د پاکستان لوی درستیز: طالبان دې باوري‌کړي چې افغان خاوره د ترهګرۍ لپاره نه کارېږي

د داعش خراسان څانګې نن د جمعې په ورځ «د لړم۲۵مه» په یوه خبرپاڼه کې چې په ټیلیګرام کې خپره کړې ده، د دغه برید مسوولیت منلی او د دغو بریدونو پر دوام یې ټینګار کړی دی.

داعش خراسان په افغانستان، پاکستان او د سیمې په نورو هېوادونو کې په پرله پسې ډول په سیاسي ګوندونو او حتا اسلامي ګوندونو او جریانونو باندې بریدونه کړي دي.

د ځايي پوليسو په وينا، د جماعت اسلامي ګوند سيمه ييز چارواكى صوفي حمید له جومات نه د وتلو په حال كې و، چې پر موټر سايكل سپرو دوو وسله والو پرې ډزې وكړې او ويې وواژه.

پولیسو دا هم ویلي چې برید کوونکي په تېښته بریالي شوي او پلټنې روانې دي.

ويل کيږي چې د سيمې ځينو اوسېدونکو هڅه وکړه، چې صوفي حمید روغتون ته ورسوي، خو په لاره کې يې ساه ورکړه.

د پاکستان په جنوب لوېدیځ کې د خیبر پښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې اسلامپالې او بېلتون غوښتونکې ډلې په پرله پسې ډول د پاکستان پر امنیتي ځواکونو او حکومتي چارواکو بریدونه کوي.

تحریک طالبان پاکستان یوه له هغو ډلو ده، چې د خیبر پښتونخوا امنیت یې ننګولی دی.

اسلام اباد تل افغان طالبان د تحریک طالبان طالبان سره په همکارۍ او دغې ډلې ته د پټنځایونو په برابرولو تورنوي.

پاکستاني چارواکي وايي، ټي ټي پي په افغانستان کې پوځي روزنه ترلاسه کړې او په کابل کې د طالبانو په څېر ایډیالوژي تعقیبوي.

افغان طالبانو تل د پاکستان دا ادعا رد کړې ده.

خو د پنټګان د ویاند مرستیالې سبرینا سېنګ د پنجشنبې په ورځ (د لړم۲۴مه) په یوه خبري غونډه کې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو په پروسه کې د ښکېلو کسانو په وړاندې اقدامات رد کړل او ویې ویل، چې پنټګان لا دمخه په دې اړه خپلې پلټنې کړې دي.

هغې د دغو کسانو د ګوښه کولو په اړه د افغانستان انټرنشنل د پوښتنې په ځواب کې وویل:"داسې څه نه دي روان".

مېرمن سېنګ زیاته کړه، پنټګان هم د ۲۰۲۱ کال په اګست میاشت کې د کابل پر هوايي ډګر د برید په اړه خپلې څېړنې بشپړې کړې وې.

سبرینا سېنګ له افغانستان د وتلو او د کابل هوايي ډګر د حملې په اړه د نویو تحقیقاتو په اړه بې خبري وښوده او ویې ویل: «زه له نورو هغو څېړونو خبره نه یم چې اوس د امریکا په دفاع وزارت کې روانې دي.»

د امریکا د دفاع وزارت دغې چارواکې وویل، چې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د ایستلو په برخه کې د ښکېلو چارواکو د ګوښه کولو په اړه د امریکا د منتخب ولسمشر ډونالډ ټرمپ د څرګندونو په اړه د تبصرې اراده نه لري.

نوموړې د افغانستان انټرنشنل د پوښتنې په ځواب کې د طالبانو لاس ته د امریکا د ورغلو وسلو د ارزښت په اړه هم مشخصې شمېرې وړاندې نه کړې او ويې ويل: "تاسو کولاى شئ په دې اړه خپاره شوي معلومات ولټوئ."

ډونلډ ټرمپ تر دې مخکې په افغانستان کې د امریکا د پاتې کېدونکو پوځي وسلو ارزښت ۸۵ میلیارده ډالره اعلان کړی و.

تر دې وړاندې ډونلډ ټرمپ د خپل ټاکنیز کمپاین پر مهال ویلي و،چې د بریا په صورت کې به له هغو پوځي چارواکو چې له افغانستانه د امریکايي ځواکونو د وتلو مهالوېش یې تنظیم کړی، د استعفا غوښتنه وکړي. ټرمپ وویل: زه د دوی سمدستي استعفا غواړم.

ټرمپ د امریکا تر ټاکنو مخکې هم ویلي وو: که زه ولسمشر وای، په افغانستان کې به داسې غمیزې نه وې.

هغه زیاته کړه، که ولسمشر وای، د بګرام اډه به یې ساتلې وای، خو اوس دغه اډه د چین په واک کې ده.

