د اشرف غني د پخواني ساتونکي له ځان وژنې پنځه ورځې وروسته طالبانو د هغه مېرمن خوشې کړه

د طالبانو مرستيال ویاند حمدالله فطرت د جمعې په ورځ طلوع ټلویزيون ته په یوه غږ کې ويلي، چې د دوحې د تړون په ژمنو کې داسې څه نه شته، چې نور هېوادونه د دوی په داخلي چارو کې مداخلې وکړي.

طالب ویاند فطرت د امریکا د بهرنیو د وزير انتوني بلېنکن د وروستيو څرګندونو په غبرګون کې وویل، چې دوی دامهال په بېلابيلو هېوادونو کې فعاله سياسي استازولۍ لري او زياتوي: «افغانستان په انزوا کې نه دی، په مختلفو هیوادونو کې فعالې سیاسي استازولۍ لرو او د نړۍ له مهمو هیوادونو سره مو په لوړه کچه پلاوي تبادله شوي دي.»

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انتوني بلېنکن د پنجشنبې په ورځ په نيويارک کې د بهرنيو اړيکو په شورا کې د خبرو پر مهال وویل چې په دمشق کې واکمنه د تحریر شام ډله دې د ټولګډونه حکومت د جوړولو په برخه کې په خپلو ژمنو عمل وکړي او د طالبانو له حالته دې درس واخلي، چې څنګه څنډې ته شوي دي.
ښاغلي بلېنکن ویلي و: «طالبانو په افغانستان کې د واکمنېدو پرمهال یوه معتدله څېره وړاندې کړې وه او یا یې هڅه کوله، چې داسې ځان ښکاره کړي؛ خو د هغوی اصلي څېره وروسته ښکاره شوه.»

د طالبانو مرستيال ویاند وایي، چې په افغانستان کې وروستي تغيرات «د اسلامي شريعت د احکامو» په اساس دي او نور هېوادونه یې بايد په کورنيو چارو کې مداخله ونه کړي.

د هغه په خبره، طالبان د دوحې تړون ته ژمن دي او «اسلامي نظام» لپاره يې ډېرې قربانۍ ورکړې دي.

د امریکايي چارواکو له څرګندونو مخکې پر سوریه د واکمنې التحریر الشام د اسلامي ډلې مشر هم ویلي، چې نه غواړي په سوریه کې د طالبانو په څېر حکومت جوړ کړي.
ابو محمد جولاني وایي، چې د طالبانو د مشرانو په څېر به د ښځو او نجونو د تعلیم مخه ونه نیسي.

دغه راپور، چې د پنجشنبې په ورځ (د لېندۍ ۲۹مه) خپور شو، په کې ویل شوي، چې په دې موده کې د ترافيکې پېښو شمېر له ۲ زره ۶۶۲ څخه ۵ زره ۵۲۰ ته لوړ شوی دی.

دغه روغتون وايي، چې دجګړې د ختمېدو سره یوشمېر لارې بېرته پرانیستل شوې؛ خو ډېری لارې په جګړو کې د تخریب له کبله همداسي پاتې دي، چې بیارغونې ته اړتیا لري.

د ايمرجنسي د مالوماتو له مخي، د سړکونو د خراب حالت او تېز سرعت سره د ځمکې ښويېدو او د سړکونو د مقرراتو د نه مراعت له امله هم ډېرې پېښې کېږي.

په راپور کې راغلي، چې په افغانستان کې مسافرین نقلیه وسایل نه لري او د پراخې بې وزلۍ معنا دا ده، چې ډېر خلک د اوږد واټن سفر لپاره په یوه موټر کې تګ راتګ کوي.

دا راپور وروسته له هغه خپور شو، چې د کابل – کندهار پر لویه لاره د دوو ترافیکي پېښو له امله د طالبانو په وینا ۵۲ تنه مړه شول.

ایمرجنسي یو نړیوال بشري سازمان دی، چې د جګړې، بې وزلۍ او ځمکنیو ماینونو قربانیانو ته وړیا درملنه وړاندې کوي.

دا سازمان په ۱۹۹۴ کې تاسیس شو.

دې سازمان د خپل تاسیس راهيسي د ۹ میلیونو ناروغانو درملنه کړې ده.

زیاتره فعالیتونه یې په افغانستان، د مرکزي افریقا جمهوریت، عراق، ایټالیا، سوډان او یوګانډا کې دي.

د افغانستان د وروستي جمهوري دولت د پخواني ولسمشر محمد اشرف غني مخکیني ساتونکي رحمدل حنفي د یکشنبې په ورځ (د لېندۍ ۲۵مه) په کابل کې وروسته له هغه ځان وواژه چې طالبانو یې مېرمن ونیوله.

د طالبانو دغې چارې ته احمد ضیا سراج پر اېکس پاڼې لیکلي، چې د ۱۳۹۷ هجري لمریز کال په پای کې مو د علاوالدین څلور لاري په سیمه کې د اختر منصور د دویمې مېرمنې د استوګنې په اړه معلومات تر لاسه کړل خو افغاني دود او قانون اجازه رانه کړه چې وه یې نیسو.

سراج وویل: «که څه هم د هغې مېړه، د طالبانو د ډلې د مشر په توګه، په افغانستان کې د لوی شمېر بې ګناه خلکو په وژنه کې ښکیل و، د هېواد د قانون په پلي کولو چې جرم یې فردي عمل ګڼلی و او زموږ د خلکو د ارزښتونو او دودونو په نظر کې نیولو سره، چې پرته له ثبوت او شواهدو د یوې مېرمنې نیول یې عیب ګنلو، د هغې له نیولو منصرفه شوو».

