د امریکا د نړۍوالې پراختیا ادارې او (زده کړې د ټولو لپاره) په نوم قطري بنسټ د یکشنبې په ورځ په افغانستان کې د هغو ماشومانو، نجونو او ځوانانو د زده کړې لپاره یو تړون لاسلیک کړ چې په افغانستان کې له زده کړو پاتې دي. دغو دواړو بنسټونو د افغانستان د پوهنې په ملاتړ ټینګار وکړ.
دغو دوو بنسټونو د څه باندې سل زره هغو ماشومانو د ثبتولو لپاره چې له درسونو څخه پاتې شوي، په مساوي توګه ۵۰ میلیونه ډالر ځانګړي کړي او نږدې دوه زره ځوانانو ته یې تحصیلي بورسونه ورکړي دي.
زده کړې د ټولو لپاره د بنسټ موقت اجرایوي مشر محمد الکوبیسي وویل:«د متحده ایالاتو د نړۍوالې پراختیا ادارې سره همکاري د ټولګډونه او عادلانه زده کړې احساس کولو لپاره یو مهم ګام دی. دا ګډې هڅې کولی شي خنډونه لرې کړي، ټولنې پیاوړې کړي او د روښانه راتلونکي سره مرسته وکړي.»
همدارنګه د افغانستان لپاره د امریکا نړۍوالي پراختیا ادارې مدیر جویل سنډفور وویل: «دا همکاري ډاډ ورکوي چې افغان میرمنې او نجونې باکیفیته زده کړو ته لاسرسی ولري او د افغانانو لپاره یو ښه راتلونکی جوړیږي.»
دواړو خواوو د ټولو لپاره د زده کړو د بنسټیز حق په برخه کې په ځانګړې توګه د زیانمنو او خطر سره مخامخ ټولنو لپاره په خپلو ګډو ژمنو ټینګار کړی.
د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد د افغانستان انټرنشنل پښتو د څیړنیز رپوټ په غبرګون کې ویلي چې ددوی په زندانونو کې هیڅ نوع شکنجه نشته او له ښځینه زندانیانو سره محتاطانه چلند کیږي او په ښځینه ماحول کې ساتل کیږي.هغه زیاته کړې، چې «د زندانیانو یوازې ساتنه او درملنه کیږي».
مجاهد اېنډیپنډنټ ورځپاڼې ته ویلي « داسې زندانیان چې له زندان نه ووځي پروژه یي شکل پیدا کوي، یا څوک دوی غولوي او یا ځینې استخباراتي کړۍ ددوی ذهنیت داسې جوړوي چې د زندان پرمهال یې څه لیدلي هغه بد تعبیر کړي او په اړه یې ناسم معلومات انتقال کړي او د پروپاګند د وسیلې په توګه استفاده ترې کیږي ».
د طالبانو ویاند وايي چې د دوی په زندانونو کې هیڅ نوع شکنجه نشته او له ښځینه زندانیانو سره محتاطانه چلند کیږي او په ښځینه ماحول کې ساتل کیږي.
هغه زیاته کړې، چې « هیڅ ستونزه ورته نشته، د زندانیانو یوازې ساتنه او درملنه کیږي، نور شکنجه کیږي نه او ددې څوک اجازه هم نه لري. استخباراتي او د تحقیقاتو برخې هم له اجبار پرته څیړنې کوي».
انډیپنډنټ چې د افغانستان انټرنشل-پښتو رپوټ غورچاڼ یې خپور کړی، له یوه زنداني سره ټیلیفوني مرکه کړې ده.
مصطفی، چې د افغانستان مخکیني حکومت کې یې کار کاوه، پوهېده که د ناټو له ملاتړه برخمن حکومت سقوط وکړي، نو دی به مجبور شي له هېواده وتښتي. خو د نورو په څېر هغه هم ونه توانېد چې وتښتي او تېر کال د جولای په میاشت کې د طالبانو لاس ته ولوېد. طالبانو هغه له سپیو سره په یوه کوچنۍ پنجره کې بندي کړی و.
نوموړی وايي، «هغوی زه ونیولم، مخ ته یې پلاستیکي کڅوړه را واچوله، چې سا مې بنده کړي او لاسونه او پښې یې را وتړل». پر هغه تور و، چې د طالبانو له مخالفانو سره یې همکاري درلوده.
