ټي ټي پي ته نژدې سرچینې: پاکستاني طالبانو اول ځل په جګړه کې توغندی وکاراوه

د پاکستان دولتي راډیو د خبر له مخي ولسمشر اصف علی زرداري د شنبې په ورځ ويلي، چې د هغو کسانو په وړاندي به سخت اقدام وکړي، چې په کورمه کې د سولې تړون هڅې ګډوډوي.

نوموي دغه کسان د خلکو دښمنان بللي او زياته کړې یې ده، چې د دوی موخه د ګډوډۍ جوړول دي.

نوموړي له خلکو غوښتي: « دغو عناصرو ته باید ته اجازه ور نه کړئ، چې په خپلو ناوړه طرحو کې بریالي شي.»

د پاکستان لومړي وزير شهباز شریف هم ویلي، چې د کورمې د سولې تړون د شنډولو هڅه شوې.

نوموړي د ترهګرۍ پر ختمولو ټينګار کړی او زياته کړې یې ده، چې د سولي او امن دوښمنان به په خپلو موخو کې بریالي نه شي.

د راپورنو له مخي، چې نن سهار د کورمې په بګن کې وسله والو پر هغه کاروان برید کړی، چې پاړا چنار ته یې درمل او اړین توکي رسول.

په دغه برید کې د پولیسو ځايي مشر جاوید الله مسید او درې امنیتي کسان ټپیان شوي.

لومړي وزير په دې پېښه کې د پوليسو د ځايي مشر جاوید الله مسید د ژر روغتیا هیله ښودلې.

د خیبر پښتونخوا وزیر اعلي امین ګنډاپور هم ويلي، چې حکومت په کمرمه کې د امن او د خلکو د ستونزو حل ته ژمن دی.

ګنداپور په بګن کې پر حکومتي ګاډو بريد غندلی او د اړوند امنیتي مسولينو څخه یې د پيښي د پلټني غوښتنه کړې.

په کورمه کې له کلونو راهیسې د سني او شیعه مذهبو ترمنځ د ځمکو تر څنګ د غرونو پر وېش جګړې شوي، چې له امله یې دواړو لوریو ته درنه مرګ ژوبله هم اوښتي ده.
له نږدې درې میاشتو راهیسې یو ځل بیا دغو ناندریو او جګړو زور اخیستی، چې له کبله یې د لارو بندیدو له امله حتی ناروغه ماشومان او ښځې مړې شوې.

په کوهاټ کې تېره اوونۍ د امن په لويه جرګه کې د ګوندونو په استازيتوب ۴۵ کسانو د سولې په تړونلیک لاسليکونه وکړل.

د جرګې د پرېکړې له مخې لومړی به اوربند کیږي، بیا به له دواړو لوریو وسلې راټولیږي او لومړنیو اړتیاوو پوره کولو ته به هڅه کیږي.
په تړون کې ویل شوي چې که په کومه کې بیا هم کومه پېښه وشي نو د امن کمېټه به سملاسي فعاله شي او دویم اړخ به یې په وړاندې د غچ اخیستو هڅه نه کوي.

د کاناډا د حکومت له خپلو خلکو غوښتي، چې په افغانستان کې د نا امنیو، ترهګرییزو بریدونو، وسله والو جګړو، د جرمونو د لوړې کچې او د طالبانو له خوا د بشري حقونو د پراخو سرغړونو له امله افغانستان ته سفر ونه کړي.

خو ښاغلي فطرت په یوه ږغیز پیغام کط وايي:«افغانستان اوس الحمدالله امن دی. ګڼ شمېر بهرني وګړي، موسسات، ډېپلوماتان او بهرني سیلانیان په افغانستان کې دي او د اسلامي امارت له لوري یې امنیت ته ځانګړي پاملرنه شوي ده او په مجموع کې افغانستان اوس له ښه امنیت څخه برخمن دی. پدې اړه داسې تشویشونه بېځایه دي.»