سراج په افغانستان کې د طالبانو واکمنۍ او د قانون نه شتون ته په غبرګون کې لیکلي چې ملي ارزښتونه، دودونه او افغاني وجدان ته په نه درناوي یاده ډله خپله اصلي څېره خلکو ته په ډاګه کوي چې خپل ژوند پرې رالنډ کړي.

رحمدل حنفي ۹ اولادونه لري. سرچینې وايي، چې د خپلې مېرمنې د موندلو او خلاصون لپاره یې د طالبانو مختلفو ادارو ته مراجعه کړې وه، خو کوم ځواب یې نه و ترلاسه کړی.

سرچینه زیاتوي، چې د رحمدل حنفي د مېرمنې برخلیک لا هم څرګند نه دی او دا هم نه ده مالومه، چې چېرې لېږدول شوې ده.

طالبانو تر اوسه په دې اړه څه نه دي ويلي، خو دې ډلې له دې وړاندې هم يو شمېر پخواني افغان سرتېري او چارواکي او يا د هغوى د کورنيو غړي نيولي دي.

په دې غونډه کې چې د روان کال دجون په ١٢ نېټه جوړه شوې وه، ګډون کوونکو یې د طالبانو، د افغانستان د خلکو او نړۍوالې ټولنې ترمنځ د باور په رامنځته کولو ټينګار کړی.

په دې راپور کې راغلي، چې د طالبانو واک ته د رسېدو شاوخوا درې کاله وروسته، په افغانستان کې امنیت نسبتاُ با ثباته شوې خو په سیاسي او ټولنیزو برخو کې د خبرو اترو ځای لا هم خالي پاتې دی.

په راپور کې د اوسلو د غونډې د یوه ګډونوال نقل قول راخیستل شوی چې ویلي یې دي: "د نورو هېوادونو او افغانانو په وړاندې مکلفیتونه شته چې باید د (طالبانو سره) د ښکیلتیا د یوې برخې په توګه ورته پام وشي."

د اوسلو فورم په راپور کې د دې غونډې د ګډونوالو ځینې نقل قولونه هم شته، خو دا نقل قولونه کوم ځانګړي کس پورې ندي تړل شوي.

د راپور له مخې، په دې غونډه کې د افغانستان لپاره د امریکا ځانګړې استازې رینا امیري، د افغانستان لپاره د بریتانیا ځانګړي استازي اندریو مکبیري، د اروپايي ټولنې ځانګړي استازي توماس نیکولسن، د یوناما د سیاسي څانګې مشر سکاټ سمیټ او د یوناما د سیاسي څانګې مشر ټام ویسټ، د افغانستان لپاره د امریکا اوسني ځانګړي استازي او د دغه هېواد لپاره د چین ځانګړي استازي یو ژیاونګ هم شتون درلود.

د افغانستان په استازیتوب د افغاني سرې میاشتې ټولنې پخوانۍ مشرې فاطمې ګیلاني، خوشحال روهي او محمد اشرف ذکي په دې غونډه کې ګډون کړی و.

په دغې غونډه کې طالب استازي چې اکثر یې د وزارتونو سلاکاران وو هم ګډون کړی وو.

د اوسلو فورم د راپور له مخې، د غونډې غړو له ترهګرۍ سره د مبارزې، سوداګرۍ او مالیاتو راټولولو، د اقلیم د بدلون، له نشه‎ یي توکو سره د مبارزې او کډوالۍ په ګډون د افغانستان د سترو ننګونو په اړه د یوې "حقیقي او خوشبینانه" چلند پر خپلولو ټینګار وکړ.

په ناسته کې یوې ګډونوالې په طالبانو نیوکې وکړې او د ښځو د تعلیم په اړه یې وویل: "دا مسله د نورو ستونزو د حل لپاره کليدي ده او د نورو ستونزو د حل لپاره به دروازې پرانيزي."

د اوسلو فورم ویلي چې په دې غونډه کې حاضرو کسانو د طالبانو له حکومت سره پر "رغنده تعامل" هم ټینګار وکړ.

د اوسلو فورم او د ناروې پر حکومت په پرله پسې ډول طالبانو ته د دوی په غونډو کې د بلنې له امله نیوکې شوي او د دې ډلې په ملاتړ تورن شوي دي.

رحمن الله ګربز پر فیسبوک پاڼه د خپلې ناروغۍ په اړه لیکلي:« ګرانو او خوږو مینوالو زما ټپ زیات د تشویش وړ ندی دا یو څه وخت کیده چې د پښې د عضلې له امله مې درد محصوص کولو چې د ډاکټر په هدایت یې درې هفتې استراحت راکړی دی امید دی چې ستاسو د خوښ ساتلو لپاره بیاځلې زر لوبو ته راوګرځم ،ستاسو د دوعاګانو په هیله».

تر دې وړاندې د کرکټ بورډ ادارې په خپله فیسبوک پاڼه لیکلي وو، چې رحمن الله ګربز په پښه کې د ټپ له امله له زبمابوې سره په یو ورځينیو سیالیو کې برخه نشي اخیستی او نوموړي ته د لوبډلې د ډاکټر او فېزیوتراپیست له لوري تر بشپړې درملنې پورې د استراحت سپارښتنه شوې ده.

په دغه سیالیو کې د ګربز پر ځای د لوبډلې بل ویکټ ساتونکی او توپوهونکی محمد اسحاق د ۱۸ کسیز نوملړ برخه دی.

همدا راز ورو توپ اچونکي مجیب الرحمن ته هم د روغتیایي پروسې او معایناتو وروسته د اړوند ډاکټر له لوري سپارښتنه شوې، ترڅو د هغه تر بشپړې روغتیا او ډاډ پورې د یو ورځنیو لوبو پر مهال استراحت وکړي.