طالب چارواکي په بحرین کې په یوه غونډه کې د «زکات او خیرات» پر اهمیت ټینګار کړی

دغه طالب چارواکي د دې ډلې او متحده ایالتونو ترمنځ د عادي اړیکو غوښتنه کړې ده.

سهیل شاهین د روسیې له ریا نووستي خبري اژانس سره په مرکه کې چې د پنجشنبې په ورځ (د لړم ۱۷ مه) خپره شوه وویل: «موږ هیله لرو چې پرمختګ وکړو، د دواړو هیوادونو ترمنځ اړیکې ښې کړو چې په [رسمیت] پیژندلو تمامې شي. موږ له امریکا او نورو هیوادونو سره عادي اړیکې غواړو».

د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت هم د چارشنبې په ورځ (لړم ۱۶مه) په ټاکنو کې د ټرمپ د بري هرکلی وکړ او له امریکا سره یې د ښو اړیکو هیله وښوده. د دې ډلې د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې له ټرمپ غوښتي چې د طالبانو په اړه پر خپله تګلاره له سره غور وکړي.

له امریکا سره د اړیکو لپاره د طالبانو هڅې داسې مهال دي، چې د ډونالډ ټرمپ مرستیال، جې ډي وانس، مخکې ویلي و، چې طالبانو ته د امریکا د مالي مرستو لېږل « سم لیونتوب دی».

هغه ټینګار کړی، چې امریکا دې د طالبانو د مالي ملاتړ پر ځای د خپلو سویلي پولو د کنټرول لپاره نورې مرستې بېلې کړي.

د طالبانو په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه مرسته به د پراختیايي پروژو په خاص ډول د کرنې په برخه کې د مرستې په موخه ځانګړې شي.

د طالبانو اقتصاد وزارت په یوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې د اروپايي ټولنې استازې ویرونیکا بوشویک پوهر ویلي، چې دغه سازمان به ډېر ژر په افغانستان کې د کوچنیو سوداګریو په اړه یو کنفرانس جوړ کړي.

د طالبانو دغه وزارت د پنج شنبې په ورځ (د لړم ۱۷ مه) نېټه په خپره شوې خبرپاڼه کې لیکلي، چې په دې کتنه کې د طالبانو د اقتصاد وزير دین محمد حنیف له افغانستان سره د اروپايي ټولنې د بشردوستانه مرستو مننه وکړه او په بېلابيلو برخو کې یې د دغې اتحاديې د پراختيايي همکاريو د دوام غوښتنه وکړه.

اروپايي ټولنې تر اوسه د دغه ليدنې او د طالبانو تر واک لاندې افغانستان سره د ۱۰۰ میلیونه ډالرو مرستې د ژمنې په اړه څه نه دي ویلي.

د نړیوالې ټولنې بشري مرستې په افغانستان کې معمولا د ملګرو ملتونو د ادارو له لارې ویشل کیږي.

په تېرو درېیو کلونو کې د دغو مرستو د وېش بهیر له ډېرو نیوکو سره مخ شوی دی.

یو شمېر منتقدین وايي، داسې شفافه څارنه نشته؛ تر څو معلومه کړي، چې دا مرستې رښتیا هم اړمنو ته رسېږي او که طالبان ترې ګټه اخلي.

د ملګرو ملتونو د شمېرو له مخې؛ د طالبانو تر کنټرول لاندې په افغانستان کې تر شلو میلیونو ډېر خلک بشري مرستو ته اړتیا لري.

د خيبر پښتونخوا والي د چهار شنبې په ورځ (د لړم ۱۶ مه) نېټه په پېښور کې په يوه غونډه کې وويل، چې د دغو لارو په پرانيستلو سره به د پاکستان، افغانستان او منځنۍ اسيا هېوادونو ترمنځ سوداګري پياوړې شي.

ډان ورځپاڼې د ښاغلي کنډي له قوله لیکلي: «له افغانستان سره د ټولو لارو پرانیستل به نه یوازې سوداګري پراخه کړي؛ بلکې په سیمه کې به اقتصادي فعالیتونه هم پراخ کړي.»

هغه ټینګار وکړ، چې افغانانو ته د ویزو ورکولو پروسه باید اسانه شي او د افغانستان، ایران او پاکستان ترمنځ باید ګډ سرحدي بازارونه جوړ شي.