مصطفی د هغو ۳۸ کسانو له ډلې دی چې د افغانستان انټرنشنل څېړنیز راپور له لیکونکي سره یې مرکه کړې ده.
انډیپنډنټ وايي، دغه راپور هڅه کوي چې د طالبانو له خوا بندیانو ته د شکنجې او سیستماتیک بد چلند ادعاوې مستندې کړي او د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بینیټ ته وړاندې شوی.
د طالبانو ویاند ددغو زندانیانو د ادعاوو په تړاو ویلي چې « رسنۍ کولای شي راشي او زندانونه وګوري او له زندانیانو سره ازادې مرکې وکړي، بیا لیدلی شي چې وضعیت دلته څه ډول دی».
د افغانستان انټرنشنل - پښتو څیړنیز رپوټ چې د ۳۸ کسانو د مرکو او د ۱۲۱ رسمي غوښتنلیکونو د ارزونې پر بنسټ جوړ شوی، په دغو زندانونو کې د شکنجې ۳۱ بېلابېل ډولونه بیانوي.
افغانستان انټرنشنل – پښتو له ۹ مېرمنو او ۲۹ هغو نارینه وو سره خبرې کړې دي، چې په تېرو دریو کلونو کې یې د طالبانو د استخباراتو په عمومي او ولایتي ریاستونو کې له یوې میاشتې تر ۲۶ میاشتو زندان تېر کړی.
هغه کسان چې په ولایتونو کې نیول شوي ۱۸ کسان یې له یو میاشتني زندان او شکنجې وروسته کابل ته لېږدولي او هلته بیا ځلي شکنجه شوي دي.
شپږو زنداني شویو د زندان پر مهال ۱۶ بېلابېلې شکنجې، ۱۹ کسانو د زندان پر مهال ۹ بېلابېلې شکنجې او پاتې دیارلسو تنو له دوو تر پنځو مختلفې شکنجې لیدلې دي.
په یادو ۳۸ کسانو کې پنځو کسانو ته د شکنجې پر مهال روغتون ته د وړلو اړتیا پېښه شوې، خو طالبانو یوازې دوه کسان روغتون ته وړي او د دریو کسانو درملنه د استخباراتو د ریاستونو په داخل کې شوې ده.
د رپوټ له مخې، ډېری بنديان له قانوني ثبوت پرته نیول شوي او له سختو بدني او ذهني کړاوونو سره مخ شوي.
د یکشنبې په ورځ په ننګرهار، بلخ او لوګر ولایتونو کې سلګونه کسان له سپینو بيرغونو سره سړکونو ته راوتلي وو او په سوريه کې يې د تحریر شام وسله والو له لوري د دمشق د نیولو بری ونمانځه. دغو کسانو په خپلو شعارونو کې له اسراييل څخه د فلسطين د ازادۍ غوښتنې هم کولې.
په ننګرهار او لوګر ولایتونو کې طالبانو او د هغوي پلويانو د یکشنبې په ورځ پر خپلو اېکس پاڼو په سوريه کې د وسله والو د بري اړوند ويډيوګانې خپرې کړې او د ملاتړ تر څنګ يې خپلې خوښۍ ښودلې دي.
په ويډيوګانو کې معلوميږي، چې د ننګرهار په پښتونستان څلور لاره کې په زیات شمېر کسان د طالبانو له ترانو سره د سوريې د وسله والو په ملاتړ شعارونه ورکوي.
په لوګر کې د طالبانو په منځ کې يو کس د خپلو خبرو پر مهال وايي: « یا الله دغه ستره فتح، چې د شام مجاهدینو لاسته راوړه الله دې په خپل دربار کې قبوله او منظوره وګرځوي.»
نوموړي په خپلو خبرو کې له اسراييل څخه د فلسطين د ازادۍ هيله هم ښودلې ده.
د لوګر يو بل سپين ږیری د خبرو پر مهال زياتوي، چې «اسلام او قرآن ته تسلیم شوي او ټول «کفار» به په وينو رنګوو».
په بلخ کې د طالبانو د والي وياند حاجي زيد پر خپله اېکس پاڼه ليکي چې « بلخیان د روضې شمال ته د شام د فتحې د خوشحالي په پار راوتلي او یاده خوشحالي نمانځي.»
