پاکستاني رسنۍ: د امنیتي ګواښونو له امله په اډیاله زندان کې پر لیدو کتو بندیز ولګول شو

ممتاز زهرا بلوچ د افغانستان بهرنيو چارو وزارت وياند د تېرې ورځې څرګندونو په غبرګون کې وويل: «پاکستان د طالبانو حکومت د وياند اعلامیه د پاکستان په کورنیو چارو کې د شرم وړ لاسوهنه بولو او دا راته د منلو وړ نه ده.»

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت ویاند عبدالقهار بلخي تېره ورځ د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ويلي و چې حکومت يې پاکستان کې د حکومت او سياسي مخالفانو ترمنځ د ترينګلتيا په اړه اندېښنه لري چې په سيمه به منفي اغېز وکړي، هغه د پاکستان حکومت ته مشوره ورکړې وه چې له خپلو مخالفانو سره ستونزې د خبرو له لارې حل کړي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې ممتاز زهرا بلوچ د رسنیو د پوښتونو په ځواب کې ویلي، چې طالبان باید یو ډیموکراټیک هېواد ته د مشورې ورکولو پر ځای دې خپلو کورنیو ستونزو ته رسیدنه وکړي.

نوموړې ویلي: «ټولګډونه حکومت ته دې لومړیتوب ورکړي او د خپلو خلکو اړتیاوو او هیلو ته دې ځواب ویونکي شي، د ښځو او نجونو لپاره دې د زده‌کړو حق ورکړي چې د مذهب د غلط تفسیر له لارې د هغوی حقونه تر پښو نه لاندي کوي.»

همدارنګه اغلې بلوچ زیاته کړې: «د طالبانو سرپرست حکومت باید د نړۍوالي ټولنې سره کړې ژمنې عملي کړي، چې ترهګرو ډلو ته به ځای نه ورکوي.»

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت ویاندې وویل: «پاکستان په سیمه کې سولې، خبرو اترو او همکارۍ ته ژمن دی او د افغانستان په ګډون له ټولو هېوادونو تمه لري چې د مسوولانه نړۍوال چلند او نړۍوالو اړیکو بنسټیزو معیارونو ته غاړه کېږدي.»

دا په داسې حال کې ده، چې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت تېره ورځ په یوه خپره شوې اعلامیه کې ویلي و، چې پاکستان کې د حکومت او سیاسي مخالفانو تر منځ د وضیعت د ترینګلتیا په اړه اندېښنه لري، او په پاکستان کې روان حالت به په سیمه منفي اغیزې وکړي.

تردې وړاندې په اسلام اباد کې د چین سفارت تایید کړې وه چې تېره شپه په کراچۍ کې په یوه «ترهګریز» برید کې دوه چینایي وګړي وژل شوي او یو ټپي دی.

دغه برید د یکشنبې شپه ۱۱ بجې د کراچۍ جناح نړۍوال هوايي ډګر ته څېرمه شوی.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت په یوه خبرپاڼه ویلي، چې دغه برید د چین او پاکستان د ښو اړیکو د اغېزمنولو په موخه شوی.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د دغه برید د غندلو تر څنګ ټينګار کړی چې د دغه هیواد د امنیتي ادارو څېړنې روانې او په کې ښکیلو کسانو ته به سخته سزا ورکړي.

د دغه برید مسوولیت بلوڅ بیلتون پالو منلی او دعوه یې کړې چې په یوه ځانمرګي برید کې یې چینايي انجنیرانو او د هغوی پاکستاني ساتوونکو ته یې د درنې مرګژوبله اړولې.

تر اوسه پورې د دغه برید د ډول په اړه نه ده څرګنده چې ایا دا ریښتیا ځانمرګی برید و او که نه.

د چین دولتي رسینو نن دوشنبه په اسلام اباد کې د چین سفارت له قوله ویلي، چې تېره شپه د پاکستان پر وخت د شپې ۱۱ بجې په کراچۍ کې د جناح نړۍوال هوايي ډګر ته څېرمه د چین (پورټ قاسم الیکتریک پاور کمپنۍ) پر انجینرانو برید شوی چې دوه چينايي وګړي په وژل شوي او یو ټپي دی.

د چین سفارت د برید د ډول په اړه څه نه دي ویلي، خو ویل کیږي چې برید دومره زورور و چې تر لرې سیمو پورې یې غږ رسیدلی دی.

د کراچۍ پولیس وايي، په دغه برید کې درې تنه وژل شوي او ۱۷ نور ټپیان شوي، خو دا یې نه دي ویلي چې وژل شوي او ټپي کسان کسان څوک دي.

چینايي رسنۍ په اسلام اباد کې د چین سفارت په حواله لیکلي چې په برید کې یو شمېر پاکستاني وکړي وژل شوي او ټپیان دي، خو د پاکستان کورنیو چارو وزارت لا په دې اړه څه نه دي ويلي.

د دغه برید مسوولیت بلوڅ بیلتون پالو په غاړه اخیستی او دعوه یې کړې چې په یوه ځانمرګي برید کې یې ګڼ شمېر هغه چينايي انجنیران او د هغوی ساتوونکي پاکستانیان وژلي دي چې د کراچۍ له هوايي راوتلي او پر لاره روان وو.

