چین وايي امریکا تایوان ته په پوځي مرستو له «اور سره لوبې کوي»

د پاکستاني رسنیو د راپور له مخې، د خیبر پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډا پور په لار ښوونه له کورمې څخه پېښور ته د ناروغانو او او نورو وګړو د انتقال لپاره د هوايي امبولانس او چورلکو الوتنې پیل شوې.

تېره ورځ د دغو الوتکو په دوو الوتنو کې له کورمې ولسوالۍ څخه پېښور ته د ۱۴ ناروغانو په ګډون ۵۳ تنه لېږدول شوي دي.

د راپورونو له مخې، نن یک شنبه هم په لومړۍ الوتنه کې د جرګې غړو او دولتي چارواکو په ګډون ۱۶ تنه پاړه چنار ته انتقال شوي او په دویمه الوتنه کې له پاړه چنار څخه ۲۷ تنه ټل ته انتقال شوي دي.

د پاکستان د اې ار وای ټلویزیون د راپور له مخې، نن ورځ به د هوا له لارې ټولټال له سلو څخه ډیر کسان انتقال شي او تر سبا به په ۷ الوتنو کې کورمې ته د ۶۰ میلیونه رپیو په ارزښت درمل ورسول شي.

د خیبر پښتونخوا ایالت سر وزیر علي امین کنډا پور وايي، چې ایالتي حکومت د کورمې ولسوالۍ د اوسیدونکو د ستونزو د حل او په دې ولسوالۍ کې د دایمي ټیکاو لپاره جدي ګامونه پورته کړي دي.

ایالتي حکومت داسې مهال له کورمې ولسوالۍ څخه پېښور ته د هوايي امبولانس او چورلکو الوتنو په وسیله د ناروغانو او نورو کسانو د انتقال چاري پیلوي، چې له شاوخوا دوو میاشتو راهیسي، د پاړه چنارـ پېښور تر منځ عمومي لاره په دې ولسوالۍ کې د مذهبي شخړو له امله تړل شوې ده.

څو ورځې وړاندې په کورمه ولسوالۍ کې ډاکټرانو شکایت کړی و، چې د درملو د نشتوالي او لارو د بندښت له امله په دې ولسوالۍ کې نږدې شل کسان مړه شوي دي.

هغه په خپلو خبرو کې اشاره وکړه چې حزب الله، حوثیان،‌ حماس او د جهاد اسلامي ډلې د ایران نیابتي ډلې نه دي بلکې د خپلې عقیدې له مخې جګړه کوي‌.

هغه ویلي دغه جنګي ډلې د دوی استازولي‌ نه کوي او د ایران له لوري ورته هېڅ ډول لارښوونې هم نه کېږي.

خامنه یي په دغه ناسته کې دا هم وویل، که ایران وغواړي چې د جګړې لپاره اقدام وکړي، نو هېڅ ډول نیابتي ځواک ته اړتیا نه لري.

د خامنه یي د څرګندونو برعکس د ادعاوو له مخې ایران د خپلو نیابتي سیاستونو له لارې په منځني ختیځ کې د خپل نفوذ د پراخولو هڅې کوي. د لبنان حزب الله،‌ په عراق کې شیعه ملېشې، په فلسطین کې د حماس او جهاد اسلامي ډلې هغه نیابتي ځواکونه دي چې ویل کېږي د ایران ملاتړ ورسره دی.

په همدې حال کې متحده ایالات، سعودي عربستان، اسراییل او ځینې نور عربي هېوادونه د ایران دغه کړنې د سیمه ییزې بې ثباتۍ او نیابتي جګړو د دوام لوی لامل بولي.

د پښتونخوا د بنو په جانیخیلو کې ولسي خلکو د حکومت پر هغې پرېکړې غبرګون ښودلی او اعتراضي غونډه یې کړې چې ګنې د پوځي عملیاتو له امله دې خپل کورونه پرېږدي او نورو سیمو ته دې کډه شي.

دغه اعتراض کوونکي وايي، چې دوی په هیڅ ډول دې ته نه دي چمتو چې خپل کورونه پرېږدي.

ایپېکس کمیټې ویلي، چې د امنیتي وضعیت له وڅیړلو وروسته ورته جوته شوې چې په تیرا او جاني خیلو کې د ترهګرو فعالیتونه ډیر شوي او د خلکو د ژوند او مال د ساتنې په موخه هلته د ترهګرو د ځپلو په موخه عملیات کوي.

د تېرې لیندۍ میاشتې په ۳۰مه نیټه د پاکستان د کورنیو چارو وزیر محسن نقوي او د پښتونخوا سر وزیر علي امین ګنډاپور په ګډون چارواکو ایپېکس کمېټه کې د پښتونخوا د نورو سیمو د وضعیت د ارزولو او په اړه د تصمیم نیولو تر څنګ په جانیخیلو او تیرا کې هم د پوځي عملیاتو پرېکړه کړې.