که څه هم د طالبانو د ویاند مرستیال په افغانستان کې د ډېپلوماتانو او سېلانیانو د امنیت د خوندیتوب ادعا کوي، خو په غويي میاشت کې په بامیان ولایت کې د یوه وسله وال برید په ترڅ کې درې بهرني سېلانیان او درې افغانان ووژل شول.

د کاناډا حکومت د جمعې په ورځ خبرپاڼه کې ویلي، چې د دغه هېواد سفارت په افغانستان کې خپل فعالیتونه ځډولي دي.

واک ته د طالبانو له رسیدو وروسته د امریکا، استرالیا او برتانیا په ګډون ډېرو غربي هېوادونو له خپلو وګړو وغوښتل چې افغانستان ته له سفر ډډه وکړي.

محمد رسول عقاب په خپله اېکسپاڼه کې د کابل استناف محکمې د پرېکړې خپرولو سره لیکلي:« قضايي ارګان له هر اخیزې څېړنې وروسته ماته برائت راکړ.»

هغه زیاتوي:« ‏څه موده وړاندې د یوې مفسدې کړۍ له لوري په ما لاره جوړه شوې وه، چې په نتیجه کې یې څو ورځې توقیف او دوسیه مې عدلي او قضایي ارګانونو ته ولیږل شوه. ‏قضايي ارګان له هر اړخیزې څېړنې وروسته ماته برائت راکړ او بې ګناه یې وبللم.»

خو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې نوموړی د رییس شهاب الدین دلاور په هڅو او فشار د محکمې له خوا بري شوی دی..

دوی زیاتوي چې شهاب الدین دلاور د خپل ځان د بدنامۍ د پچ کېدو لپاره د محکمې له پرېکړې وروسته محمد رسول عقاب یو ځل بیا تر خپل واک لاندې ادارې سرې میاشتې ټولنه کې د مرکزي زون د مرستو د امریت امر په توګه ټاکلی دی.

نوموړی د شهاب الدین دلاور د یو له نژدې کسانو شمېرل کیږي او د ښاغلي دلاور په وخت کې د کانونو او پترولېم وزارت کې په دنده ګمارل شوی و.

د روان کال د تلې په ۲۰مه د طالبانوپه کانونو او پټرولېم وزارت کې سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل، د دې ډلې استخباراتو د کانونو وزارت د عوایدو رییس او شهاب الدین دلاور ته نږدې کس د مالي فساد له امله نیولی.

سرچینو هغه وخت وویل چې محمد رسول عقاب په خپل دفتر کې له سوداګرو د پیسو اخیستو پرمهال لاس په لاس نیول شوی دی.

د زمري په میاشت کې د طالبانو مشر ملا هبت الله په یوه فرمان کې د دغې ډلې د کانونو او پټرولیم وزیر شهاب الدین دلاور له دندې ګوښه او پرځای یې د طالبانو مرکزي بانک مشر هدایت الله بدري د کانونو او پټرولیم وزارت سرپرست وګماره.

د افغانستان انټرنشنل د راپور په بنسټ شهاب الدین دلاور غوښتل، چې د سید رسول عقاب په شمول خپل یو تعداد نژدې کسان د کانونو وزارت راوستل او افغان سرې میاشتې ټولنه کې ځای پر ځای کړل.

د طالبانو باخبره سرچینو افغانستان انټرنشنل ته وویل چې د دې راپور له خپرېدو سره د شهاب الدین دلاور د دې پرېکړې پر وړاندې ملا هبت الله غبرګون وښود او له شهاب الدین دلاور یې وغوښتل چې د کانونو وزارت څخه د خپلو نژدې کسانو له بدلولو ډډه وکړي.

د طالبانو باخبره سرچینې:« سرې میاشتې ته د کسانو له را وستلو وروسته امیرالمومنین فرمان ورکړ، چې دا کسان خپلو ځایونو ته باید لاړ شي.»

د ملا هبت الله د دې مخالفت سره د کانونو او پترولېم د عوایدو رییس سید رسول عقاب په شمول د شهاب الدین دلاور نژدې کسان بېرته خپلو پخوانیو دندو ته ستانه شول.

