د ایران ولسمشر له طالبانو سره د سیمې تعامل غواړي

د طالبانو د ملي دفاع وزارت نن چهارشنبه د (لړم دویمه نېټه) په یوه خپره شوې خبرپاڼه کې ویلي چې، دغه راډیو به هره ورځ په یوه ټاکلي وخت کې په ژوندۍ بڼه خپرونې کوي.

دفاع وزارت وايي، چې یاده راډیو به هره ورځ په اسلامي برخه کې خپرونې لري او د دې تر څنګ به د یاد وزارت پر فعالیتونو هم موضوع ګانې خپروي.
دا راډیو په داسې حال کې پرانیستل کیږي چې، باوري سرچینو د افغانستان انټرنشنل ته څو ورځې مخکې ویلي و، طالبان پلان لري چې د افغانستان د ملي تلویزیون خپرونې بندې کړي. روان لمریز کال د طالبانو مشر په کندهار کې په انځور او ویډیو اخیستلو بندیز ولګاوه چې دغه لړۍ اوس د افغانستان نورو ولایتونو ته هم غځېدلې ده.

په تېرو دوو ورځو کې طالب چارواکو په لغمان او ننګرهار کې هم خبریالانو ته اجازه نه ده ورکړې چې انځورونه او ویډیوګانې واخلي.
د طالبانو د امربالمعروف وزارت له لوري په وروستي خپاره شوي قانون کې د نورو بندیزونو تر څنګ په رسنیو کې پر ساکښو انځورونو بندیز لګېدلی

اګسا په افغانستان کې د تره کي او حفيظ الله امين د کمونستي واکمنۍ پر مهال يوه امنيتي اداره وه، چې د دولت د سلګونو مخالفينو او بې ګناه خلکو د نيولو او وژلو مسووليت يې پر غاړه درلود.

د کابل پر هوايي ډګر د ازادۍ جبهې له راکټي برید وروسته طالبانو د سې شنبه په ورځ په خیرخانه کې کور په کور پلټنې پیل کړې دي.

داوود ناجي پر خپلې اېکس پاڼې لیکلي، دا کړنه د طالبانو دغه ادعا چې په افغانستان کې یې سرتاسري امنیت راوستی، تر پوښتنې لاندې راولي.

هغه زیاته کړه: «د دغې ډلې د واکمنۍ په درې کلنه موده کې د اته میلیونو انسانانو کډوالي، له عامو خلکو د زندانونو ډکول، د ښځو د اعتراضونو دوام او د رسنیو تړل دا ټول د افغانانو له خوا د طالبانو نه منل څرګندوي.»

د ناجي په وینا، دا موضوعګانې د طالبانو د حکومت د "بې ثباتۍ تر ټولو مهم عامل" دي.

طالبانو د سې شنبه په ورځ د کابل په خیرخانه کې کور په کور تالاشۍ پیل کړي او راپورونه وايي، چې د خیرخانې سرکوتل کې د ۱۱مې حوزې څخه تر ۱۷مې حوزې پورې د کچالو پوسته محاصره شوې.

طالبانو د ازادۍ جبهې د راکټي برید او د کورونو د تالاشۍ په اړه چوپتیا غوره کړې ده.

په هرات کې د روغتيايي مرکزونو يو شمېر کارکوونکو د لړم پر لومړۍ نېټه افغانستان انټرنشنل ته وويل چې له څلورو مياشتو راهيسې يې معاشونه نه دي ترلاسه کړي.
د هرات د روغتونونو معترضو کارکوونکو د مکتوبونو په لاسلیکولو سره رسماً خپل اعتصاب اعلان کړ.

دغو روغتيايي کارکوونکو خبردارى ورکړ، چې د معاشونو تر ورکولو پورې به په روغتونونو کې روغتیايي خدمتونه وړاندې نه کړي.
دوی يادونه وکړه، چې که معاشونه يې ورنه کړل شي، د روغتون بېړنۍ څانګه به هم فلج شي.
افغانستان انټرنشنل ته رالېږل شوي اسناد ښيي، چې د ګذرې ولسوالۍ روغتون، د شینډنډ روغتون، سرچا، تورغونډۍ او کشک روغتیايي مرکزونو کارکوونکو د معاشونو د نه ورکولو له امله کار بند کړی دی.

طالبانو تر اوسه د هرات د ګذرې ولسوالۍ روغتون د کارکوونکو د کاربندیز او د دوی د معاشونو د نه ورکولو په اړه څه نه دي ویلي.

په هرات کې يو باخبره روغتيايي کارکوونکى وايي چې د دغو روغتيايي مرکزونو اصلي تمويل کوونکى د ملګرو ملتونو د ماشومانو وجهي صندوق (يونېسف) دى.

د دغې سرچينې په وينا، په دې وروستيو مياشتو کې د يونېسف د پروژو د پليتابه موسسې بدلې شوې او هېڅ يوه مسوول بنسټ د دغو روغتيايي مرکزونو معاشونه او لګښتونه پر غاړه نه دي اخيستي.

سرچينه زياتوي، چې له کاربندیز وړاندې په هرات کې د روغتيايي مرکزونو کارکوونکو د خپلو معاشونو د ستونزې پر هواري څو ځله له چارواکو سره ناستې کړې، خو کومې پايلې ته نه دي رسېدلي.

