د پاکستان مرکزي بانک :د پاکستان اقتصادي ټیکاو له ننګونو سره مخ دی

د تحريک انصاف سياسي کميټې ټولو مرکزي زونونو او سيمه یيزو ادارو ته سپارښتنه کړې چې سبا د جمعې له لمانځه وروسته دې په اړوندو زونونو او ولسوالیو کې سوله ییز لاریونونه وکړي.
د پي ټي ای د سياسي کميټې د بيان له مخې د خيبرپښتونخوا سر وزير علي امين ګنډاپور په قانون کې د بدلون راوستل د دغه ګوند پر خلاف دسیسه بللې او ویلي یې دي چې د پاکستان حکومت په بندي کېدو سربیره اوس په قانون کې د بدلون په راوستو سره دوی نور هم څنډې ته کوي.
د تېرې دوشنبې په ورځ د پاکستان جمعیت علمای اسلام ګوند مشر مولانا فضل الرحمان د خپلو لسګونو زرو پلویانو تر منځ د دغه هیواد په میرپور خاص ولسوالۍ کې د یوې غونډې پر مهال د پاکستان پوځ او حکومت تورن کړل چې د دغه هیواد په قانون کې د بدلون په راوستو غواړي قومونه سره وویشي.

هغه دغې غونډې ته د وینا پر مهال پوځ ته په اشارې وويل: «که د پاکستان له قومي اسمبلۍ څخه خپل واړه واکمن ونه باسې نو موږ به یې په اړه خپله ګامونه پورته کړو. او موږ پوهیږو چې دا کار څنګه وکړو.»

هغه د پاکستان پر پوځ او حکومت تور پورې کړ چې د پاکستان قانون یې په خپل لاس کې اخیستی او «غواړي چې په خپلو ناسمو بدلونونو سره خپلې ګټې وکړي او د دغه هیواد د قومونو تر منځ بېلوالی راولي.»
خو هغه بیا تېره ورځ د پاکستان بهرنیو چارو له پخواني وزیر بلاول بهټو سره یو ځای په لاهور کې د پاکستان پخواني لومړي وزیر نواز شریف کورته ورغلی و، او له هغه وروسته یې له بلاول بهټو سره په ګډه خبري کنفرانس ته وویل چې په قانون کې د بدلون راوستو ملاتړ کوي.
علي امین ګنډاپور د پاکستان حکومت ته ګواښ کړی او ویلي یې دي چې: «دا وار دی چې په هر چا راګرځي، که اوس مو تاسو په نښه کړئ نو راتلوونکي کې به زموږ وار وي او تاسو به په نښه کړو.»

دغه لویه لار په خیبر پښتونخوا کې د پاکستاني پوځ د عملیاتو پر ضد د بې ځایه شویو خلکو له اعتراضونو وروسته تړل شوې وه.

چارواکو ویلي، لویه لار د خیبر پښتونخوا د مشر وزیر علي امین ګنډاپور او مظاهره چیانو تر منځ له "بریالیو خبرو" وروسته پرانیستل شوه.

له سیمې څخه افغانستان انټرنشنل ته د کوکي خیل قوم یو شمېر مشرانو په ویډیويي پیغامونو کې ویلي، چې حکومت ورسره ژمنه کړې، چې مذاکرات به کوي.

دوی ویلي، چې ګنډاپور ډاډ ورکړی چې د بې ځایه شویو د راستنیدو او له هغوی سره د مرستو د رسولو پروګرام به راتلونکې اونۍ اعلان شي.

د جمرود مرستیال کمېشنر ثناءالله ويلي دي چي لويه لاره اوس په مکمله توګه د ترافيکو پرمخ خلاصه ده۔

دا لاره د افغانستان او پاکستان تر منځ یوه له مهمو سوداګریزو لارو څخه ده، چې سوداګریز توکي پرې وړل کیږي.

له څه باندې دوو مياشتو راهيسې د لاريونونو له امله د دغې لويې لارې تړل کېدو د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري سخته اغېزمنه کړې وه.

د پاکستان پوځ په تېرو میاشتو کې په تیراه کې پراخ عملیات وکړل او ویې ویل، چې په دغه سیمه کې د حکومت مخالف وسله واله مېشت دي.

د دې عملیاتو په نتیجه کې ګڼ شمېر ځايي خلک د خپلو کورونو پرېښودو ته اړ شوي دي.

د دغه وضعيت په خلاف په بګیړي سيمه کې بې کوره شويو خلکو د پيښور لويه لار د ۶۵ ورځو لپاره بنده کړې وه.

شاوخوا لس ورځې وړاندې پوځ ویلي وو، چې د دې سیمې شاوخوا ۴۶ زره مربع متره سیمه یې د وسله والو له وجوده پاکه کړې ده؛ خو یو شمېر اعتراض کوونکو ویلي چې لا هم خپلو کورونو ته د ستنېدو اجازه نه لري.

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پښتين د چهارشنبې په ورځ ناوخته د خپلې فېسبوک ټولنيزۍ پاڼې څخه په ژوندۍ بڼه په ۳۰ دقیقې پيغام کې د پښتنو په بېلابيلو سيمو کې له مشرانو غوښتي، چې د راتلونکې یکشنبې په ورځ د غونډو د ځای او وخت معلولو لپاره ژر فيصله وکړي.

پښتن وایي، چې د جرګې د پرېکړو د عملي کولو لپاره یې دا لومړۍ قدم دی او په خپله سیمه کې د امن پيغام به دنیا ته رسوي.

