هند غواړي تاجکستان په چابهار بندر کې پانګونې ته وهڅوي

د چین د بهرنیو چارو وزارت ویاندې په یوه بیان کې ویلي، چینايي لوري سمدستي خپل اعتراضونه افغان لوري ته سپارلي او د پېښې د بشپړې څېړنې او عاملینو ته یې د سزا ورکولو غوښتنه کړې ده.

هغې زیاته کړه: «چین د دغه برید له امله ژور زیانمن شوی او غندي یې. موږ د دې پېښې د قربانیانو کورنیو ته د تسلیت مراتب وړاندې کوو.»

دا پېښه د تېرې سې شنبې په ورځ د افغانستان په شمال تخار ولایت کې رامنځ ته شوې وه. د سیمه ییزو چارواکو په وینا، دغه چینايي تبعه پلان درلود چې د چینايي دفتر د مسولینو او د طالبانو له امنیتي چارواکو سره له همغږۍ پرته له خپل ژباړن سره یو نامعلوم ځای ته ولاړ شي چې له یادې پېښې سره مخ شو.

داعش ترهګرې ډلې د یوې اعلامیې په خپرولو سره د دغې وژنې مسوولیت په غاړه اخیستی دی.

دا دویم برید دی چې د داعش خراسان څانګه یې د طالبانو د رژیم پر مهال پر چینايي اتباعو ترسره کوي.

د ۱۴۰۱ کال د ډسمبر په میاشت کې داعش په کابل کې د چینایانو پر مېلمستون برید وکړ چې په پایله کې یې پنځه تنه ټپیان شول. له دغه پېښې وروسته د چین د بهرنیو چارو وزارت له خپلو اتباعو وغوښتل چې ژر تر ژره له افغانستان څخه ووځي.

سوبیانین، په ټیلیګرام لیکلي، چې د پلازمینې سویل ختیځ په کولومنا او رامینسکوي ولسوالۍ کې د هوایي دفاع واحدونو د "دښمن" ډرون یوه ډله شنډه کړه، سوبیانین نهردي ویلي، چې څومره ډرون یې له منځه وړي دي.

سوبیانین لیکلي: "په هغه ځای کې چیرې چې بې پېلوټه الوتکې ټوټې ټوټې شوي، هېڅ زیان یا مرګ ژوبله نه ده رامینځته شوې."

سوبیانین نه دي ویلي، چې ټولې څو بې پېلوټه اولوتکې نسکورې شوي خو په دوه جلا جلا پېغامونو کې یې وویل چې دوه بې پیلوټه الوتکې د پلازمینې په سویل کې د پوډولسک په ولسوالۍ کې د هوایي دفاع له خوا د مسکو په لور وغورځول شوې او د پلازمینې په سویل لویدیز کې د ترویتسکي په ولسوالۍ کې د یوې بې پیلوټه الوتکې د نسکورېدو راپور ورکړل شو.

ښاروال وویل، چې ټولو هغو سیمو ته چې بې پېلوټه الوتکې پکې نسکورې شوي متخصصه بیړنۍ عمله لیږل شوې.

روسیې کې رسنیو د هوایي چلند ادارې په حواله خبر ورکړی، چې د مسکو دوه هوایي ډګرونو الوتنې له دغه بریدونو وروسته ځنډول شوي دي.

راټکلېف د ټرمپ په لومړۍ دوره کې د ملي استخباراتو رییس و.

نوموړي د سنا له مجلس ۷۵-۲۵ رایه ترلاسه کړه او ډيموکراټانو رایه ور نه کړه.

د سي ای اې دغه نوی مشر تېره اونۍ د سنا مجلس ته ورمعرفي شوی وو، نوموړي د سنا مجلس ته په خپلو خبرو کې ویلي و، چې د روسیې او چین په ګډون د مخالېفینو سره د مقابلې لپاره د مصنوعي استخباراتو په څېر د ټیکنالوژۍ کارولو په اړه به کار وکړي.

هغه وویل چې متحده ایالات دې ته اړتیا لري چې خپل استخباراتي ظرفیتونه لوړ کړي او همدارنګه د امریکایانو د مدني حقونو ساتنه تضمین کړي.

راټکلېف وویل چې هغه به په سي ای اې فشار راوړي چې اې ای ( AI ) او کوانټم کمپیوټري ټېکنالوژۍ په څېر ټیکنالوژیو د کارولو لپاره ډیر څه وکړي.

