د طالبانو د کورنیو چارو وزیر او د استخباراتو لوی رییس متحده عربي اماراتو ته لاړل

د مخکنيو راپورونو له مخې، د امریکایانو او طالبانو ترمنځ په خبرو کې متحده ایالاتو د یوه مهم طالب بندي د خوشي کولو په بدل کې د رایان کوربټ، جورج ګولزمن او محمود شاه حبیبي، د خوشې کیدو غوښتنه کړې وه، چې په ۲۰۲۲ کال کې په افغانستان کې نیول شوي وو.

په همدې حال کې د جو بایډن د ولسمشرۍ په وروستیو ورځو کې په یوه تبادله کې رایان کوربټ او جورج ګولزمن خوشي شول، خو د محمود شاه حبیبي په اړه هیڅ خبر نه و.

طالبانو مخکې ویلي و، چې هغه له دې ډلې سره نه شته

دا په داسې حال کې ده، چې طالبانو ای ار ایکس مخابراتي شرکت تورن کړی و چې د امریکا حکومت سره یې د ایمن الظواهري په نښه کولو کې مرسته کړې ده.

محمود شاه حبیبي د ۱۴۰۱ کال د زمري په میاشت کې د امریکایي (ای ار ايکس د خبرو اترو) شرکت د ۲۹ نورو کارمنانو سره یو ځای، د کابل په شیرپور کې د القاعدې د پخواني مشر له وژنې یوه ورځ وروسته ونیول شو.

د محمود شاه حبیبي ورور احمد حبیبي مخکې وال سټریټ ژورنال ته ویلي وو: «زما کورنۍ ډاډه ده، چې محمود ژوندی دی او د طالبانو او حقاني شبکې په ګډ توقیف کې دی. موږ ډېر شواهد لرو. که طالبان رحیم غواړي، زما د ورور خوشي کول د هغه د ترلاسه کولو لپاره غوره لار ده.»

د فدرالي څېړونو اداره وايي، دوی باور لري چې حبیبي د طالبانو د پوځي یا امنیتي ځواکونو لخوا نیول شوی و.

د روسیې تاس خبري اژانس لیکلي، چې ښاغلي لاوروف د دوشنبې په ورځ وویل، چې متحده ایالات د دې هدف د ترلاسه کولو لپاره د افغانستان له ګاونډیانو کار اخلي.

هغه وویل چې د هغه څرګندونې د امریکا د پخواني ولسمشر جو بایډن د ادارې پالیسیو ته اشاره ده.

هغه د روسیې د امنیت شورا په غونډه کې وویل:« "موږ به هم افغانستان هېر نه کړو." امریکایان هم هڅه کوي چې تر یوې اندازې پورې خپل شتون بیا ټینګ کړي، د دې هدف لپاره له ګاونډیو هیوادونو کار اخلي.»

دوی هلته د خپلو پوځي تاسیساتو پر بیرته ستنولو فکر کوي.

جو بایډن د ۲۰۲۱ کال په لومړیو کې په افغانستان کې د امریکا د اوږدې مودې بهرنیو پوځي عملیاتو پای ته رسېدو اعلان وکړ او یوازې څو میاشتې وروسته، طالبان پرته له کوم مقاومت کابل ته ننوتل او په څو ساعتونو کې یې د ښار کنټرول ترلاسه کړ.

ځینو جمهوري غوښتونکو سیاستوالو او پخوانیو سرتیرو په بار بار پر بایډن ادارې له افغانستان د وتلو د چلند له امله نیوکه کړې ده.

د ایران تسنیم خبري اژانس د سې شنبې به ورځ د سویلي خراسان لپاره د بهرنيو چارو وزارت د استازې افسانه ابراهيمي له قوله ويلي: «دوی چمتو دي، چې د سويلي خراسان په مرکز کې د افغانستان د کونسلګرۍ په جوړولو کې مرسته وکړي.»

هغې ويلي، چې دا وړانديز يې په رسمي ډول د طالبانو حکومت ته کړی او ایران اوس د طالبانو ځواب ته په تمه دی.

د ایران د بهرنيو چارو وزارت استازې زياته کړې، چې په بيلو لارو یې له افغانستان سره خپله دوستي ثابته کړې او له نورو هېوادونو د ژمنو د پوره کېدو ورته تمه لري.

ایراني کارپوهانو تسنيم خبري اژانس ته نظر ورکړی، چې د کونسلګرۍ شتون د دواړو هېوادونو ترمنځ په سوداګرۍ او اقتصادي برخه کې اسانتياوې رامنځ ته کوي او په ایران کې به افغان کډوال د کونسلګرۍ او حقوقي خدماتو برخمن شي.

سویلي خراسان د ایران په ختيځ کې له افغانستان سره ګډه اوږده پوله لري او په صفري نقطه کې د دواړو هېوادنو ځانګړې اقتصادي سیمه هم شته.

ایراني چارواکو تېر کال وویل، چې په دغه سیمه کې پنځوس سلنه پانګونه د دواړو هېوادونو ترمنځ ګډه یا مشترکه ده.

د کونسلګرۍ پرانیستلو غوښتنه په داسې مهال ده چې ایران وايي، د افغانستان هرات ته غځېدلې پټلۍ یې پر توکو لېږدولو سربېره اوس د سپرلۍ لېږدولو ته هم تیاره ده.

دوی تمه لري چې د راتلونکي لمریز کال تر نیمايي دا پټلۍ سپرلۍ هم ولېږدوي.

