تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) د حماس او اسراییل ترمنځ د اوربند هرکلی کړی او دا یې د اسراییل پر وړاندې د حماس د لوړ مقاومت پایله ښودلې. دغه ډله وایي، حماس ثابته کړه چې ژوند په جهاد او وسله والې مبارزه کې دی.
دغې دلې د پنجشنبې په ورځ د یوې اعلامیې په خپرولو سره وویل: «فلسطیني کوچني جهادي تنظیم حماس، د ځواک په نشه کې مست اسراییل په وړاندې نه یوازې پوره مقاومت وکړ، بلکې په صبر، استقامت او د دښمن په ځواب کې د جهاد په پایله کې، له غزې څخه د اسراییلي پوځیانو اېستلو کې بریا ترلاسه کړه.»
ټي ټي پي زیاته کړه: « موږ د دغې سترې بریا مبارکي ټول مسلمان امت په ځانګړې توګه د فلسطین خلکو ته وایوو. هغوی چې د دغې اوږدې جګړې پر وړاندې مبارزه کړې یو ځل بیا ثابته کړه چې ژوند د خپلو حقونو او د دین دفاع لپاره جهاد او وسله واله مبارزه کې دی.»
تر دې وړاندې افغان طالبانو هم د حماس او اسراییل د اوربند هرکلی کړی وو.
د طالبانو بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند حافظ ضياء احمد د پنجشنبې په ورځ د حماس او اسراييل د اوربند اړوند په يوه ويډيويي پیغام کې ویلي و: «د افغانستان اسلامي امارت د مقاومت مشرباته او د فلسطین صابر ولس ته د دې لویې لاسته راوړڼې مبارکي وایي.»
یاد وزارت دغه اوربند «د فلسطيني ولس افسانوي زغم او په ټرانګه کې د مقاومت د ۱۵ میاشتنۍ تاريخي مبارزې او قربانۍ» پايله بللې ده.»
د پاکستان د مشرانو جرګې غړی او د عوامي نشنل ګوند مشر ایمل ولي خان وايي، پاکستان ملا هبت الله کچلاک ته راوست او هلته یې د طالبانو رهبر وټاکه. نوموړی زیاتوي چې د حقاني ډلې ته هم د پاکستان له خوا امکانات ورکړل شول او په وزیرستان کې ځای پر ځای شوه.
نوموړی د پاکستان د مشرانو جرګې د چهارشنبې ورځ په غونډه کې زیاته کړې، چې د طالبانو پخواني مشر ملا اختر محمد منصور پاکستانی پاسپورټ لاره او دا زمینه ورته د پاکستان اسټبلیشمینټ برابره کړې وه.
ایمل ولي خان زیاتوي: "په ۱۹۹۳ کال کې نوازشریف د طالبانایزیشن لپاره په ښکاره کار کاوه او کله چې د سپټمبر د یوولسمې پېښه رامنځته شوه مشرف خپلې ټولې دروازې طالبانو ته خلاصې کړې او ټولې پښتونخوا او کوټې ته راغلل".
نوموړی وايي چې پاکستان د مجاهدینو په وړاندې د طالبانو ملاتړ وکړ او هغوی د افغانستان یو رهبر "ډاکتر نجیب الله" په څلور لاري کې ځوړند کړ.
ایمل ولي خان د پاکستان پر اسټبلیشمینټ غږ وکړ: "څه اړتیا وه چې له افغانستان سره مو دا ډول لوبې وکړې؟"
هغه وايي چې د پاکستان په ټولو ادارو کې د طالبانو ملاتړي موجود دي.
نوموړي وویل: "زموږ څه قسمت دی؟ یو جنرال راځي طالبان جوړوي او ملاتړ یې کوي خو بل راځي طالبان له منځه وړي".
د عوامي نشنل ګوند مشر د پاکستان پر پوځ او پخوانیو مشرانو نیوکه وکړه چې اوسنی حالت د دوی د نادرستو پرېکړو پایله ده.
د عوامي ملي ګوند مشر ایمل ولي خان تېره اونۍ ویلي وو، چې پښتونخوا د "تباهۍ" په حال کې ده او بلوچستان هم له لاسه وتونکی دی.