د یکشنبې په ورځ په لومړي ځل په خوست کې د طالبانو له خوا د سوریې یاغیانو خوښي ونمانځل شوه او وروسته په نورو ولایتونو کې هم خلک د همدې بريا د نمانځلو لپاره سړکونو ته را ووتل.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت هم په يوه اعلاميه کې د سوریې پر وروستیو بدلونونو خوښي ښودلې او د سوریې ولس او د تحریر الشام ډلې مشرتابه ته یې ددغه بري له امله مبارکي ویلې ده.
د یادونې وړ ده، چې د بشر الاسد د حکومت وسله والو مخالفانو نن یکشنبه سهار اعلان وکړ، چې په سوریه کې یې د اسد کورنی رژیم پرځولی دی.
د افغانستان فوټبال د اتلانو لیګ د څلورم پړاو سيالیو پر مهال د یکشنبې په ورځ لومړۍ لوبه کې د کابل استقلال لوبډلې د کابل جوانان پيروزي لوبډلې ته یو پر صفر ماته ورکړه. د همدې ورځې په دويمه سيالۍ کې بیا د هرات اټک انرژۍ لوبډلې د فاریاب خراسان لوبډله ۲ پر صفر ماته کړه.
د افغانستان د فوټبال د غوره لیګ د څلورم پړاو سياليو په درېیمه ورځ په لومړۍ لوبه کې کابل استقلال لوبډلې یو پر صفر د کابل جوانان پيروزي لوبډلې ته ماته ورکړه او درې نومرې يې خپلې کړي.
د سيالۍ په ۶۰ مه دقیقه کې د کابل استقلال لوبډلې عبدالحسين صمدي یو ګول تر سره کړ او لوبډله یې تر بريا ورسوله.
د نن یکشنبې ورځې په دويمه لوبه کې د همدې سياليو اتلې د هرات اټک انرژۍ لوبډلې دوه پر صفر د فاریاب خراسان لوبډله ماته کړه.
د سياليو په ۳۲ مه دقیقه کې د هرات اټک انرژۍ په لوبډله کې محبوب حنفي او په ۷۸ مه کې خلیل احمد احمدي ګولونه تر سره کړل.
د هرات اټک انرژۍ لوبډله د افغانستان اتلانو لیګ د دویم او درېيم فصل اتلولي له ځان سره لري.
د افغانستان د فوټبال د اتلانو لیګ په څلورم پړاو کې ۱۲ لوبډلې د اتلولۍ ګټلو لپاره یو د بل سره لوبيږي.
په دې سياليو کې د کابل استقلال او جوانان پیروزي، د هرات اټک انرژي، صرافان او سرخ پوشان، د فراه ابو مسلم او عدالت، د بلخ موج ساحل، د سرپل خادم، کندهار عینو مېنه او د فاریاب خراسان او سرسبز یاشلر لوبډلې برخه لري.
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراج الدین حقاني د کابل په ارغندۍ کې په یوه عامه غونډه کې په تلویحي ډول پر هبت الله او طالب مشرانو نیوکې وکړې او ویې ویل چې "داسې فکر به نه کوئ چې نه له نن وروسته زه واکمن یم، که زما خبره څوک مني ودې یې مني او که نه یې مني هیڅ اسمان نه پرې ړنګیږي."
حقاني وویل، « تاسې د خدای پر وړاندې مسوول یئ او خدای به له تاسې پوښتنه کوي».
دغه طالب وزیر د طالبانو پر ځینو داخلي چلندونو هم نیوکه وکړه او ویې ویل، چې «د دین استازیتوب باید داسې نه وي چې موږ یې یوازې خپل ځان ته انحصار کړو. موږ باید خلک دین ته راوبولو او نږدې کړو، لکه څنګه چې پیغمبر په عفوې او بښنې سره خلک اسلام ته جلب کړل.»
په همدې حال کې د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر او هبت الله اخندزاده ته نږدې کس ندا محمد ندیم په خپلو خبرو کې ویلي څوک چې پر طالبانو نیوکې کوي کافر او مرتد دي.
حقاني دا هم وویل: "موږ باید داسې ونه وایو چې خلک فاسد دي، موږ باید دوی اصلاح کړو او له ارتداد څخه یې وژغورو، ځکه چې موږ حاکمان یو. هغه ټینګار وکړ، چې که خلک کفر او فساد ته ور نږدې شي، دا د واکمنانو کمزوري څرګندوي.
