د هند مشهور تبله غږوونکی ذاکر حسین د ۷۳ کلونو په عمر مړ شو

د روانې لیندۍ میاشتې په ۲۴مه کورمه کې د لارو تړل کېدو له امله د ۱۷ ماشومانو په ګډون ۳۰ ناروغان مړه شوي وو.

پاکستاني رسنۍ وايي، کورمه کې د مذهبي تاوتریخوالي له امله د لارو له تړل کېدو سره، هلته په روغتونونو کې درمل، خوراکي او سون توکي خلاص شوي او د ژوند په هره برخه کې یې خورا ډیرې ستونزې رامنځته کړې دي.

سیمه‌ییز خبریالان وايي، چې په دغې سیمه کې د مذهبي تاوتریخوالي له امله دوو قبیلو یو د بل په وړاندې لارې او بازارونه تړلي او په سیمه کې د نورو اړینو توکو د کمي تر څنګ د درملو کمی هم رامنځته شوې.

د جګړې او غچ اخیستنې له امله د سیمې ناروغان د پاکستان نورو سیمو ته هم نه لېږدول کیږي چې په لارو او یا بسترونو کې ساوې ورکوي.

د کورمې د دغې لانجې د حل په موخه په کوهاټ کې روانه لویه جرګه پرون بې پایلې پای ته رسیدلې وه.

د دغې جرګې غړیو له پاکستاني حکومت غوښتي چې، له ترې منګل څخه تر ټل پورې غځېدلې لارې بايد په خوندي ډول پرانیستل شي، چې له څه باندې دوو مياشتو راهيسې د تګ راتګ پر مخ تړل شوې دي.

په کورمه کې د قبیلو تر منځ د مذهبي تاوتریخوالي له امله رامنځته شوې جګړې په تېرو دوو میاشتو کې د سیمې خلک د خوړو، سون توکو، درملو او نورو اړینو توکو له زیات کموالي سره مخ کړي او د ژوند په ټولو برخو کې ستونزې ورته جوړې شوې دي.

د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف پېښور کې پر یوه پوځي ښوونځي د برید لسم تلین په رارسېدو سره په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې له ترهګرۍ سره د مبارزې لپاره یې هوډ کلک دی او په دې برخه کې تر پایه خپله مبارزه روانه ساتي.

د ۲۰۱۴ کال د ډیسمبر ۱۶مه سهار د پاکستاني طالبانو اوه تنه وسله والو او ځانمرګو بریدګرو د پېښور په ورسک روډ کې پر یو پوځي ښوونځي ( ارمي پبلیک سکول ) وسله وال برید وکړ چې په پایله کې یې ۱۴۹ کسان ووژل شو چې له ډلې یې ۱۳۲ تنه د دغه ښوونځي زده کوونکي وو.

د رسنیو د معلوماتو له مخې په دغه پېښه کې د وژل شویو کوچنیانو عمرونه له اتو کلنو تر ۱۷ کلنو پورې وو.

نن د پاکستان په لاهور،‌ راولپینډۍ، پېښور او د اسلام اباد په ګډون په یو شمېر لویو ښارونو کې د دغه برید په یاد د ایالتي حکومتونو له لوري ښوونځي رخصت کړای شوي دي.

شهباز شریف په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې «دغه وحشیانه پېښه به تل د پاکستانیانو په یاد وي ځکه دا داسې پېښه وه چې ترهګرو په کې د خپلو نامشروع موخو لپاره معصوم پاکستاني کوچنیان په نښه کړل.»

د دغه هېواد د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي هم په یوه پېغام کې په دې اړه خپله غمرازي شریکه کړې او زیاته کړې یې ده چې «دغه خونړۍ پیښې پاکستانیانو ته د ترهګرۍ د ختمولو انګیزه ورکړې ده.»

پر ټولنیزو رسنیو د دې پیښې د لسم تلین له امله د یوه وژل شوي زده کوونکي د مور ویډیو هم لاس په لاس کېږي چې په کې ادعا کوي‌ چې لس کاله وړاندې تر دې خونړي برید وروسته ورته د پېښور د «قول اردو قوماندان هدایت الرحمن ویلي و چې خیر دی که یو بچې دې ووژل شو ؛نو بل وزېږوه.»

دغه مېرمن زیاتوي: «دوی نه پوهېږي چې د یو ماشوم زېږول او سترول څومره اسان دي؟!»
پېښور کې پر پوځي ښوونځي د برید پېښه په تېره لسیزه کې د پاکستان دننه یو له لویو ترهګریزو پېښو ګڼل کیږي چې په نړۍواله کچه یې غبرګونونه لرل او د پاکستان حکومت هم هغه مهال د ترهګرۍ د ختمولو پر خلاف کلکې ژمنې کړې وې.

د دغه برید مسوولیت د پاکستاني طالبانو تحریک په غاړه اخیستی و او تر لس کاله تېریدو وروسته اوس د دغه وسله والې ډلې بریدونه او فعالیتونه تر پخوا په پاکستان کې ډېر شوي دي.

