شریف کابینې ته په وینا کې دا هم وویل، چې له «ترهګرو» سره به نرمښت ونه کړي.

پر افغانستان تور لګول

هغه یو ځل بیا تور ولګاوه چې وسلوال په افغانستان کې د دې صوبې پرضد هم فعالیت کوي.

پاکستاني چارواکي له ورته بریدونو وروسته ګوته هند او افغانستان ته نیستي، خو مقابل لوري تل دا تورونه ردوي.

امریکا او چین بلوچستان کې دا بریدونه غندلي او له پاکستان سره یې د ترهګرۍ ضد جګړه کې د همکارۍ ژمنه کړې ده.

بلوڅ بېلتونپالو تېره دوشنبه د بلوچستان د موساخېل او بولان په ګډون تر لسو ډېرو ضلعو کې د پوليسو پر مرکزونو، د اورګاډي پر لیکو او د لویو لارو پر ګاډو بریدونه وکړل، چې پخوا یې ساری نه دی لیدل شوی.

د پاکستان امنیتي چارواکي وايي، چې په دغو بریدونو کې تر شپېتو ډېر کسان وژل شوي، خو رویټرز په تازه راپور کې وايي، چې ۷۳ کسان وژل شوي دي.

د پاکستان پوځ ویلي، د وسلوالو له بریدونو وروسته په نښتو کې ۱۴ امنیتي ځواکونه او ۲۱ وسله وال وژل شوي دي.

په وژل شویو کې لس د پوځ سرتېري او څلور د نورو امنیتي ادارو کسان دي.

د دې بریدونو مسوولیت بلوڅ ازادیپال پوځ منلی دی.

دا بریدونه د بلوڅانو د سیاسي مشر نواب محمد اکبر بګټي له ۱۸ تلین سره سم شوي دي.

نوموړی پر ۲۰۰۶ کال د پوځ په عملیاتو کې ووژل شو.

دا مهال په پاکستان کې سلګونه زره سوالګر په ښارونو کې له خلکو په سوال روپۍ ټولوي او دغه یې ورځنی کار ګرځیدلی.
د پنجاب د کورنیو چارو وزارت د سوالګرو د بانډونو په مشرانو باندې کړۍ تنګه کړې، او د پنجاب صوبايي کابینې د سوالګرۍ ضد قانون کې له بدلون وروسته د سوالګرو مافیا پر ضد نور بندیزونه هم سخت کړي دي.
په دغه قانون کې د نويو بدلونونو له مخې، هغه څوک چې له یو کس څخه په سوال روپۍ غواړي، درې کاله زندان او له یو څخه تر درې لکو پاکستاني کلدارو پورې جریمه کیږي، او یا به دواړه سزاوې ورکړل کیږي، د جریمې د نه ورکولو په صورت کې به سزا شپږ میاشتې نوره هم لوړیږي.
هغه څوک چې له یو څخه زیاتو کسانو څخه په سوال پیسې غواړي، له درې څخه تر پنځو کلونو بند او له درې څخه تر پنځو لکو کلدارو پورې جریمه کیږي او یا به دواړه سزاوې ورکړل کیږي.
په دغه قانون کې راغلي، د سوالګرۍ د بانډونو مشران چې ماشومان د سوالګرۍ لپاره ګوماري له پنځو څخه تر اوو کلونو زندان او له پنځو څخه تر اوو لکو کلدارو پورې به جریمه کیږي.

په سعودي عربستان کې د حج پر مهال هر کال په سلګونو پاکستاني سوالګر نیول کیږي او تر څه مودې بند وروسته پاکستان ته شړل کیږي.
د سوالګرۍ ضد قانون کې دا هم راغلي، هغه څوک چې په جبري ډول یو ماشوم یا لوی کس معیوب کړي او سوالګري پرې کوي، له اوو تر ۱۰ کالو زندان او له یو میلیون څخه تر دوو میلیونو پورې جریمه کیږي.
که چېرې محکوم شوی کس خپل جرم تکرار کړي، سزا او جریمه چې په فرمان کې ورکړل شوې دوه برابره کېږي. د پنجاب د کورنیو چارو وزارت د ویاند په وینا، د مسلکي سوالګرو او د هغوی د بانډونو د مشرانو د نیولو لپاره ګامونه اخیستل کیږي. چې په دې سره به د سوالګرۍ د داسې کاروبار مخه ونیسي.
پاکستان کې دا مهال سوالګري یو بل هغه نا قانونه کاروبار دی چې لوی بانډونه، بېوزله ماشومان او عمر خوړلي سړي او ښځې په سړګونو او له ګڼې ګوڼې په ډکو ځایونو کې د سوال لپاره کینوي او په هغوی روپۍ راټولوي، د دغو بانډونو مشران له هر سوالګر سره د ورځې د مزدورۍ خبره کوي چې که هغه هر څو ډېرې روپۍ هم راټولې کړي نو هغه ټاکلې روپۍ ترې ورکوي او نورې ځانته اخلي.