نوموړي زیاته کړې وه، په پښتونخوا او بلوچستان ایالتونو کې وضعیت ډير خراب دی خو د پاکستان دوو ګوندونو ولس په سیاسي ډرامو بوخت کړی دی.
د عوامي ملي ګوند مرکزي مشر ایمل ولي خان ویلي وو، مرکزي حکومت د پښتونخوا ستونزو ته هیڅ رسیده ګي نه کوي.
نوموړی وايي: « پښتونخوا د تباهي په حال کې ده، هلته د حکومت حاکمیت کمیږي او بلوچستان هم له لاسه وتونکی دی».
وروسته له هغې چې په افغانستان کې طالبان واکمن شول په پاکستان کې د ناامنیو په پېښو کې د پام وړ زیاتوالی راغلی دی.
د پاکستان حکومت بیا په بار - بار افغان طالبان پړه ګڼلي دي او ویلي یې دي، چې ټي ټي پي د افغانستان له خاورې په استفادې په پاکستان کې بریدونه کوي.
طالبانو بیا د پاکستان ناامني د دغه هېواد داخلي مساله ګڼلې ده.
د پښتونخوا په کورمه کې ځايي پولیسو رسنیو ته ویلي، چې له ټل دغې سیمې ته د خوراکي، درملو او نورو توکو په لیږدونکي کاران د برید په پایله کې یو سرتیری او شپږ وسله وال وژل شوي دي.
د پاکستان جیونیوز د راپور له مخې، له ټل څخه کورمې ته تلونکي دریم مرستندویه کاروان باندې راکیټي برید شوی، چې په پایله کې یې یو سرتیری وژل شوی دی.
د کورمې د پولیسو مرستیال وايي، په دغه برید کې د کاروان درې موټر زیانمن شوي او د امنیتي ځواکونو په ځوابي برید کې شپږ وسله وال وژل شوي او ۱۰ تنه نور ټپیان دي.
له دې وړاندې، د دریم کاروان په لومړي پړاو کې ۳۵ باري موټرونه کورمې ته درمل، خوراکي او نور توکي استول شوي و او د کاروان د لیږد امنیت ساتلو لپاره په لاره کې ګڼ امنیتي سرتیري ځای پر ځای شوي وو.
په راپور کې ویل شوي، چې له تېرو لسو ورځو راهیسي له کورمې څخه پېښور ته د ناروغانو د انتقال لپاره د هوایې امبولانس چوپړونه هم درول شوي او هلته ناروغان له سختو ستونزو سره مخ دي.
د کورمې ولسوالۍ د مرکزي روغتون مشر داکټر میرحسن جان وايي:«د درملو راوړلو او ناروغانو د لیږد لپاره د چورلکې چوپړونه د لسو ورځو راهیسې بند شوي دي موږ په دې اړه د ولسوالۍ مقام ته مکتوب هم لیږلی دی.»
دغه ډاکټر وايي، د ناروغانو د انتقال د سړک له لارې ناشونی دی او د هوايي امبولانس له لارې د ۷۴ ناروغانو د انتقال غوښتنه کوي.
خو د پښتوخوا د مذهبي چارو وزیر ویلي، چې کورمې ولسوالۍ ته د هوايي امبولانس چوپړونه فعاله دي.
د جنوري میاشتې په لومړیو ورځو کې په کوهاټ کې د کورمې تړون د سني او شیعه مذهبو ترمنځ لاسلیک شو او پرېکړه وشوه چې له دواړو غاړو به سپکې او درنې وسلې راټولوي.
په دغه تړون کې د تګ راتګ لپاره د لارو د خلاصولو پرېکړه هم وشوه، خو څو ورځې وړاندې په بګن کې د پولیسو د مشر جاوید الله پر موتریز کاروان تر برید وروسته کورمې ته د توکو د لیږد پروسه ټکنۍ شوې ده.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان، واخان ته د دغه هېواد د پوځ ننوتل رد کړل او ویې وویل، «دا سیمه د افغانستان برخه ده او دوی یې ځمکنۍ بشپړتیا ته درناوی لري.» نوموړي له طالبانو سره پر ښو اړیکو سربېره په افغان خاوره کې د ترهګرو ډلو په وړاندې د اقدام غوښتنه وکړه.