تر طالبانو مخکې په جمهوریت هم نیوکې دا وې چې د وزیر بدلېدو سره د اړوند وزارت مختلف چارواکي په تېره د وزیر له دفتر سره نږدې کسان بدلېږي او اړوند چارواکی خپل د راز او نیاز کسان ګوماري.

دغه چاره د اداري فساد د زیاتېدو یو مهم لامل هم بلل کېده.

پر طالبانو بله نیوکه دا ده، چې د خپلې ډلې پورې اړوند کسانو د فساد او اخلاقي دوسیې پټې ساتي او هڅه کوي چې محکمې د هغوي په ګټه پرېکړې وکړي.

افغانستان انټرنشنل پښتو ته له کورمې ولسوالۍ څخه ځايي خبریالانو نن شنبه د (مرغومي ۱۵مه) وویل، چې نن سهار د کورمې په بګن سیمه کې وسله والو پر هغه کاروان برید کړی، چې پاړه چنار ته یې درمل، تیل، خوراکي او اړین توکي رسول.

سرچینې وايي، له دغه کاروان سره د ځايي پولیسو مشر جاوید الله محسود هم ملتیا کوله چې په برید کې د هغه موټر په نښه شوی، هغه او درې نور امنیتي کسان په کې ټپیان شوي.

پاکستاني رسنۍ خراسان ډایري هم وايي، چې په برید کې د ځايي پولیسو مشر جاوید الله محسود ټپي شوی او ښايي په چورلکه کې د هوا له لارې پېښور ته د درملنې لپاره ولېږدول شي.

په کوهاټ کې تېره اوونۍ د امن په لويه جرګه کې د ګوندونو په استازيتوب ۴۵ کسانو د سولې په تړونلیک لاسليکونه وکړل. چې د جرګې د پرېکړې له مخې لومړی به اوربند کیږي، بیا به له دواړو لوریو وسلې راټولیږي او لومړنیو اړتیاوو پوره کولو ته به هڅه کیږي.
په تړونلیک کې ویل شوي چې که په کومه سیمه کې بیا هم کومه پېښه وشي نو د امن کمېټه به سملاسي فعاله شي. او دویم اړخ به یې په وړاندې د غچ اخیستو هڅه نه کوي.

خو تر اوربند وروسته د خوارکي او اړینو توکو پر کاروان او امنیتي کسانو برید به په سیمه کې رامنځته شوی د سولې لږ چانس به هم له منځه یوسي او یو ځل بیا به د شعیه او سني جګړې ته لمن ووهي.

ددغه ادارې د معلوماتو له مخې، د لبنان لیرا په ۲۰۲۴ کې د نړۍ د نورو هېوادنو د اسعارو په پرتله ارزښت له لاسه ورکړی او د ۸۳ سلنې څخه ډېرې کمې شوي، خو ایراني تومان بیا د نړۍ بې ارزښته اسعار پېژندل شوي.

ایتوپیا، نایجیریا، ارجنټاین، برازیل، روسیه، ګانا، مکسیکو او ترکیه هم د هغو هېوادونو په لېست کې دي چې د خپلو ملي اسعارو په ارزښت کې یې د پام وړ کموالی راغلی دی.

خو پوښتنه داده چې د داسې هېواد چې واکمن حکومت یې تر اوسه نړۍ کې یوه هېواد هم په رسمیت نه پیژني، له نړۍوالو بندیزونو سره مخامخ دی، میلیاردونه ډالر شتمني یې بهر کې کنګل ده او خلک یې له لوږې او بې وزلۍ سره لاس او ګریوان دي، پیسې یې ولې با ثباته دي؟

د دغې پوښتنې په ځواب کې د اقتصادي چارو شنوونکي وایي، چې دا ثبات د داخلي تولیداتو د پروسې د ښه کېدو په پایله کې نه دی رامنځته شوی بلکې د هغو پېسو چې د ملګرو ملتونو د لوږې او د بې وزلۍ د کنټرول لپاره په ترلاسه کېدونکو مرستو [چې په ډالرو دي] او افغاني بانکونو ته راځي رامنځته شوی.