د طالبانو د خواله رسنیو فعال وايي، له مدرسو تازه فارغ کسان به راتلونکي کې دوکانداران وي

دغو کاري ډلوپه ټول هېواد کې د ساري ناروغیو د پېژندلو، څېړلو او د خپرېدو د مخنیوي په برخه کې کار کوي.

د راپور له مخې، د څارنې دغوکاري ډلو په تېر یو کال کې د ساري ناروغیو د خپرېدو د ۳۱۵ پېښو پر وړاندې چټک او اغېزمن ګامونه پورته کړي‌ دي.چې په دغو هڅو کې د نارغیو لومړنۍ پېژندنه، دقیقه څېړنه او چټک مخنیوی شامل وو.

نرۍ رنځ، ملاریا، سینه بغل، ګوزڼ، شری او اسهال د هغو ساري ناروغیو په نوملړ کې دي چې د افغانستان دننه یې شمېر خورا لوړ دی او د هېواد په بېلابېلو ولایتونو کې ترې خلک کړېږي.

په وروستیو کلونو کې افغانستان د روغتیا په برخه کې له ستر ګواښونو سره مخامخ دی. د اقتصادي کړکېچونو زیاتوالی، په کافي توګه روغتیایي خدمتونو ته نه لاسرسی او د نړۍوالو مرستو کموالی هغه لاملونه دي چې د ساري ناروغیو د خپریدو ګواښونه یې زیات کړي دي.

د طالبانو د کار او ټولنیزو چارو وزیر ملا عبدالمنان، د بهرنیو چارو وزیر امیرخان متقي او د یو شمېر نورو وزارتو مرستیالانو په ګډه ناسته کې پرېکړه کړې چې د افغان کارګرو د لېږد بهیر د اسانتیا لپاره به ګډې هڅې کوي‌ او د پنځه وزارتونو ترمنځ به په ګډه هوکړه لیک وشي.

دا لا نه ده څرګنده چې طالبان به په دغه کار څومره بریالي شي او تر کومه بریده به په دې برخه کې ولسي خلکو ته پام وکړي خو تر دې وړاندې پر دغې ډلې خلکو نیوکې کړې چې په کور دننه ټول کاري چانسونه خپلو جنګي وسله والو ته ورکوي.

په خبرپاڼه کې راغلي چې په دغه ناسته کې بهرنیو هېوادنو کې د افغان کارګرو پر وضعیت هم خبرې شوي او د هغوی د کارونو د تنظیم او تحلیل تر څنګ ورته د اسانتیاوو پر برابرولو هم بحث شوی دی.

متحده عربي امارات، سعودي عربستان، پاکستان او ایران هغه هېوادونه دي چې په ډېر شمېر افغان کارګر په کې په کارونو بوخت دي او له ګڼو ستونزو سره مخ کېږي.

افغان کارګر په دغو هېوادونو کې د مېشتیدنې قانوني اسنادو، د کاروباري پراختیا اسانتیاوو او پر وخت د کاري ویزو نه نوي کېدو له ستونزو سره مخ کېږي.

د طالبانو د ملي دفاع وزارت د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، چې دغه ځواکونه د لوی درستیز د توپچي له ریاسته فارغ شوي دي.
د طالبانو په وینا، دغو سرتېرو په دې برخه کې یو میاشتنی مسلکي او علمي روزنیز کورس بشپړ کړی دی.
د یاد وزارت د خبرپاڼې له مخې، کنکورس میلان کولای شي زغره وال ټانکونه، جنګي بېړۍ او ټيټې چورلکې په نښه کړي.
د کنکورس توغندی د پخواني شوروي اتحاد له خوا جوړ شوی او د میلان توغندی بیا د فرانسې او جرمني ګډ تولید دی.

دواړه توغندي د پخوانیو سیسټمونو څخه دي.