تر دې وړاندې د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت پخوانۍ ویاندې ممتاز زهرا بلوڅ هم ورته خبره کړې وه.
د پاکستان بهرنیو چارو وزارت غبرګون تر هغه وروسته و، چې په خواله رسنیو کې داسې ګنګوسې خپرې شوې، چې واخان ته پاکستانی پوځ ننوتلی او پاکستان غواړي چې د واخان سیمه د دغه هېواد برخه وګرځوي.
د پاکستان بهرنيو چارو وزارت ویاند شفقت علي خان د پنجشبنې په ورځ په اسلام اباد کې د اونيز کنفرانس پر مهال د واخان دهلیز اړوند وویل: «واخان د افغانستان د خاورې یوه برخه ده او موږ یې حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا په رسمیت پیژنو.»
ویاند له افغان واکمنو طالبانو وغوښتل، چې د هغو «ترهګرو» په وړاندي اقدام وکړي، چې په افغانستان کې پټنځي لري.
د علي خان په خبره پاکستان د افغانستان سره د ښو او ټينګو اړیکو غوښتونکی دی او زياتوي: «خو مهمه ستونزه په افغان خاوره کې د ترهګرو پټنځي دي، چې دواړه هېوادونه د څو اړخيزو اړيکو له لارې په دې اړه په تماس کې دي.»
افغان طالبان په وار وار د ترهګرو د پټنځيو اړوند د پاکستاني مسولانو څرګندونې رد کړې دي.
د پاکستان بهرنيو چارو وزارت ویاند د جمو او کشمير اړوند د هند د دفاع وزير او د پوځ د مشر وروستي څرګندونې بې بنسټه تورونه او ادعاوي وبللې او هغه يې رد کړې.
ویاند وویل، چې جمو او کشمير په نړيواله کچه پېژندل شوې جنجالي سيمه ده او زياتوي: « په دې شرایطو کې هند هیڅ قانوني یا اخلاقي اساس نه لري چې د ازاد جمو او کشمیر او ګلګت بلتستان په سیمو باندې بې بنسټه ادعاوې وکړي.»
د هند د پوځ مشر جنرال اوپيندر وېدي د جنوري په ۱۳ مه د هند د پوځ د ورځې نه مخکي په خپله کلنۍ دوديزه خبري ناسته کې د شمالي سرحدونو په اړه وویل چې حالت «حساس» خو ثابت دی.
جنرال وېدي ويلي وه: «په جمو او کشمير کې په داسي وخت کې چې موږ له ترهګرۍ څخه سیاحت ته مخه کوو، هلته د وژل شويو ترهګرو ۶۰ سلنه پاکستانیان او په ایالت کې فعال ۸۰ سلنه ترهګر هم پاکستانیان دي.»
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د دغه هېواد د ملي شورا په غونډه کې ویلي، چې له لسو زرو څخه ډېر پاکستانیان د بېلابېلو جرمونو په تور په سعودي عربستان کې بندیان دي.
د جیو نیوز د راپور له مخې، د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر اسحاق ډار د ملي شورا په غونډه کې ویلي، چې ۱۰۲۷۹ پاکستانیان د بېلابېلو جرمونو په تور په سعودي عربستان کې بندیان دي.
اسحاق ډار زیاته کړې، چې یادو پاکستانیانو ته به د سزا له بشپړېدو او د پاسپورټ له پای ته رسېدو وروسته د بېړني سفر اسناد ورکړل شي او پاکستان به د هغو بندیانو جریمي هم ورکړي، چې خپله سزا یې بشپړه کړې وي.
پاکستان ته د بندیانو د بېرته ستنېدو په اړه د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزیر ویلي، چې د بندیانو د ستنېدو په وړاندې هېڅ خنډ نه شته او سعودي عربستان هوکړه کړې ده، چې ۵۷۰ بندیان پاکستان ته انتقال کړي.
که څه هم د پاکستاني چارواکو له لورې په سعودي عربستان کې د بندي پاکستانیانو د جرمونو په اړه جزیات نه دي ورکړل شوي، خو تر دې وړاندې هم سعودي عربستان ځیني پاکستانیان د سوالګرۍ په تور بنديان کړي و او له دغه هېواده یې شړلي دي.