کراچۍ کې پولیسو ویلي، چې د یکشنبې په شپه له یوې لویې چاودنې وروسته اور لګېدلی او نږدې ۱۵ موټر په کې سوځیدلي دي.

اسلام اباد کې د چین سفارت د دغه برید غندنه کړې او ویلي چې پاکستاني امنیتي ادارې دې د دغه برید څېړنې وکړي او ښکیلو کسانو ته دې سخته سزا ورکړي.

دغه سفارت ټینګار کړی پاکسات دې د چینایي وګړو، بنسټونو او پروژو د خوندیتوب لپاره عملي او اغیزمن ګامونه واخلي.

د ۱۴۰۳ کال د وري په میاشت کې د خیبرپښتونخوا د شانګلې په بشام کې د یوه ځانمرګي برید له امله پنځه چینایي انجنیران ووژل شول او یو شمېر نور ټپيان شوي دي. د پاکستان امنیتي چارواکو ویلي وو، په دې پېښه کې بریدګر خپل موټربم ته د هغو چینایي انجنیرانو له موټر سره نږدې چاودنه ور کړه، چې داسو بند ته روان و.

په ۲۰۲۱ کال کې هم داسو بند ته څېرمه په یوه برید کې د نهو چینايي انجینرانو په ګډون ۱۳ کسان وژل شوي وو.

د بخښنې نړیوال سازمان منلې، چې د ۲۰۲۴ کال له پیل راهیسې په پاکستان کې لږ تر لږه څلور کسان «مقدساتو ته د سپکاوي» په تور وژل شوي دي.

دغه سازمان زیاتوي، چې یو ۳۲ کلن مسلمان ډاکټر د سپټمبر په میاشت کې د سند ایالت په عمر کوټ ولسوالۍ کې د پاکستاني پولیسو له خوا مقدساتو ته د سپکاوي په تور وژل شوی و.

دغه سازمان ویلي، چې یو ۵۲ کلن مسلمان سړی، چې د بلوچستان په کوټه کې د یو هوټل خاوند و، هم د سپټمبر په میاشت کې د پاکستان پولیسو مقدساتو ته د سپکاوي په تور وژلی و.

د بخښنې نړیوال سازمان وايي، له ۱۹۴۷ کال راهیسې، چې پاکستان خپله خپلواکي ترلاسه کړې، په دغه هېواد کې ۱۰۷ کسان مذهب او مقدساتو ته د سپکاوي په تور وژل شوي دي.

دغه نړیوال سازمان وايي، چې په وژل شویو کسانو کې ۹ تنه ښوونکي او ۴۸ تنه له مذهبي اقلیتونو څخه وو.

د بخښنې نړیوال سازمان له پاکستاني چارواکو غوښتي، چې د دغو پېښو د تکرار د مخنیوي لپاره دې اغېزمن ګامونه پورته کړي او چارواکي دې د مقدساتو د سپکاوي په تور د خلکو د وژلو مخه ونیسي.

دغه سازمان همدا راز ټینګار کړی، چې د پاکستان حکومت باید مقدساتو ته د سپکاوي ټول قوانین لغوه کړي.

د پاکستان هېواد د دې سیمې د خلکو د ديني عقایدو پر بنسټ جوړ شوی او خلک یې د مذهبی مسایلو او مقدساتو ته د سپکاوی سره په حساسیت او عصبانیت برخورد کوی.

راپورونه ښیي، چې د پاکستان خلکو په وار وار ديني مقدساتو ته د سپکاوي په تور یو شمېر کسان صحرايي محاکمه کړي دي.

په شېرپور شمالي سیمه کې، چې سېلابونو ډېره ځپلې ده، د سترو سیندونو د اوبو کچه لوړه شوې، نوې سیمې یې لاندې کړې او زرګونه کورنۍ یې بې ځایه کړې دي.

ځايي چارواکي د کرنیزو ځمکو د پراخې ویجاړۍ له اړخه اندېښمن دي، ځکه کرنیز محصولات او کرنیزې ځمکې، په ځانګړې توګه د وریژو کښتنونه له زیانمن کېدو سره مخ دي. ډیری کورونه او لارې تر اوبو لاندې دي، د کلیو ترمنځ لارې بندې شوې او خلک د ژغورنې هڅو ته په تمه دي.

د شیرپور ولسوالۍ یو اوسیدونکي رویټرز ته وویل، چې ده په خپل ژوند کې داسې سیلابونه نه دي لیدلي.

پوځیان د کښتیو او چورلکو له لارې د خلکو د ژغورنې، بیړنیو مرستو او په اوبو کې د ایسارو خلکو د را ایستلو هڅې کوي.

د شیرپور ولسوال محمود الرحمن رویټرز ته وویل: «زموږ لومړیتوب دا دی چې خلک خوندي ځایونو ته ولېږدوو او د اړتیا وړ توکي ورته چمتو کړو.»

دغه په ټیټه ارتفاع کې پروت ۱۷۰ میلیونه نفوس لرونکي هېواد سږ کال ګڼ سیلابونه تجربه کړي چې د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې یې زیانمنتیا ښيي. په ۲۰۱۵ کال کې د نړیوال بانک شننې او ارزونې ښيي چې په بنګله دېش کې درې عشاریه پنځه میلیونه کسان د سیندونو د څپڅپانده کېدو له ګواښ سره مخ دي.