حقاني وویل چې واکمنانو ته په کار نه ده، چې کمفکره او کم ظرفیته عادتونه خپل کړي او پر خلکو یې وتپي.
هغه وویل چې له دین نه باید داسې استازولي ونه شي، چې یواځې د ځان حق ګڼل شي او په ځان پورې یې منحصر کړي.
حقاني وايي، د اسلام پیغمبر چې چاته بښنه کوله، تر هغه وروسته یې نه له چا سره محاسبه کړې نه یې چاته طعنې ورکړې او دا کوم نسبت چې پر ملا او طالب پروت دی، باید دا نسبت بدنام نه شي.
هغو د طالبانو په ادارو کې مادیاتو ته په اشاره وویل چې « پرون مو چې د ډرون مقابله کړلای شوه، نن ولې د چوکۍ او مادیاتو مقابله نه شو کولای، اوس موږ په دین کې غږیږو خو مادیاتو او خواهشاتو ته نه شو ټینګیدلای».
حقاني د طالبانو تېرو او اوسنيو ننګونو ته په اشارې سره وويل: « زموږ ملت له سختو ازموينو سره مخ شوى او دا دين د خلکو په قربانيو سره دې مقام ته رسېدلى دى.»
د طالبانو د کورنیو چارو وزیر دا څرګندونې داسې مهال دي چې له دې وړاندې هم نوموړي په غیر مستقیم ډول د ملا هبت الله د فرمانونو او خپلسریو مخالفت کړی دی.
یو شمېر پخوانیو بندیانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې طالبانو د شکنجو او ګرویږنو پرمهال ویرولي چې له دوی سره به ددوستم او ایشچي معامله وشي.یو تن بندي وايي چې لا هم د ډاکتر تر درملنې لاندی دی او خپله عریضه یې د طالبانو د چارو ادارې د عرایضو ریاست ته سپارلې ده.
د زنداني شویو له ډلې یوه تن چې د مزارشریف اوسېدونکی دی، منلې چې د مزارشریف د استخباراتو په ریاست کې د پوښتنو ګروېږنو پر مهال تر شدیدې شکنجې لاندې راغلی او پر مقعد یې د ټوپک میل داخل شوی.
د کبیر په مستعار نامه دغه کس زیاتوي چې د شپې پر مهال په خپل کور کې ویده و، چې طالب استخباراتو پرې چاپه وهلې او هغه یې ونیوه.
د هغه په خبره، طالب وسله والو لومړی د استخباراتو ریاست ته بوتلو او هلته یې د ازادۍ جبهې په تړاو له ده پوښتنې ګروېږنې پیل کړې. کبیر وايي چې دی په مزارشریف کې یو ساختماني شرکت لري او د ښاروالۍ په ګډون یو شمېر دولتي پروژې هم لري.
د هغه په خبره، د پوښتنو پر مهال ورته ویل شوي چې له دوی سره باید «د دوستم چل» وشي.
کبیر وویل: «د شکنجو او وهلو په جریان کې یې بار بار ویل چې تا څخه باید ایشچي جوړ کړو او په کونه دې ټوپک در ومنډو».
نوموړی وايي چې لا هم د ډاکتر تر درملنې لاندی دی او خپله عریضه یې د چارو ادارې د عرایضو ریاست ته سپارلې ده.
دغه زنداني شوی وايي، له پوره پلټنو وروسته هم طالبانو پر هغه دا ثبوت ونه موندچې دی د طالبانو له مخالفو وسله والو ډلو سره همکاري لري نو په همدې پار د طالبانو د چارو ادارې ته عارض شوی دی.
په ورته وخت کې په کابل کې د طالبانو د استخباراتو په ریاست کې زنداني شوې دوه مېرمنې دا مني چې د پوښتنو پر مهال یې د ښځینه وو له خوا د سینو څوکې مروړل کېدې.
دوی وايي، کله چې ترې پوښتنې کېدلې لومړی په څوکیو پورې تړل شوې او بیا د نارینه طالبانو پر وړاندې یې د سینو څوکې په متشدد انداز مروړل شوې.