دا په داسې حال کې ده، چې څو ورځې وړاندې له سعودي عربستان څخه د ۷ سوالګرو په ګډون ۲۳۲ تنه پاکستانیان له متحده عربي اماراتو، ۲۱ تنه او یو شمېر نور هم له چین، قطر، اندونیزیا، قبرس او نایجریا څخه اېستل شوي دي.
څو ورځې وړاندې په اسلام اباد کې د اسلامي هېوادونو یوه نړیواله غونډه جوړه شوه، چې په هغې کې په اسلامي هېوادونو کې د نجونو د زدکړو په اهمیت خبرې وشوې، پرته له دې چې څوک وپوښتي، چې ولې او چا په اسلامي هېوادونو په تېره افغانستان کې د نجونو د زدکړو مخه ډب کړې ده؟
هیچا ونه پوښتل چې دا کیسه له کومه ځایه راپیل شوې ده؟ هیچا په دې بحث ونه کړ، چې پخپله کوربه (پاکستان) په دې کې څه او څومره ونډه لرله او څنګه یې د افغانستان او ټولې لرو بر افغانمېشتې جغرافیې د نجونو او هلکانو د عصري زدکړو په استخباراتي او پوځي امکاناتو بندې کړې؟ له دې کیسې یې نن و سبا پنځوس کاله تیریږي. په دې غونډه کې چا هم ونه ویل چې پاکستان څنګه د مذهبي توندلارۍ د روزلو له برکته په اټومي ځواک بدل شو؟ او تر نن پورې مذهبي توندلاري د پاکستان لپاره د ګټې وټې تر ټولو لویه وسیله ده.
اصلي کیسه دا وه، چې ښکېلاکي واکمنیو ته د زبېښاکي بشرپوهې یوه زړه سپارښتنه په ښکېل کړای شویو زمکو او هېوادونو کې د خپلواکۍ غوښتنې د ځپلو لپاره توندلارۍ ته لمن وهل وو، چې په مرسته یې خلک په خپلمنځي شخړو کې ښکېل کړي. قومي، طبقاتي، مذهبي او نورې شخړې یې پېښولې. له هندوستان څخه رانېولې تر منځني ختيځ پورې د ویښتیا او روښانتیا د غورځنګونو تر سرراپورته کولو روسته دوی د ملتپالو جریانونو ځواکموندنې ووېرول. دوی لیدل، چې د ملتپالنې اور د یوه خپلواکيغوښتونکي ځواک په توګه په چټکۍ سره خپرېده. تر دې روسته چې په ۱۹۱۹ کې افغانستان خپلواکي ترلاسه کړه، دغه کوشنی هېواد د سیمې د مسلمانانو او خپلواکيغوښتونکیو د پام وړ وګرځېد. هندوستاني خپلواکيغوښتونکیو خپل جلاوطنه دولت په کابل کې جوړ کړ او د عثماني خلافت ارمانجنو اعلیحضرت امان الله شاه غازي ته په افغانستان کې د اسلامي خلافت د بیا ژوندي کولو سترګې راواړولې. انګریزانو چې دا ځواک لا وخته پېژانده لوی افغان ملت یې د ډیورند کرغېړنې کرښې په وسیله وارله مخه لا ویشلی و. له همدې ځایه یې د دې کرښې دواړو غاړو ته د پرتو افغانانو ترمنځ د ملتپالنې د روحیې او مدني ویښتیا و روښانتیا له خپرېدو څخه غوني زېږه شول او د دغو مختګونو مخه یې ډب کړه.
هغه مهال انګریزانو افغان ملتپالنه په مذهبي توندلارۍ او شخړو ځپل او د روستهپاتې ساتلو لپاره له ښوونځي، رسنیو او مختګ راوستونکیو اقتصادي - ټولنیزو اصلاحاتو مخنیوی کاوه. افغانان باید په ارتجاعي توګه بېرته د ډبرپېر زمانې ژوند و فکر ته ورستانه شوي وای. تکفیر او تکفیري زهاد و شیوخ د دوی لپاره تر ټولو غوره وسله ښکارېده او د واک و ځواک تږې تیاره مرتجعین یې لښکر ګاڼه، په دې توګه یې په دغو دوو قوتونو اماني نهضت، مشروطیت او سمونغوښتونکی خوځښت ګردسره ناکام کړل.