دا لومړی ځل نه دی، چې په افغانستان کې دولتي کارکوونکي د معاشونو د کمښت او نه ورکړې له امله اعتصاب کوي.

له دې وړاندې په کابل کې د ښوونځیو یو شمېر ښځینه ښوونکو او د ځینو روغتیايي مرکزونو ښځینه کارکوونکو د معاشونو د کموالي له امله اعتصاب کړی و.

دا په داسې حال کې ده، چې د افغانستان په لرې پرتو سیمو کې روغتیايي خدمتونو ته د خلکو لاسرسی خورا کم دی او ډېری ناروغان د کمو مالي سرچینو له امله دولتي روغتونونو ته له تګ پرته بله چاره نه لري.

کله چې طالبان په افغانستان کې واک ته ورسېدل، د روغتیا او پوهنې په څانګو کې یې د ښځو کار محدود کړ او د ډېرو دولتي کارکوونکو معاشونه یې کم کړل.

په تېرو دریو کلونو کې یوشمېر ملکي مامورینو د معاشونو د کموالي ترڅنګ د دوی د معاشونو د ځنډېدو شکایتونه هم کړي دي.

د اېمرجینګ اسیا کرکټ جام سياليو په لړ کې د افغانستان او هانکانګ الف لوبډلو ترمنځ د سې شنبې ورځې د سيالۍ پچه افغان ابداليانو وګټله او لومړۍ يې د توپوهنې پرېکړه وکړه.

افغان ابداليانو کرکټ لوبډلې په ۱۹.۵ اورونو کې د خپلو ټولو لوبغاړو په سوځېدو هانکانګ ته ۱۳۲ منډې هدف وټاکه.

صدیق الله اتل ۵۲، کریم جنت ۲۱ او نعمان شاه ۲۰ منډې جوړې کړې.

هانکانګ الف کرکټ لوبډلې په ۱۹.۳ اورونو کې د خپلو پنځو لوبغاړو په سوځېدو دغه هدف پوره کړ او افغان لوبډلې ته یې د پنځو وېکټو په توپير ماته ورکړه.
له افغانستان سره په دې ګروپ کې سريلانکا، بنګله دېش او هانکانګ لوبډلې ځای لري.

افغانستان په دې سياليو کې بنګله دېش او سريلانکا ته ماتې ورکړې او له هنکانګ نه یې ماته وخوړه. هنکانګ بیا له سريلانکا ماته خوړلې او دوې برياوي لري.

افغانستان په لوړ توپير د لوبو د ګټلو له کبله د دريو نومرو په درلودو سره د ګروپ په سر کې او هنکانګ هم په دریو نومرو د ګروپ په دويم ځای کې دی.

د اوچا د راپور له مخې، چې د سې شنبې په ورځ د لړم میاشتې پر لومړۍ نېټه خپور شو، د روان کال په سپټمبر میاشت کې په افغانستان کې دوه تاسیسات په لنډمهالې توګه وتړل شول او یوه پروژه بل ځای ته ولېږدول شوه.

دغه سازمان زیاته کړې، چې په دغو مواردو کې په ترتیب سره د هېواد جنوبي، ختیزې او لوېدیزې سیمې تر ټولو ډېرې اغیزمنې شوې دي.

د دغه راپور له مخې، په دغو مواردو کې په بشري فعالیتونو کې لاسوهنه، د کارکوونکو پر وړاندې تاوتریخوالی او په هېواد کې دننه د بنسټونو، کارکوونکو او توکو پر تګ راتګ او لیږدونې محدودیتونه شامل دي.

د اوچا راپور ښيي چې په دې موده کې د بشري عملیاتو ۹ کارکوونکي د طالبانو له خوا نیول شوي او درې تاسیسات په زوره تړل شوي دي.

اوچا زیاتوي: "دا پیښې په دوامداره توګه عملیاتي چاپیریال ګډوډوي."

په راپور کې راغلي چې د سپټمبر په میاشت کې د پروګرامونو په پليتابه کې د طالبانو د نېغې لاسوهنې ۷۳ قضیې، د کارکوونکو په ګومارنه کې د لاسوهنې ۳۵ قضیې، له کارکوونکو د حساسو معلوماتو په غوښتلو کې د لاسوهنې ۱۹ پېښې او پر بهیرونو د نفوذ پنځه پېښې ثبت شوې دي.

د توکو رسولو، د ښځینه کارکوونکو په ګډون د بندیزونو پنځه قضیې او د ښځو د جامو په اړه درې قضیې راپور شوې دي.

د دغه راپور له مخې، د ناقانونه مالیې غوښتنې، د مرستو ضبطول، د اسنادو په لاسلیک کې ځنډ او د ګومارنې اسانتیاوو په ګډون د طالبانو د مداخلې نورې پېښې هم ثبت شوې دي.

دا راپور ښيي چې د طالبانو د نوي قانون له تصویب وروسته د طالبانو امر بالمعروف وزارت په ۴۸ مواردو کې په بشري چارو کې لاسوهنه کړې ده.

د اوچا د راپور له مخې، په دې لاسوهنو کې د دفترونو څار، د کارمندانو توقیف، د کارځایونو جلا کول، د حساسو معلوماتو غوښتل او د ښځینه کارکوونکو د پوښښ اړوند مسالې شاملې دي.