ایپیکس کمیټي په خپله ناسته کې د کورمې ولسوالۍ وروستي وضعیت ته په کتو هلته د تاوتریخوالي د کمولو په موخه هم پرېکړه کړې چې د جګړې دواړه لوري بې وسلې کړي خو لا نه معلومه چې په دې برخه کې به له کومو غبرګونونو سره مخ شي.

د امریکا مرکزي قوماندانۍ په یوه بیان کې ویلي، چې دغه جنګي الوتکه د یکشنبې په ورځ غورځېدلې ده.

د سنټکام په وینا، دوه پیلوټان ​​له الوتکې څخه په خوندي توګه وتلي، خو یو یې برسیرن ټپي شوی دی.

دغې الوتکې د هیري ایس ټرومین له الوتکې وړونکي بیړۍ څخه الوتنه کوله.

سور سمندرګی له څه باندې یوه کال راهیسې د پوځي فعالیتونو مرکز و. امریکايي ځواکونه د ایران په ملاتړ د یمن حوثي ملیشو پر ضد جنګیږي چې په کښتیو یې بریدونه کړي دي.

د امریکا پوځ د شنبې په ورځ ویلي و، چې د حوثیانو بې پیلوټه الوتکې او توغندي یې د سره سمندرګي په اوږدو کې وویشتل او په صنعا کې یې د کمانډو په اډو او د توغندیو په زیرمتون برید وکړ.

هغه له پاکستانۍ رسنۍ جیونیوز سره په یوې مرکه کې ویلي، د پاکستان د پخواني ولسمشر پرویز مشرف په وخت کې پر مدرسو دغه فشار لا زیات شو، چې هغه دغه کار د امریکا د خوشحالولو لپاره کاوه.
د هغه په وینا: «هغه مهال حکومت او مدرسې یوې پرېکړې ته ورسېدل او دا په ډاګه شوه، چې په مدرسو کې څه تدریس کېږي او ورسره دغه پوښتنې او اندېښنې هم ځواب شوې، چې په مدرسه کې خو به سخت دریځي او ترهګري نه تدریس کېږي.»
هغه وړاندې وویل، چې دغه فشارونه یو وار بیا په ۲۰۱۹ کال کې زیات شول؛ خو هغه مهال له خبرو اترو وروسته له حکومت سره یوې هوکړې ته ورسېدل او په دغې هوکړه کې درې شرطونه راغلي وو؛ یو دا چې کومې مدرسې چې جواز نه لري او یا یې د جواز موده پوره شوې وې ورته به نوي جوازونه ورکړل شيو دویم دا چې مدرسو ته به بانکي اکونټه جوړ شي او درېیم دا چې د مدرسو بهرنیو زده‌کړیالانو لپاره به نهه کلنې ویزې ورکړل شي.

د هغه په وینا؛ دغه ټول وړاندیزونه نه دا چې پرې عمل ونه شو؛ بلکې له هوکړې هم سرغړونه وشوه.

نوموړي دغه څرګندونې د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف سره تر لیدنې وروسته کړې دي.

هغه تر دې وړاندې ویلي و، چې شهباز شریف ورته ډاډ ورکړی چې د دیني مدرسو د ثبتولو مسله به ژر هواره کړي.

مولانا فضل الرحمان ټینګار وکړ، چې په راتلونکو ورځو کې به په دې اړه ښه خبرونه خپاره شي.
نوموړي وړاندې د عمران خان سره د خپلې لېدنې خبره رد کړه او ویې ویل، چې لا تر اوسه یې داسې کوم پیغام له کوم چا نه دی ترلاسه کړی.
هغه دارنګه د بلوچستان د وسله‌والو ډلو په اړه وویل، چې دا هغه قومي کړۍ دي چې د پاکستان سیاست وژني.
هغه د تحریک انصاف د لاریونونو په تړاو وویل: « موږ هم پخوا لاریونونه کړي دي؛ خو حکومت ته مو په کې ستونزې نه دي راولاړې کړې. لاریون کې ستونزه نشته؛ خو دا چې صوبایي حکومت د مرکزي حکومت پر وړاندې مقابلې ته راځي او د یوې صوبې یا د اسلام اباد د یرغل هڅه کوي او هغې ته د پښتنو د مسلې رنګ ورکوي؛ نو دا د دې مانا ورکوي، چې څوک هېواد ته زیان رسوي.»
هغه وایي، چې قبایلي سیمې یې له ۲۰ یا ۲۲ کلونو راهیسې ناامنه او جګړه ځپلې دي او د کورمې مسله بیا جلا ده.