د کابل د دشت برچي اوسېدونکې چې موږ یې په زهرا مستعار نوم یادوو، افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وویلچې د ۱۴۰۳ لمریز کال د سنبلې په ۱۹مه نېټه په داسې مهال نیول شوې، چې د کابل ښار په څلورمه حوزه کې یې د خپلې ناروغې مور لپاره له درملتون څخه درمل اخستل.
نوموړې وايي چې له هغې سره یو ځای د درملتونڅښتن هم ونیول شو او پر دوی تور ولګېد چې نامشروع اړیکې لري.
د زهرا په خبره،د پولیسو حوزې ته تر وړلو وروسته د استخباراتو کارمندان هم راغلل او دوی ته یې د نامشروع اړیکو تر څنګ له نظامه د بغاوت دوسیه هم جوړه کړه.
زهرا وايي چې په زندان کې په دویمه شپه یوې ښځینه طالبې یې ټول بدن وکوت او د پوښتنو ګروېږنو پر مهال په څوکۍ پورې وتړل شوه.
نوموړې وايي چې په زندان کې بار بار ورته د «فاحشې» خطاب کېده او ورته ویل کېدل چې که اقرار ونه کړي نو په یو وخت به ورسره شپږ طالبان پرېوځي.
د زهرا په خبره، د ښځینه طالبې له خوا یې د طالبانو په مخ کې د سینو څوکې په لاسونو ومروړل شوې او دومره یې دردمنه کړه چې چغې یې وکړې.
نوموړې وویل: «دا شکنجه او ځورېدل ما په ټول عمر نه وو تجربه کړي، زما د سینو څوکو ته یې دومره زور ورکړ چې څو ورځې زما سینې خوږېدې او رنګ یې تور اوښتی و».
د هغې پلار وايي چې د طالبانو د جنايي قضیه یې په شپږ زره ډالر خلاصه کړه خو د استخباراتو ریاست طالبانو ورته ویل چې لور یې له نظامه د بغاوت لپاره خلک هڅوي او له بهرنیو پېسې اخلي.
زهرا ۳۷ ورځېوروسته له زندان نه بېرته خوشې شوې او اوسمهال پر کور ناسته ده.
له کوڅیو او ویښتو تړل
یوې زندانۍ دا منلې چې لومړی په څوکۍ کې تړل شوې او بیا یې وېښتو پورې وزن تړل شوی چې د شدید درد احساس یې کاوه.
یوې بلې زنداني شوې مېرمنې ویلي چې د طالب استخباراتو په زندان کې طالب وسله والو له ویښتو نیولې او پر ځمکه یې کش کړې او همدا راز څو ځله یې ویښته پورته تړل شوي چې نېږدې پنځه ساعته پر خپل ځای ولاړه وه.
د کمې ډوډۍ ورکول
په دې شکنجه کې چې تقریباً د طالبانو په ټولو استخباراتي زندانونو کې عامه ده، بندیانو ته لږ خواړه ورکول کیږي، چې د بدن د کمزورۍ او د لوږې د شدید احساس لامل ګرځي.
د زنداني شویو له ډلې یې ټولو دا منلې چې په زندان کې ورته درست خواړه نه ورکول کېدل او که به یې د خوراکي توکو غوښتنه کوله نو ناسم الفاظ ورته کارول کېدل.
یوه زندانې شوې مېرمن وايي چې شل ساعته یې د طالبانو د استخباراتو په ریاست کې خوراک نه و کړی او کله یې چې د خوراکي توکو غوښتنه کړې وه په ځواب کې یې طالب ساتونکي ورته ویلي و چې «دا دې د پلار کور نه دی».
د هلیکوپټر مېلمستیا
زندانیانو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې په دې ډول شکنجه کې بندیان په داسې حالت کې تړل کیږي چې لاسونه او پښې یې په شا او پړمخې حالت کې اچول شوي وي، چې د بدن سخت درد او زیان لامل ګرځي.
دا شکنجه د طالبانو د استخباراتو په زندانونو کې نسبتاً عامه او ډېره کارېدونکې ده، چې طالبان یې «د هېلکوپټر مېلمستیا» بولي.
۱۱ زندانیانو دا منلې چې د نیول کېدو پر مهال په دې دود تړل شوي او د ساعتونو – ساعتونو لپاره همداسې ساتل شوي دي.
بشپړ رپوټ دلته ولولئ: https://content.afintl.com/pa/afg-torture/index.html