د شوروي په سر راپورته کولو، چې نړۍ دوهقطبي شوه او پانګوالې نړۍ په دغه نوي سیال پسې راواخیسته نو د سړې جګړې تر ټولو لویه وسله و وسیله هم مذهبي توندلاري شوه، په تېره بیا چې معتقدو او اسلامي ټولنو لیدل، چې کومونیستي شوروي وچه کلکه ماتریالیستي نظریه خپروي.
د برېژینسکي – کارتر دکترینو پر افغانستان تمرکز وکړ او شوروي هم چې مخ په سهیل را څښېده په دې تلک کې ګیر شوه. شوروي وپرځېده. نړۍ بېرته یوقطبي شوه، خو د سړې جګړې پاتې شوني تر اټومي فضلاتو ډېر ګواښمن او وژونکي لا په سیمه کې پاتې وو. د افغان وسلهوالو ډلو تر څنګ زرګونه عرب، پنجابي، چین و چیچني و نور نړیوال جنګیالي. له القاعدې رانیولې تر داعش پورې څرمنبدلوونکي سازمانونه چې په ګڼو نظریاتي – فقهي اختلافاتو کې سره ښکېل او یو بل ته لاس په ماشه ناست وو. امریکا ولاړه او دا ډلې یې دلته په افغانستان او تر ډیورند کرښې پوره غاړه افغانمېشته خاوره کې پرېښودې.
دا ډلې دلته وې او انګریز -امریکايي کړیو یې په اړه دوه ډوله فکر کاوه، لومړی دا چې په خپلومنځونو کې یې دومره سره وجنګوي چې لویدیځ ته د یوه ګواښ په توګه له منځه ولاړې شي، د دوی د جګړو لپاره وړیا جغرافیه هم افغانستان، پښتونمېشته سیمې، د منځنۍ اسیا څنډې، سینکیانګ و منځنی ختیځ و ټاکل شو. دویمه نظریه دا وه، چې نړۍ به یو قطبي پاتې نهشي. چین، روسیه، هیند، شمالي کوریا و ځینې سیمهییز پراختیا غوښتونکي لکه ایران و تورکیه لا پاتې دي او ښايي هریو د اقتصادي امکاناتو په موندلو سرراپورته کړي او یو ځل بیا به لویدیزو پانګوالو ته اړتیا پېښه شي، چې خپل دغه زاړه یاران د نویو سیالانو په وړاندې وکاروي. دا ډلې د دوی لپاره د منځني ختیځ په زړو شخړو کې هم پکارېدل، د اسرائیلو او عربو ترمنځ له شخړې څخه راوتي تېل هسې هم لویدیځ ته روان و او د دغو تېلو د راایستلو لپاه دایمي شخړه په کار وه او مذهبي توندلاري اورپکي د دې شخړې یوه لوري ته تومنه ورکوله. د مذهبي توندلاري ګټه لویدیځ او هغو سیمهییزو هېوادونو ته رسېده، چې د دوی په روزنه، پالنه، وسلوال کولو او لوبولو بوخت و، خو قربانیان یې افغانان او افغانستان وو.پاکستان او پوځي استبلېشمېنټ یې په نړیوال کچ د دغو ډلو د روزنې و پالنې و لوبولو کاروبار په ټېکه اخیستی و. پاکستان دغه ټېکه په ۱۹۷۰ لسیزه کې واخیسته او په ۱۹۹۰ کې یې له برکته په اټومي هېواد بدل شو. د مذهبي توندلارو ډلو کاروبار یوازې د پاکستان لپاره نغده ګټه نه راوړله، بلکې خپل دوه ګاونډي سیالان (هند و افغانستان) یې هم پرې داړل و ډارول.
