خبريالان او د رسنيو ملاتړي بنسټونه د مهدي انصاري پر اوږده توقیف اندېښمن دي

دکندز د طالبانو امنيه قوماندانۍ د یکشنبې په ورځ (د مرغومې ۹مه) په يوه خبرپاڼه کې ويلي، چې دغه کسان تيره ورځ په دغه ولايت کې نيول شوي دي.

د خبرپاڼې له مخې، نيول شوي کسان د تحقيقاتو له بشپړولو وروسته د دې ډلې عدلي او قضايي ارګانونو ته سپارل شوي دي.

طالبان په داسې حال کې هره ورځ په ټول افغانستان کې د بېلابېلو جرمونو په تور د خلکو د نیولو خبر ورکوي، چې هېواد تر پخوا زيات له بې وزلۍ، بېکارۍ او ټولنیزې ناامنۍ سره مخ دی.

دغه پېښه نن سهار د «مرغومي ۹مه» د الیشنګ ولسوالۍ په شهرام کلي کې شوې ده.

د وژل شوې نجلۍ خپلوان وايي، « کومه نجلۍ چې د طالبانو تر رینجر موټر لاندې شوې حسنات د محمد خالد لور ده او د الیشنک ولسوالۍ د شهرام کلي اوسېدونکې ده»

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، حسنات د ترنګ ښوونځي د درېیم ټولګي زده کوونکې وه.

تر اوسه طالبانو ددې پيښې او د رینجر موټر چلوونکي د نیولو په اړه څه نه دي ویلي.

د طالبانو د وسله والو موټرچلوونکو له خوا له دې وړاندې هم ورته ېښې شوې دي.

د روان کال د تلې ۲۴ مه په پنجشېر کې د طالبانو یوه رینجر موټر یوه ۱۱ کلنه ماشومه لاندې کړې او وژلې وه.

د افغان طالبانو او پاکستان ترمنځ په ډیورنډ کرښه له نښتو سره هممهاله پاکستاني شنونکو ددغه هېواد پر حکومت غږ کړی، چې له روسیې او منځنۍ اسیا سره د مستقیمې سوداګرۍ لپاره واخان په واک کې واخلي.

د پخواني ولسمشر حامد کرزي د دفتر رییس عبدالکریم خرم د واخان او پاکستان مسالې ته په اشاره نن یک شنبه پر اېکس پاڼه لیکلي، چې واخان ته لاسرسی او ترلاسه کول یې د پاکستان پخوانۍ هیله ده، خو په دې کې به هیڅله بریالی نه شي.

نوموړي زیاته کړې، چې «چې پاکستان دې د ښه ګاونډیتوب لاره غوره کړي، نورې لارې د ټولو په ځانګړې توګه د پاکستان په زیان دي.»

واخان دهلیز د افغانستان په بدخشان ولسوالۍ کې یوه ستراتیژیکه سیمه ده، چې افغانستان او چین د ځمکې له لارې سره نښلوي.

طالبانو تېر کال په بدخشان کې د واخان دهلیز د سړک جوړولو چارې هم پیل کړې وې او ویل کیږي دمګړی د ۵۰ کیلومتره سړک جوړولو چارې د چین د یارکند تر سیمې پای ته رسیدلې دي.

وړاندې تردې هم داسې راپورونه خپاره شوي، چې پاکستان هڅه کوي د چین او افغانستان ترمنځ نښلیدونکې سیمې ته لاسرسی ومومي.

نوموړي ویلي، چې په نیمروز کې د اوبو بند د افغانستان په لویدیز کې د اقلیم له اغیزو سره هیڅ تړاو نه لري او دا په ډاګه کوي، چې ایران تر فشار لاندې راولي.

د ایران د پارلمان د امنیتي او بهرني سیاست د کمیسیون غړی ابوالفضل ظهره وند د ایران له انتخاب خبري اژانس سره په خبرو کې ویلي، چې ترکان په افغانستان کې بندونه جوړوي او دوی فکر کوي، چې پر تهران په فشار راوړلو سره ایران کمزوری کوي.