نوموړي له ټولو ولسونو غوښتي، چې د راتلونکې یکشنبې د ورځې د غونډو لپاره په خپلو سيمو، ښوونځيو، جوماتونو او ټولنيزو رسنيو کې پيغامونه نشر او خلکو ته د ګډون بلنې ورکړي.

د نوموړي په خبره، چې د قومي جرګې د پرېکړو د عملي کولو دغه غونډې به په یوه وخت په بېلابېلو سيمو کې تر سره شي.

هغه زياتوي: « خلک وايي جرګې کيږي نتيجې نه راځي، نتیجې هغه مهال ورکول کيږی، چې د جرګو وروسته د پرېکړو په عملي کولو کې ټول برخه واخلو.»

منظور پښتين په دې پيغام کې ويلي، چې د پښتنو قومي جرګې کې د ټولو ګوندو او ولسونو د غوښتنو او پرېکړو د عملي کولو لپاره ۸۰ کسيزه کمېټه ټاکل شوې او خپلې چارې مخ ته وړي.

پښتين وايي، چې ډېرو کړيو د جرګې د ناکامۍ او د خلکو د ذهنيت خرابولو هڅې وکړې، چې بريالي نه شول.

نوموړي د ملت جوړېدو او ولس د ښه ژوند لپاره د خيبر قومي جرګه یو ښه پیل وباله او هيله يې وښوده، چې د پرېکړو په عملي کولو سره به په وطن کې امن او د ولس په ژوند کې مثبت تغير راځي.

پښتین زیاته کړې، چې د پښتنو په تړاو عامه ذهنیت دا و، چې دوی هېڅکله سره نه شي راټولېدی؛ خو وروستۍ جرګې دا وښوده، چې پښتانه په یو غږ راوتلی او خپل حق غوښتلی شي.

د پاکستان د پوځ د اعلامیې له مخې، په دې تمرینونو کې د ترهګرۍ پر وړاندې جګړه کې دوه اړخیزې تجربې، هوايي مانورې او پوځي مهارتونه تبادله کیږي.

د دې تمریناتو مخکینی پړاو د روسیې د کراسنودار په مولکینو روزنیزه سیمه کې ترسره شوی و، چې د دواړو هېوادونو پوځیانو پکې ګډون کړی و.

پاکستان هممهاله د اکتوبر پر ۱۳مه په عرب سمندرګي کې له متحده ایالاتو سره هم دوه اړخیز پوځي تمرینات کړي دي.
د پاکستان د سمندري ځواکونو رسنیزې څانګې پاکستاني رسنیو ته ویلي، چې په دې تمرینونو کې د امریکا "یو ایس ایس او کن" او د پاکستان بابر بیړیو ګډون کړی.

دغه تمرینونه په داسې وخت کې کیږي، چې اسلام اباد نن د روسیې د لومړي وزیر په ګډون د شانګهاي د سرمشریزې کوربه دی.

پاکستان له اوږدو کلونو راهیسې هڅه کوي چې له روسیې او چین سره د اړیکو په برخه کې هممهاله د متحده ایالتونو حساسیتونه په پام کې ونیسي.
له افغانستان نه د امریکايي ځواکونو له وتلو وروسته د اسلام اباد او واشنګټن اړیکې د پخوا په پرتله سړې شوې دي.

د اکثریت فکري او سیاسي ډلې نن سې شنبې «د تلې ۲۴مه» په خپلې خواله رسنۍ اېکس کې د پښتنو قومي جرګه ارزیابي کړې ده.

دغه ډلې لیکلي، چې د جرګې په جریان کې د پښتنو هغه کاذب انځور چې په تېرو ۱۶۰ کلونو کې د "استعمار" له خوا جوړ شوی و، مات شو او ښځو په دې جرګه کې پراخ ګډون درلود او خپل غږ یې پرته له سانسور څخه پورته کړ.

د اکثریت فکري او سیاسي ډله لیکي: « بله ارزښتمنه لاسته راوړنه دا وه چې د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر او د جرګې نوښتګر منظور پشتین په ډیرو څرګندو ټکو د رسنیو په مخکې د ډېورنډ کرښه د استعمار زوړ اثر وباله او د دې کرښې رسمیت یې رد کړ، چې دا د پښتنو لپاره یو تاریخي پرمختګ ګڼل کېږي.»

اکثریت فکر او سیاسي ډله په دې باور ده، د پښتنو قومي جرکې چې له دې سره یې هغه کلیشه هم ماته کړه، چې ګنې یوازې د بر وطن افغانان د ډيورنډ کرښه نه مني او ښکته افغان پښتانه پاکستان سره خوښ دي.

دغه ډله یو دا یو داسې غیر رسمی ریفرنډم یادوي، چې د دوی په وینا؛ د دې کرښې له کښلو را هیسې یې د افغانستان هر دولت د دایرولو غوښتنه کوله، تر څو ښکته پښتنو ته د خپل برخلیک د ټاکلو حق ورکول شي، خو دغه غیر رسمي رفرنډم وښوده چې تر بره پښتنو ښکته پښتانه زیات د دې جبري کرښې مخالف دي.

د «اکثریت» ډلې له نظره دا جرګه د لر و بر افغانانو د یووالي د لسیزو پخواني ارمان د پوره کېدو لور ته لومړنی ګام و، چې ولسونو په خپله نوښت د پاکستاني جبر لاندې پورته کړ.