د میلان راکټ په ۱۹۶۲ کې ډیزاین شوی او کنکورس په ۱۹۷۴ کې تولید شوی.
ایران په ۱۹۹۱ کال کې د «تاسان» په نوم د کنکورس توغندي د داخلي نسخو د تولید جواز ترلاسه کړ او تولید یې پیل کړ.
له تخنیکي پلوه د کنکورس توغندی د میلان په پرتله اوږد واټن او د نفوذ لوړ ځواک لري.
میلان اکثرا د ناټو په هېوادونو کې کارول کیږي، په داسې حال کې چې کنکورس په هغو هېوادونو کې مشهور دی، چې د روسیې یا پخواني شوروي اتحاد سره تړاو لري.
طالبانو دا نه دي ویلي، چې دا توغندي یې له کومو هېوادونو ترلاسه کړي او که د پخواني افغان حکومت د تجهیزاتو برخه ده.

فضل محمود فضلي د شنبې په ورخ (د مرغومې۱۵مه) وویل: «د ډیورنډ منحوسه کرښه او د راولپنډۍ د دفتر ایجاد د برېتانوي استعمار هغه میراثونه دي، چې هېڅ افغان ته د منلو وړ نه دي. په همدې ډول، مجاهد او طالب هم د راولپنډۍ (د استعمار د استازي) تولید شوي عناصر دي.»

فضلي زیاته کړه، چې دا به د ملي پالو افغانانو لویه تېروتنه او له تاریخ څخه د نه زده کړې نښه وي، چې د ډیورنډ کرښې په اړه د طالب څرګندونو ته د ملي دریځ نوم ورکړي.

هغه وایي: «دا ډول څرګندونې یوازې د پنډۍ او طالب د ګډ تیاتر يوه صحنه ده.»

فضلي دغه خبرې تر هغه وروسته وکړې، چې افغان طالبانو په پکتیکا او خوست ولایتونو کې د پاکستاني پوځ د هوایي بریدونو په غبرګون پر ډیورنډ کرښه د پاکستان پر سرحدي پوستو بریدونه وکړل.

که څه هم د پاکستان د پوځ دغه بریدونه له پراخو غبرګونونو سره مخ شو، خو د طالبانو له ځوابي برید څخه بیا یو شمېر ملت پالو افغانانو ملاتړ وکړ.

دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې وړاندې هم دغه لار د لویو مسافر وړونکو موټرو پروړاندې د پنځلسو ورځو لپاره بنده شوې وه.

د راپورونو له مخې، دا لاره د ۲۰۲، ۳۰۳، ۵۸۰، مارسیډیس، فلانکوچ، ټونس او د لویو نظامي وسایطو پروړاندې د مرغومې تر څلورمې پورې بنده وه.

د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت او ځايي چارواکو تېره ورځ هم خبر ورکړ، چې د زياتې واورې او توپان له کبله سالنګ او د غور- بامیان- کابل لار د ترافیکو پرمخ تړلې ده.

د میدان وردګ ولایت طالب چارواکو هم له خلکو او موټر چلوونکو غوښتي، چې د کابل- غزني او کابل – باميان پر لار د سفر پر مهال له احتیاط څخه کار واخلي.

تر دې مخکې ځینو هېوادوالو هم افغانستان انټرنشنل ته د ویډیو ګانو په رالېږلو سره د سالنګونه د بندېدو په اړه ویلي و.

د سالنګ تونل د افغانستان شمالي او شمال ختیځ ولایتونه له مرکز کابل او سوېلي او ختیځو ولایتونو سره نښلوي، چې له سختو لوړو غرنیو تېرېږي.
که څه هم مخکیني حکومت او اوسمهال طالبانو دغه لار په څو ځلې رغولې ده، خو بیا هم د ژمي په رارسېدو سره ډېر کله دا لارې د واورو له امله تړل کېږي.
په وروستیو کلونو کې بیا د برفکوچونو له امله ګڼ شمېر ځاني او مالي تاوانونه هم خلکو ته ورسېدل او اوسمهال طالبان هڅه کوي، چې د ځاني زیانونو د مخنیوي لپاره مخکې له مخکې تابیاوې ونیسي.

د یادولو ده، چې له تېرو څو ورځو راهیسې د کابل په ګډون د هېواد بېلابېلو ولایتونو کې د واورې ورښتونو زور اخیستی دی.