د صالح په وینا؛ د طالبانو د استخباراتو ریاست مشرانو په خپلو کې تر یوې غونډې وروسته پرېکړه کړې چې ژر تر ژره باید د ښځینه جاسوسانو په شمېر کې زیاتوالی راشي او په دې برخه کې نوې ښځینه جاسوسانې هم پر دندو وګومارل شي.
هغه اټکل کړی چې ښايي طالبان د بې وزله ښځو له غریبۍ ګټه پورته کړي‌ او د خپلې ډلې لپاره یې د جاسوسو په توګه وکاروي.
د جمهوي نظام د دغه پخواني مرستیال په مشرۍ د زرغون بهیر له لوري د طالبانو د استخباراتو ریاست اړوند یو مکتوب هم خپور شوی چې په کې اړونده ادارو ته د نویو ښځینه جاسوسانو د موندلو او ګومارلو امر شوی دی.

د طالبانو په یاد مکتوب کې د طالبانو د استخباراتو مرکزي، ولایتي او اوپراتیفي برخو ته سپارښتنه شوې چې په بېلابېلو برخو کې د ښځینه سرچینو د ګومارنې کچه لوړه کړي.
په مکتوب کې راغلي‌ چې د دوی ښځینه جاسوسانو ښه پایله ورکړې او له همدې امله باید دغه شمېر ډېر شي.
زرغون بهیر ادعا کړې چې دغه مکتوب د (مرغومې ۲۸مه) نېټه د طالبانو د استخباراتو ریاست د لوړ پوړ غړو تر یوې ګډې غونډې وروسته صادر شوی او د طالبانو ولایتي ریاستونو ته هم استول شوی دی.
د طالبانو په لیکو کې د ښځینه غړو د جذب خبره نوې نه ده بلکې له دې پخوا د نسکور شوي جمهوري نظام پر مهال هم طالبانو له ورته تکتیکونو کار اخیستی او حتی دغه ډلې ځنې ښځینه د ځانمرګو بریدګرو په توګه هم کارولي دي.
د دې تر څنګ د طالبانو تر واکمنۍ د مخه له جمهوري نظام سره د جګړو پر مهال د دغه ډلې نارینه غړو هم له یوې سیمې څخه بلې ته د تګ راتګ او تېښتو پر مهال د ښځو جامې اغوستې. د طالبانو باور دا و چې د ښځو جامو په اغوستو سره په کولتوري لحاظ دوی خوندي دي او دا یې د خپل امنیت لپاره ښه لاره ګڼله.
د راپورونو له مخې د پخواني جمهوري نظام د ملي امنیت پر پخواني رئیس اسدالله خالد هم د طالبانو د ډلې یوې ښځینه ځانمرګی برید کړی و چې په پایله کې یې هغه سخت ټپي شوی و.
د معلوماتو پر بنسټ د طالبانو له لوري ټاکل کیدونکي ښځینه جاسوسانو ته د دغه ډلې مخالف کسان په ګوته کېږ‌ي او بیا ترې د بېلابېلو لارو څخه معلومات راټولوي.
طالبان په داسې حال کې د ښځینه جاسوسانو د شمېر د ډېروالي‌ په تړاو اقدام کوي چې دغې ډلې په ټول هېواد کې د ښځو پر کار او د نجونو پر زده کړ سخت بندیزونه لګولي دي.
کارپوهان د طالبانو له لوري دغه ډول چلند دوه مخي توب بولي او له ښځینه وو څخه د استخباراتي وسیلو په توګه کار اخیستل یې غندي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي ټلوېزیون نن یکشنبې «د سلواغې ۱مه» په اېکسپاڼه کې په کابل کې د چین د سفیر ژاو شېنګ د وینا ژباړه خپره کړې ده.

نوموړي د بهرنیو چارو وزارت په ستوري ماڼۍ کې دې لمانځغونډې ته وینا کې وویل:« اوس مهال د چین او افغانستان دوستانه اړیکې یو نوې مرحلې ته پراختیا پیدا کړې ده،چین همیشه د افغانستان دوست ګاونډ دی او د افغانستان د پراختیا او سولې او ثبات ملاتړ یې کړی دی او چین همیشه دوستانه اړیکو ته ژمن دی او چین د افغانستان خپلواکي او ځمکنۍ بشړتیا ته احترام لري.»

د چین سفیر وویل چې هېواد یې د افغانستان د خلکو خپلواکه ټاکنه، ملي مراسمو او مذهبي باورونو ته احترام لري او دغه هېواد د افغانستان په چارو کې مداخله نه کوي او نه هم شخصي ګټو پسې دی.

د چین سفیر زیاتوي چې ملګرو ملتونو کې یې د افغانستان ملاتړ کړی دی او بشردوستانه مرستو زیاتوالي ترڅنګ د افغانستان پرضد بندیزونو او د افغانستان کنګل شوو پیسو د ازادلو په اړه یې غږ پورته کړی دی.

چین له طالبانو سره تعمل لري او داوړو د یو بل سفیران منلي دي خو تر اوسه چین د طالبانو تر واک لاندې افغانستان په رسمیت نه دی پېژندلی.

په همدې جوړه شوې غونډه کې د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت سیاسي مرستیال عباس ستانکزي وویل، طالبان د پخوا په څېر د چین او تایوان په قضیه کې د متحد چین ملاتړ کوي.

ستانکزي ټینګار وکړ، افغان خاوره به د چین په کډون د هېڅ ګاونډي پر ضد ونه کارېږي.