پاکستان د هند دوښمن و او په کشمیر کې یې ورسره پوځي شخړه لرله، هندوستان چې په سیمه کې تر ټولو چټکه اقتصادي وده لرله نهغوښتل له پاکستان سره په مخامخ جګړه کې د خپلې اقتصادي ودې بهیر ته زیان ورسوي، پاکستان د هند له دغه ستراتيژيک زغم څخه ګټه کوله او په مذهبي توندلارو اورپکو یې ناامني ورپېښوله. له بلې خوا یې د همدې ډلو په مرسته د افغانستان په لور د فارورډ پالیسي او څښنده نیواک بهیر پرمخ بیوه. په پاکستان کې د سړې جګړې د دوران یوه داسې لویه زېربنا پاتې وه، چې تر لسیزو پورې یې پرې خپل دواړه ګاونډي ګواښلی شو، شپېته زره مدرسې د هغو له پوځي و استخباراتي مدیریت سره، په زرګونه عربي معهدونه، پرېمانه وسلې او روزل شوي اورپکي، بېڅښتنه پښتونمېشته جغرافیه چې که یې هستوګن هرڅومره وژل شوي وای څوک یې د پوښتنې نه وو او پاکستاني واکمنو یې پروا نه لرله، په تېره بیا چې کتل یې دغه نالوستي، له عصري و ښاري ژونده لرې ساتل شوي، ریښتیني، مومن او ساده ولسونه ډېر ژر د استخبارتي زهادو او شیوخو تر دم او چُف لاندې مذهبي توندلارۍ ته ورښویېدلای شي. پاکستان مذهبي توندلاري د ټولو افغانانو د ملتپال تفکر په وړاندې هم جنګوله، ځکه پاکستان د هندوستان له اټومي ځواک څخه دومره نهوېرېده، لکه په لرو بر کې له افغان ملتپاله تفکر څخه چې ویرېده.
تر ډيورند هاغاړه پښتنو هيڅکله خپل پلرنی ټاټوبی افغانستان هېر نهکړ او تل یې د لوی افغانستان په غېږکې ژوند د ځانژغورنې روستۍ چاره ګڼله. د « لرو بر یو افغان!» تفکر په وړاندې د پاکستان په لاس کې تر ټولو خونړۍ وسله و وسیله همدا مذهبي توندلاري اورپکي ول، په تېره بیا چې دوی یې سره ګډ کړي او په قبایلي سیمو کې مېشت کړي وو. تر روزل شویو افغانانو هاخوا په دوی کې پنجابیان، عربان، د چین اورپکي ، چیچنایان، د منځنۍ اسیا اسلامي ډلې ان د میانمار، اندونیزیا او نورو اسلامي هېوادونو راتښتېدلي وسلهوال هم په کې وو. د دوی کار له دې ځایه راپيلېده، چې په اول سر کې افغان ملتپالان تکفیر کړي، د ښځو په زدکړو بندیز ولګوي، ځکه د دوی په اند روښانې و پوهې مېرمنې ځانمرګي نهزیږوي،د ښوونځیو او پوهنځیومخه باید ونیول شي، د پښتنو تر منځ باید عصري زدکړې له کفر سره برابرې معرفي شي، ښوونځي یې وروسیزل شي او پرځای یې استخباراتي مدرسې جوړې شي، دا کیسه ښه په کش کې روانه ده. پنجاب د بېخبره و نالوستو پښتنو اقتصادي و اینرژیتکي سرچینې وړیا لوټلای شوې. د «ټ ټوپک» او «م مجاهد» و (ش شهید» نصاب خو لا پخوا پلی شوی و.
د ۲۰۰۱ کال د سپتمبر تر یوولسمې پېښې روسته یو ځل بیا د پاکستان غوا لنګه شوه او د ترهګرۍ په وړاندې د جګړې سیمهییزه ټېکه یې واخیسته. په مهارت یې د جګړې اور د پښتونمېشته سیمې په خلکو بل وساته او پخپله یې پوځي وړاندې راتلل پیل کړل، چې دا کیسه تر نن پورې روانه ده.
نه د پاکستاني تالیبانو TTP جگړه د پاکستان په وړاندې ریښتینې ده او نه هم لاتراوسه مذهبي توندلاري د پاکستان لپاره کوم ګواښ دی. تر هغو چې په همدې پاکستاني مدرسو کې د روزل شویو شیوخو له خوا په افغانستان کې د نجونو ښوونځي تړلي وي، ترهغو پورې په اسلامآباد کې د داسې نړیوالو غونډو جوړول د تاریخ طنز او یوه سیاسي ټوکه ده. دا هرڅه مدیریت کیږي. ترهغو چې د دې جګړو قربانیان یوازې پښتانه و بلوڅان دي دا جګړه له پاکستان سره نه ده، بلکې مذهبي توندلاري او له هغې سره زرګري شخړې د پاکستان لپاره پوځي امکان برابر کړی، چې افغانستان د خپلو روزل شویو اورپکو له خوا کنترول کړي او تر ډيورند پورې غاړه افغاني زمکې تر پوځي څښنده نیواک لاندې راولي او بالاخره خپل ستراتيژيک عمق او د فاوروډ پالیسۍ روستي هدف ته ځان ورسوي.