افغانستان او پاکستان څه دپاسه ۲ زره کیلومتره ګډه کرښه او لږ تر لږه اته لارې لري.

د دغو لارو له جملې څخه د مسافرو او سوداګریزو توکو تګ راتګ د تورخم او سپین بولدک له دوو لارو تر سره کیږي.

د خېبرپښتونخوا والي څرګنده نه کړه، چې کومې لارې دي پرانستل شي.

د پاکستان سره نوري لارې لکه؛ د پکتيکا ولايت د برمل ولسوالۍ او د خېبر پښتونخوا د وانو تر منځ د انګور اډه، د خيبر پښتونخوا د کرم اجنسي او د پکتيا ولايت د ډنډ پټان ولسوالۍ تر منځ د خرلاچه، د خيبر پښتونخوا د ميرانشاه ولسوالۍ د غلام خان او د خوست لار، د خیبر پښتونخوا د سوات د ارندو سیمه او د کونړ ولایت د برکانر ولسوالۍ ترمنځ لار، د بلوچستان کلا سیف الله او زابل ترمنځ لار او د پکتيکا د ځاځي اريوب او پاراچنار تر منځ د تيري منګل لارې دي، چې ډېری وخت د بېلابېلو لاملونو له امله تړل کېږي.

دغه کمېټه چې له افغانستان نه د جرمني ځواکونو او ډپلوماټانو د راوتلو په تړاو څیړنې کوي، ټاکل شوې د بهرنیو چارو وزیر هورست زیهوفر د شاهد په توګه بونډسټاګ ته ور وغواړي. دغه راز تر راتلونکي کریسمس پورې ټاکل شوې له لومړي وزیر اولاف شولڅ، پخوانۍ لومړۍ وزیرې انګیلا مرکل او دغه راز پخوانیو دفاع او د بهرنیو چارو وزیرانو سره هم خبرې وکړي.

زیهوفر به د طالبانو له واک ته رسېدو وړاندې د اخراج د بهیر په تړاو معلومات ورکړي چې ولې نوموړي د تخلیې په بهیر کې د جرمني ځواکونو د افغان همکارانو په تړاو پر پراخو امنیتي پلټنو ټینګار درلود، ځکه ددوی په باور، دغه بهیر د تاییدپاڼو د ورکولو چاره ټکنۍ کړه.

د جرمني د میرکو رسنۍ د رپوټ له مخې، د کورنیو چارو وزارت ویانده وايي، چې ددې چارې هدف دا ډاډ ترلاسه کول دي، چې د امنیت اخلالوونکي او عمومي امنیت ته ګواښ جوړېدونکي کسان ونه منل شي.

د جرمني دولت وايي، هیڅ داسې مورد نشته چې د امنیتي ګواښونو له شته والي سره سره دې افغانان جرمني ته رالېږدول شوي وي.

د یاد وزارت ویانده وايي، ددغسې اندېښنو پرمهال د منلو تاییدپاڼه لغو کیږي او په پایله کې هغوی ته ویزې نه ور کول کیږي.

د هغه غیر مستقیمه اشاره په ټاکنو کې د جوبایډن د ګوند ماتې ته وه.

الکساندر دونر سکای نیوز ته په یوه مرکه کې وویل، چې له افغانستان نه وتلو د لویدیز د کمزورتیا په تړاو یوبد پیغام درلود.

هغه وویل، چې له دې مسالې نه چین روسیې او ایران ګټه واخسته. نوموړی زیاتوي، چې« له دغه [تصمیم] نه ایرانیانو، پوتین او شي جین پینګ ناوړه ګټه پورته کړې ده».

چین، روسیه او ایران په دې وروستیو کې له طالبانو سره نږدې اړیکې لري او د دریواړو هېوادونو سفارتونه په کابل کې پرانېستي دي.

طالبانو څه وړاندې اعلان وکړ، چې د ملګرو ملتونو د امنیت شورا دوه دایمي غړي په ډېرو برخو کې ددوی همکار پاتې شوي.

الکساندر دونر وویل، چې بارک اوباما او جوبایډن د ایران او روسیې په مخنیوي کې کمزوری عمل درلود.

د افغانستان په تړاو د واشنګټڼ راتلونکی سیاست د متحده ایالتونو په ټاکنو کې مطرح نه و، خو له کابل نه د امریکايي ځواکونو د وتلو څرنګتیا دواړ ګوندونو د یوه او بل د کمزورۍ ښودلو لپاره یادوله.