نوموړی له افغانستان سره د اوبو مساله یوه ستراتیژیکه مساله بولي او وايي، «اوبه له افغانستان سره زموږ په اړیکو کې یوه ځانګړې ستراتیژیکه برخه ده. له بده مرغه په دې وروستیو کلونو کې د اړیکو په اړه د هر اړخیز نظر د نشتوالي له امله موږ ته زیانونه اوښتي او ان اوس هم هغه دوستان چې له طالبانو سره د بشپړې اړیکې په لټه کې وو، ځانونه د دې زیانونو مسوول نه ګڼي.»

دغه ایراني چارواکي په افغانستان کې د ترکیې له لوري د اوبو د بندونو د جوړولو په اړه وویل:«اوس دوی د زرنج په سیمه کې یو بل بند جوړوي او دا نوی بند د افغانستان په لوېدیزو برخو کې د اقلیم له اغیزو سره هیڅ تړاو نه لري او دا په ډاګه کوي چې دوی موږ تر فشار لاندې راولي او داسې ښيي چې موږ به د اوبو مسالې ته په اړیکو کې د ستراتیژیکې برخې په سترګه نه ګورو او تل مو ویلي چې طالبان ښه دي، اوبه یې را خوشې کړې دي، داسې او هغسې شوي، په داسې حال کې چې له هر هېواد سره په اړیکو کې زموږ د بنسټ ډبره باید ستراتیژیکې برخې وي.»

نوموړی دغه راز وايي، ترکیه په دې کار سره نه شي کولی چې ایران تر فشار لاندې راولي؛ بلکې که د خپل هېواد داخلي اوبه په ښه ډول مدیریت کړي هم ورته بسنه کوي.

د ایران د پارلمان دغه غړی وايي، چې د ترکیې په ګډون ځینې هېوادونه د ایران ختیزو برخو ته څیرمه د جیو پولیټیکي وضعیت او د خپل رول د ډېرولو په لټه کې دي.

نوموړي له افغانستان څخه د ایران د اوبو د حق او نوو تړونونو په اړه وویل:«په ټوله کې طالبان د نړیوالې ټولنې له خوا په رسمیت نه دي پیژندل شوي او له همدې امله سم هویت نه لري او همدا اوس دوی په خپلو منځونو کې اختلافات لري او هغه کسان چې په کابل کې دي ژمنو او تړونونو ته ژمن نه دي.»

د ایران د اسلامی شورا د امنیت او بهرنی سیاست د کمیسیون دغه غړی په ټینګار سره وايي چې که امریکایان طالبان په رسمیت وپیژني، له ایران سره به یې چلند ګواښونکی وي.

په ننګرهار کې د طالبانو د امنیه قوماندانۍ د اميتي چارو مرستيال مولوي محمد طاهر مبارز د يکشنبې په ورځ د ټولو امنيتي ادارو مسوولانو او غړو ته امر کړی، چې له سر سبا څخه په نظامي لباسونو کې دندې تر سره کړي.

مبارز وايي، چې دا اقدام يې د نظم د ټينګښت او له خلکو سره د اړیکو نږدېوالي په موخه کړی.

نوموړي د طالب جنګیالیو د دندې پر شفافيت، همغږۍ او اصولو مراعاتولو ټینګار کړی دی.

په افغانستان کې واک ته د طالبانو له رسېدو څه باندې درې کاله تيريږي، چې د دې ډلې امنيتي کسان په ډېرو سيمو کې د تلاشۍ او ګزمې پر مهال نظامي لباس نه اغوندي. په ځینو مواردو کې ددې ډلې کسان د کمیس او پرتوګ په څېر نظامي لباس اغوندي.

خلک نیوکه کوي، چې ډېر مهال د وسله والو غلو، وسله والو او د طالبانو د امنيتي کسانو ترمنځ توپير نه شي کولی.

خو اوس له دریو کلونو وروسته طالبان هڅه کوي، چې د خپلو امنيتي ځواکونه ليکې منظمې او په نظامي لباس یې ملبس کړي.