مذهبي توندلاري لاتراوسه د افغان ملتپالنې د ځپلو لپاره یوازینۍ وسله و وسیله ده. پاکستان له خپل پلندر انګریز څخه دا چل ډېر ښه زده کړی، چې څنګه دغه تکفیري وسله د ملتپالو په وړاندې وکاروي.
پرون د ۲۰۲۵ کال د جنوري په ۱۳مه پاکستاني پوځمشر عاصم منیر د پېښور عسکرکوټ (قول اردو) ته تللی، چې په پښتونخوا کې د پوځي عملیاتو د پیل په اړه له ځايي واکمنو سره خبرې وکړي. په دې ناستو کې څه پخواني پښتانه سیاستوال هم لیدل شوي دي، داسې ښکاري چې د روزل شویو مذهبي توندلارو په وړاندې د زرګري جګړې د حاصل ټولولو فصل رانږدې دی او هغه تالیبي تخمونه یې چې کرلي وو، اوس یې د رېبلو وخت دی.
که پاکستاني پوځ ظاهراً د TTP په وړاندې دا عملیات پیل کړي، نو د فارورډ پالیسي له مخې به د پاکستاني پوځ شوبلې پر ډیورند کرښه ودریږي او افغانستان به یې ترمخامخ ګواښ لاندې راشي. په پښتنو کې به ملتپال پاڅونونه وځپي،ملي مشران خو هسې هم نیم زنداني او څه یې د ځانمرګیو تر ګواښ لاندې چوپتیا ته اړ کړای شوي دي. پاکستان په دې باور لري، چې تر کاراخیستنې روسته مذهبي توندلاري مدیریت کولای شي، ځکه همدوی جوړ کړي او رالوی کړي دي، خو د افغاني ملتپالنې په وړاندې پرته له دې چې د همدې افراطي پردیو نړیوالو ډلو څخه ګټه پورته کړي، مخامخ یې ځپلی نهشي. د پښتنو سیمې په چټکۍ سره له خپلو اصلي هستوګنو تشیږي. د ګلبهادر ډله له ګازډبو څخه نوي توغندي جوړوي، چې خورا ویجاړوونکي دي. د شمالي وزیرستان د میرعلي تحصیل حیدرخېل، د جنوبي وزیرستان د مکین د دشکې او نورو سیمو خلک له خپلو کورونو وشړل شول. کورمه محاصره ده او وږي تږي هستوګن یې له خپلې سیمې څخه د ژوندي وتلو لاره لټوي. توري او بنګښ ماشومان وږي و بې اسرې دي پخوا یې په مخ د پکتیا لاره خلاصه وه اوس یې هغه هم ورتړلې ده، د دوی د محاصرې موده تر سلو ورځو واوښته. د خلکو تر شړلو سمدستي روسته د القاعدې او داعش ډلې د ولس ځای نیسي، پاکستان ته د القاعدې او داعش ځینې جنګیالي له سوریې څخه نوي رارسېدلي دي. سیمه له ځايي مُلکي خلکو په لوی لاس تشیږي او یوه نوي پوځي کړکېچ ته لاره هواريږي. دا ټول له ورایه څرګندوي، چې مذهبي اورپکي لا تر اوسه هم د پاکستاني پوځ لپاره یوه وسیله ده، نه ګواښ! او د ترهګري خطر، چې د دوی له خوا ډنډوره شوې او د نړۍ غوږونه یې پرې کاڼه کړي دي.
یادونه: افغانستان انټرنشنل - پښتو د یوې بې پرې رسنۍ په توګه د ټولو لیکوالو نظریاتو ته درناوی لري؛ خو د چا د نظر ملاتړ نه کوي.