د امریکا د وسلو صادرات د ۳۱۸ میلیارډ ډالرو په ارزښت سره د تاریخ تر ټولو لوړې کچې ته رسېدلي

کرینا ایریف، ډینیلا ګیلبوا، نوما لیوي او لیري الباګ ټول د ۲۰۲۳ کال د اکتوبر په ۷ نېټه د حماس په مشرۍ په سویلي اسراییل کې د پوځ پر پوستو او کلیو د بریدونو پرمهال ونیول شول.

شاوخوا ۱۸۰۰ فلسطیني بندیانو څخه ۲۰۰ د حماس او اسراییل اوربند په لومړي شپږ اوونیز پړاو کې چې د یکشنبې په ورځ نافذ شو د اسراییل له زندانونو څخه خوشې کېدو ته انتظار باسي.

د تړون د شرایطو له مخې، اسراییل موافقه کړې چې د اوربند په لومړي پړاو کې د هر اسراییلي سرتېري په بدل کې ۵۰ فلسطیني بندیان او ۳۰ د نورو ښځینه بندیانو لپاره خوشې کړي. پاتې بندیان به د تړون په دویم پړاو کې خوشې شي، چې د فبرورۍ په څلورمه به یې خبرې اترې پیل شي.

د سیمه ییزو رسنیو د راپور له مخې، د دغو کسانو هویت نه دی په ډاګه شوی، خو دوی تورن دي چې د جون په میاشت کې یې د یوه جشن په ترڅ کې قران کریم ته سپکاوی کړی و. دغو رسنیو د تورنو کسانو د کړنو په اړه نور جزییات نه دي ورکړي.

په ۲۰۲۳ میلادي کال کې هم په ډنمارک او سويډن کې قران کريم ته د سپکاوي څو پېښې شوې وې چې وروسته مسلمانو هېوادونو د دغه ډول ناوړه کړنو د بندېدو غوښتنه وکړه.

په ډنمارک کې قران کريم ته د سپکاوي له امله په اسلامي نړۍ کې غوسه ناکه غبرګونونه راوپاریدل، چې وروسته په ډنمارک کې د ۲۰۲۳کال د ډسمبر په ۷ نېټه قران کريم ته د سپکاوي د ناقانونه کولو يو قانون تصویب شو، چې څو ورځې وروسته بیا نافذ شو.

د دغه نوي قانون له مخکې سرغړونکي ممکن جریمه او یا هم تر دوو کلونو پورې بندي شي.

د رویټرز د راپور له مخې، ۳۶کلنې کمبرلي سنګلر په کولوراډو کې د ۲۰۲۳کال په ډسمبر کې د خپلې نهه کلنې لور او اوه کلن زوی د وژنې په شمول په اوو تورونو تورنه شوې ده.

څارانوالان وایي، سنګلر له خپل پخواني ژوند ملګري سره له جګړې وروسته خپل دوه ماشومان پر تندي په ډزو ویشتلې او بیا یې غاړه کې په چړې وهلو سره وژلي دي.

پر سنګلر بل تور دا دی چې خپل درېیم ماشوم چې ۱۱ کلنه نجلۍ وه، د وژلو هڅه یې کړې ده. خو هغه دا تورونه ردوي.

قاضي جان زاني د جمعې په ورځ حکم وکړ، چې سنګلر دی امریکا ته وسپارل شي.

تر دې مخکې دغې مېرمنې ویلي و که امریکا ته وسپارل شي په عمر بند به محکومه شي چې دا د هغې د بشري حقونو څخه سرغړونه حسابیږي او له محکمې یې غوښتي و چې امریکا ته دې نه سپارل کیږي، مګر د محکمې له خوا یې دغه غوښتنه رد شوه.

د اوکراین شخړې د دوو اټومي قدرتونو ترمنځ اړیکې د سړې جګړې راهیسې ټیټې کچې ته رسولي، خو ټرمپ په کراتو د "موافقې" سره د جګړې پای ته رسولو ژمنه کړې.

د کرملین ویاند دیمیتري پیسکوف د ټرمپ د هڅو په اړه وویل: "پوتین چمتو دی. موږ اشارې ته په تمه یوو. "

پیسکوف وویل چې هغه د دواړو مشرانو تر مینځ د احتمالي ناستې په اړه نور مالومات نشي ورکولی.

ټرمپ روسیې ته ګواښ کړی چې که خپل نږدې درې کلن یرغل پای ته ونه رسوي، سخت اقتصادي بندیزونه به پرې ولګوي.

د متحده ایالاتو ولسمشر ډونالډ ټرمپ د پنجشنبې په ورځ د فاکس نیوز سره د مرکې په ترڅ کې وویل: "که دوی دا جګړه ژر تر ژره حل نه کړي، زه به په روسیه باندې لویې تعرفې، مالیات او همدارنګه لوی بندیزونه ولګوم."

اسراییلي پوځ ویلي، چې هوايي برید کې یې یو موټر په نښه کړی چې په کې سپاره د دوی مخالفین وو.

دغه عملیات دوه ورځې وروسته له هغې پېل شول چې په غزه کې د اسراییل او حماس ترمنځ اوبند وشو.

د فلسطین روغتیايي چارواکو ویلي، په دغو عملیاتو کې تر اوسه لږ تر لږه ۱۲ فلسطینیان وژل شوي.

بل پلو د اسراییل پوځ ویلي، ددغه عملیاتو په ترڅ کې یې ۲۰ مشکوک کسان او وسلې نیولي دي.

د بشري حقونو لپاره د ملګرو ملتونو عالي کمیشنر تامین الخیتان رسنیو ته وویل چې هغه د ناقانونه وژونکي ځواک کارولو په اړه ژوره اندیښنه لري. نوموړی زیاتوي د جینین عملیاتو د غیر ضروري یا غیر متناسب ځواک په اړه جدي اندیښنې راپورته کړي.

یاده دې وي، چې په غزې تړانګه کې جګړه د امریکا په ملاتړ د شپږ اونیو لپاره د اوربند د لومړي پړاو د پیل لپاره ودرول شوه خو د جنین عملیاتو په اړه اسراییلي ځواکونو ویلي چې یاد عملیات په لويديځه غاړه، سویلي لبنان او يمن کې د ايران پلوه ډلو د محور پر ضد د څو اړخيزو جګړو برخه ده.