که څه هم سپینې ماڼۍ ته د ډونلډ ټرمپ د ننوتو شاوخوا یوه میاشت پاتې ده، خو هغه ژمنه کړې چې له افغانستانه به د امریکايي پوځیانو د "ناڅاپي وتلو" په اړه څېړنه وکړي او د امریکا له حکومته به مسوول کسان ګوښه کړي.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت مالي او اداري مرستیال ملا بخت الرحمن شرافت د قطر د مرستو ستاینه وکړه او ویې ویل، دوی هڅه کوي چې د ترلاسه شویو طبي وسایلو په کارولو سره د افغانستان روغتیايي سیستم ښه کړي.

د روغتیا نړیوال سازمان د ۱۳۹۳ کال د وري په میاشت کې اعلان وکړ، چې په افغانستان کې ۱۸ میلیونه وګړي طبي مرستو ته اړتیا لري.

دغه سازمان زیاته کړه چې باکیفیته روغتیايي خدمتونو ته لاسرسی په افغانستان کې یوه لویه ننګونه ده.

له هغه وروسته د ۱۴۰۳ کال د تلې په میاشت کې د روغتیا نړیوال سازمان اعلان وکړ، چې د افغانستان ۱۶۶ روغتیايي مرکزونو ته یې د ۱،۴ میلیونه ډالرو په ارزښت ۱۱۴ ټنه درمل او روغتیايي کیټونه ورکړي دي.

ضمیر کابلوف پرون اسلام اباد ته تللی و او هلته یې د بهرنیو چارو وزارت وزارت مرستیالې امنه بلوڅ او د افغانستان او لوېدیځې اسیا لپاره د پاکستان له استازي احمد نسیم واړیچ سره جلال جلا ولیدل.

د پاکستان بهرنیو چارو وزارت د اعلامیې له مخې، دواړو لورو پر افغانستان خبرې وکړې او د دې هېواد د سولې او ښېرازۍ لپاره یې د سیمه ییزو هېوادونو د همغږۍ ډېرېدو غوښتنه وکړه.

پاکستاني او روسي چارواکي په دې هم سلا شوي چې په دې برخه کې به خپلې هڅې جاري ساتي.

پاکستان او روسیه په هغو محدودو هېوادونو کې دي چې افغان سفارتونه یې طالبانو ته سپارلي دي.

له دې سره مسکو له افغانستان منځنۍ اسیا ته د وسلوالو د ور اوښتو وېره لري او پاکستان بیا بیا د طالبانو حکومت تورنوي چې د اسلام اباد ضد وسلوالو ته یې په افغان خاوره کې پنا ور کړې ده.

طالبان د پاکستان ادعا ردوي او زیاتوي چې د افغانستان خاوره به د کوم هېواد پرضد ونه کارېږي.

ښاغلی غني وایي: «ټولې نښې ښیي چې د افغانستان حالت جدي د یوې مناسبې حل لارې پرته به نور هم خراب شي.»

هغه وایي، چې په هغه ټولنه کې چې د اسلامي شریعت اساسي اصول لکه د ژوند، دین، ملکیت، او ټولنیز ژوند مصوونیت شتون نه لري، وضعیت نور هم کړکیچن کیږي.

پخوانی ولسمشر اشرف غني وایي، چې د افغانستان په ټولنه کې د افراط او تفریط کچه په چټکۍ سره ډېریي او دغه کار د افغانانو په دیني زده کړو کې هېڅ ډول اساس نه لري ځکه یې ولس هم په حقه او مشروع نه بولي.

هغه په بهرنیو مرستو د اتکا ډېرېدلو ته اشاره کوي او وایي، چې د طالبانو ادارې لا دمخه، په محدودو نړیوالو مرستو باندې اتکا قبوله کړې ده او د کډوالو په راتګ سره به په مرستو تکیه نوره ډیره شي.

غني زیاتوي، چې طالبان باید دا هیر نه کړي چې افغانستان نور د نړۍوالو د توجو مرکز نه دی.
هغه ویلي، چې په ورته وخت کې د اقتصادي او ټولنیزو بحرانونو ډیریدل به سیاسي بحران نور هم ژور او پیچلی کړي او بشپړ امنیتي بحران به رامنځته کړي.

خو اشرف غني د دې بحرانونو د حل لارې لپاره وایي، چې د اوضاع جدیت باید درک شي.

ښاغلی غني وایي، د ملي او نړۍوال مشروعیت له پاره داسې اجماع ته اړتیا ده چې په هغه کې د ملت ډېره برخه شتون ولري.

هغه وايي: "د اوسني بحرانونو اداره کولو او د راتلونکي بحرانونو مخنیوي لپاره باید یوه د لارې نقشه جوړه شي، هغه څه چې د ظرفیتونو، منابعو او کورنیو پانګونو انسجام ته اړتیا لري تر څو یې د پلي کولو زمینه برابره شي."