پښتون سیاستوال او د عوامي ملي ګوند مشر ایمل ولي په خپلو تازه څرګندونو کې اندیښنه څرګنده کړې چې ګنې د خېبرپښتونخواه نیمایي خاوره اوس د پاکستاني طالبانو په ولکه کې ده.

دغه ایرانی چارواکی وايي، ایران هڅه کوي چې د نویو لارو چارو په کارولو سره ایران ته د کډوالو د ننوتلو مخه ونیسي.

د ايران د کډوالو چارو د مرکز مشر نادر يار احمدي د یک شنبې په ورځ د (لېندۍ ۲۵مه) رسنيو ته وويل، چې د دغه هېواد زېربناوې د ډېرو کډوالو د منلو توان نه لري.

نوموړي زياته کړه، چې د ناقانونه کډوالو د راتګ د مخنيوي په موخه د دغه هېواد په ختيځ کې پر سرحد د دېوالونو د جوړولو کار هم په چټکۍ سره روان دى.

همدارنګه د ایران د کډوالو چارو د مرکز دغه رییس وویل، چې د نویو قانوني تصویبونو او د قضایه قوې په مرسته د بې اسنادو کډوالو سره د چلند لپاره نور قانوني اقدامات هم ترسره کېږي.

بلخوا، دغه ایراني چارواکي نن د ایران په مازندران ولایت کې رسنیو ته په یوه بله خبرې ناسته کې وویل، چې په دغه ولایت کې ان د لنډې مودې لپاره هم د افغان کډوالو لپاره کار او اوسېدل منع دي.

نوموړي ټینګار وکړ، چې مازندران د کډوالو په ځانګړې توګه د افغانانو د اوسېدو لپاره یوه منع سیمه اعلان شوې ده.

دغه ایراني چارواکي په داسې حال کې ایران ته د افغان کډوالو د ورتګ د مخنیوي لپاره د نويو تګلارو اعلان کوي، چې ایران په دې وروستیو کې د استوګنې له اسنادو پرته د افغان کډوالو لپاره د ژوند شرایط خورا سخت کړي او د دغو کډوالو د اېستلو بهیر یې هم ګړندی کړی دی.

د ایران حکومت په ګڼو ښارونو کې بې اسنادو افغان کډوالو ته د کار او کورونه په کرایه ورکول جرم بللی دی.

د دغه راپور له مخې، په سوریه کې نوی حکومت به په دغه هیواد کې د ټولو ټولنیزو او مذهبي ډلو زغم ولري.

د تحریر الشام یوه چارواکي د نوم نه ښودلو په شرط (ای اېف پي) ته وویل، «د شرابو د منع کولو په اړه خبرې سمې نه دي. زموږ لپاره تر دې لویې مسلې شته چې حل یې کړو.»

سوریه د مسیحیانو لوی اقلیت لري چې کرېسمس نمانځي، او په دمشق کې د دې مراسمو لپاره چمتوالي او سینګارونه مخ په زیاتیدو دي.

له پاکستاني ټلویزیون جیونیوز سره په تازه مرکه د عوامي نیشنل ګوند مرکزي مشر ایمل ولي خان ويلي، چې دا مهال په خیبرپښتونخوا کې د ترینګلي امنيتي وضعیت له امله د دغه ایالت نیمايي خاوره د پاکستان حکومت له واکه وتلې او لا هم په وتو ده.

هغه وايي، له هغې ورځې چې په افغانستان کې واک طالبانو ته ورکړل شوی، په خیبرپښتونخوا کې امنیتي حالات ورځ تر بلې بدل شوی او حکومتي واک له لاسه په وتو دی.

په ۲۰۲۴ کال کې د پاکستان بلوچستان او خیبرپښتونخوا امنیتي حالت تر پخوا ډېر ترینګلی شوی او له پاکستاني امنیتي ځواکونو سره د وسله والو جګړې تر پخوا څو برابرې زیاتې شوې دي.

ایمل ولي خان وايي، چې خیبرپښتونخوا په مستقیم ډول د افغانستان او سوریې له حالاتو اغېزمنه کیږي او وېره شته چې د دغه ایالت امنیتي وضعیت لا پسې ترینګلی شي.

هغه د پاکستان پر حکومت تور پورې کړ چې د وسله والو په وړاندې کوټلي ګامونه نه اخلي او داسې وېره شته چې د خیبرپښتونخوا ایالت په بشپړ ډول د پاکستان له واکه ووځي.

د عوامي نیشنل ګوند مشر هم د مولانا فضل الرحمان په څېر تور پورې کوي چې د پاکستان پوځ په ۲۰۲۱ کال کې واک د طالبانو له رسېدو وروسته شاوخوا ۴۰ زره وسله وال چې افغانستان ته د ورانکاریو لپاره استول شوي وو، بیرته پاکستان ته راستانه کړل او خیبرپښتونخوا کې یې مېشت کړل.

د پاکستان حکومت لا د ایمل ولي خان خبرو ته غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې وړاندې یې د داسې تورونو په اړه خاموشي کړې ده.

ایمل ولي خان وايي، د خیبرپښتونخوا په ډېریو سیمو کې پولیس له خپلو پوستو بهر نه شي راوتلی او هلته د وسله والو راج دی.