په راپور کې راغلي، چې د ویټکوف ټاکل په ایران د فشار له زیاتېدو دمخه له تهران سره ډیپلوماسۍ سپړلو ته د ټرمپ لېوالتیا په ګوته کوي. تمه کیږي چې په سیمه کې د "جګړو د بندولو" لپاره د ټرمپ د پراخې ستراتیژۍ د یوې برخې په توګه د ایران اټومي پروګرام باندې هم تمرکز وکړي.

د فایننشل ټایمز په راپور کې راغلي چې ټرمپ او د هغه سلاکارانو په لومړیو خبرو اترو کې اشاره کړې چې دوی غواړي ډیپلوماټیک چینلونه خلاص وساتي ترڅو له ایران سره د لویې شخړې مخه ونیسي. د ټرمپ ځینو چارواکو د راپورونو له مخې ډیپلوماتانو او همکارانو ته خبر ورکړل شوی چې ویټکوف به د هڅو رهبري وکړي ترڅو معلومه کړي چې ایا ډیپلوماتیک حل به لاسته راوړنې ولري او کنه.

راپور زیاتوي، چې د ایران په اړه د ټرمپ چلند، د ویټکوف ماموریت سره لاهم وده کوي. د ټرمپ د بهرنۍ تګلارې ټیم ته وروستۍ ګمارنې د ایران په اړه د نظر اختلاف څرګندوي. په داسې حال کې چې ځینې، لکه د پنټاګون د منځني ختیځ مشر مایکل ډیمینو او د دفاع وزیر مرستیال البریج کولبي، د احتیاط او زغم پلوي کوي، نور د ملي امنیت سلاکار مایک والټز او د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو په ګډون، د ایران په اړه ډیر سخت دریځ لري.

حقاني په ۱۳۳۶ کال د کندهار ولایت په پنجوايي ولسوالۍ کې زېږېدلی او په خټه پښتون اسحاقزی دی.

هغه د طالبانو له بنسټګرو څخه دی او د طالبانو له پیله د دې ډلې د مرکزي شورا غړی و. هغه د طالبانو د لومړي دورې حکومت په اویایمه لمریزې لسیزه څخه له لږو ژوندي پاتې مشرانو څخه دی چې لا هم د دې ډلې د مشرتابه په کچه دنده لري.

نوموړی په ۲۰۱۶ کال کې په اختر منصور د امریکایي ځواکونو د هوايي برید له وژل کېدو وروسته د طالبانو د مشرتابه لپاره یو له غښتلو نوماندانو څخه و، چې یو شمېر طالب قوماندانو یې د مشرتابه لپاره هلې ځلې کولې.

کله چې په ۲۰۲۱ کال د فېبرورۍ په میاشت کې رسنیو راپور ورکړ، چې ملا هبت‌الله په کوېټه کې په یوه چاودنه کې وژل شوی، حقاني د هغه د ځایناستي د اصلي کاندیدانو په توګه یاد شو.

حقاني د طالبانو د لومړي دورې حکومت پر مهال (۱۹۹۶–۲۰۰۱) د طالبانو د سترې محکمې مشر و.

هغه د کندهار په معیوبینو مدرسه او د پاکستان په حقانيه مدرسه کې تدریس کړی دی.

د طالبانو له نظره، هغه ځانګړې علمي مرتبه لري. د طالبانو د چارواکو په وینا، هغه په فقه کې عالم دی او په حدیثو هم بشپړ تسلط لري. طالبان د دیني علم په برخه کې هغه د ملا هبت‌الله اخوندزاده برابر شخص ګڼي.

نوموړی په قطر کې د طالبانو د مذاکره کوونکي ټیم مشر و او په مذاکراتو کې د طالبانو د پلاوي له هغو څېرو څخه و، چې د دې ډلې د حکومت د ډول په اړه یې نظریات وړاندې کول.

خو د طالبانو د قضایي سیستم د مشر په توګه د عبدالحکیم حقاني بیا ځلي ټاکل کېدل او د ښځو او نجونو د حقونو په نقض کې د هغه رول د هغه نوم لا زیات مشهور کړ.

هغه د افغانستان د ښځو او نجونو د حقونو د پراخې سرغړونې د اصلي عاملینو په توګه پېژندل شوی دی.

د نړۍوالې جنایي محکمې لوی څارنوال د پنجشنبې په ورځ په رسمي ډول د ملا هبت‌الله او حکیم حقاني د نیولو د حکم غوښتنه وکړه.

کریم خان وویل چې معقوله دلایل شته چې هبت‌الله اخوندزاده او عبدالحکیم حقاني د بشري ضد د جرمونو او د پراخ جنیستي توپیر له امله د روم د اساسنامې له مخې جزایي مسوولیت لري.