طالبانو د «بېګم» راډيو یو شمېر کارکوونکي نيولي دي

د طالبانو چارواکي وايي، د یادې راډیو فعالیت د جواز د ناسمې کارونې له امله بند شوی، څو اړوند اسناد یې وڅېړل شي او وروستی تصمیم ونیول شي.

تر اوسه د یادې راډیو مسوولینو د دې پرېکړې په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د «بیګم» په نوم راډيو د طالبانو تر واک لاندې فعالت تر سره کوي، چې زياتره کارکوونکې يې ښځې دي او د ميرمنو لپاره یې خپرونې جوړولې.

دغه راډيو د يوې افغانې ښځې حمیده امان له له خوا فعاله شوې، چې پر افغانستان د شوروي ځواکونو له يرغل څو کاله وروسته له خپلي کورنۍ سره له افغانستان څخه ووتله او په سویس کې ژوند کوي.

د پاکستان جیو ټلوېزیون نن سې شنبه «د سلواغې ۱۶مه» د پاکستان د پوځ د عامه اړیکو د دفتر په حواله لیکلي چې جنرال منیر د جنګیالیو له خوا د پاکستان پر وړاندې د افغان خاورې د دوامدارې کارونې له اړخه «ژوره اندېښنه» ښودلې ده.

عاصم منیر په دې ناسته کې د طالبانو له حکومت نه غوښتي، چې د انکار پرځای په خپله خاوره کې د پاکستاني طالبانو پرضد ګامونه واخلي چې د پاکستاني ولس امنیت خوندي شي.

طالبانو تل د پاکستان دا ادعا رد کړې، چې ګواکې ټي ټي پي د افغانستان په خاوره کې پټنځایونه لري او له هغه ځایه په پاکستان کې بریدونه تنظیموي.

په دې وروستیو کې د بلوچستان او پښتونخوا په ګڼو سیمو کې د بلوڅو بېلتون پالو او ټي ټي پي له خوا پر پاکستاني نظامیانو بریدونو زور اخیستی دی.

د پاکستان دفاع وزیر خواجه اصف د جیو ټلوېزیون د جرګې په خپرونه کې ادعا وکړه، چې ټي ټي پي او بلوڅ بېلتون غوښتونکي وسله وال امریکايي وسلې کاروي.

د ایران په اسلامي شورا کې د تیران، کرون او نجف اباد خلکو استازي ابوالفضل ابوترابي رسنيو ته ویلي، چې له تهران وروسته بوشهر هغه ښار دی، چې ځينې بهرنیان پکې ۲۱ ځله رد شوي خو بیا هم دغه هېواد ته ستانه شوي او په بیلابیلو دندو بوخت دي.

د ایران انتخاب ورځپاڼې د نوموړي له قوله لیکلي، چې یوازې د بهرنیو وګړو رد د ستونزې حل نه دی او باید پر وړاندي يې قانوني اقدام تر سره شي.

د هغه په خبره، د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت په کال کې یو میلیون دوه سوه زره کسانو ته سیاحتي پاسپورټونه ورکوي او له بلې خوا بیا د ایران امنیتي ادارې د یو میلیون او سل زره افغانانو د شړلو خبره کوي.

نوموړی وایي، چې د ایران اړوندې ادارې باید لومړي دغه موضوع تنظیم کړي او بیا معلومه کړي، چې په کومو برخو کې څومره بهرنيو وګړو ته اړتیا ده.

هغه د هغو ایرانیانو د مجازات غوښتنه کړې، چې بهرنيو وګړو ته د بانک، کور، اوسېدو او کار کولو کارتونه ورکوي.

نوموړی زیاتوي، «هغه کسان، چې موږ يې له هېواده شړل غواړو په جيب کې يې له اوو څخه تر اتو ايراني کارتونه وي او موږ داسې قانون نه لرو چې له هغو کسانو سره معامله وکړو چې خپل بانکي کارتونه، د موبايل سيم کارتونه او کورونه يې دغو وګړو ته ورکړي.»

نوموړي په جدي توګه غوښتنه وکړه، چې له پاکستان او افغانستان سره باید د یران پر پوله ديوال جوړ شي او د بهرنيو وګړو د تګ راتګ پر مهال د هغوی بایوميټريک واخیستل شي.

هغه وویل، «د بهرنيو وګړو د تګ راتګ پر مهال باید د دوی د ګوتو نښانونه، پېژندګلوي او مالومات په نظر کې ونیول شي، خاص کارتونه، سيم کارتونه او اجازه لیک د دوی د هېواد له بیرغونو سره ورته جوړ شي، ځکه دا په ټوله نړۍ کې عام دي.»

نوموړي نيوکه کړې، چې په ایران کې د ادارو ترمنځ د وګړو په اړه د اختلاف موضوع شته او بهرني وګړي له دې فرصته ګټه اخلي.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د افغانستان بانک د سې شنبې په ورځ په يوه اعلاميه کې ویلي، چې د افغانۍ د ثبات په موخه د پنجشنبې په ورځ ۲۵ ميليونه ډالر لیلامۍ ته وړاندې کوي.

طالبانو له ټولو صرافانو او خصوصي بانکونو غوښتي، چې په دې داوطلبۍ کې برخه واخلي.

افغانستان بانک د سلواغې مياشتی په لومړيو کې ۲۰ ميليونه، ورپسې ۲۵ میليونه، بیا ۲۷ میليونه او اوس یې ۲۵ میليونه امريکایي ډالر لیلام ته وړاندې کړي.

له افغانستان سره د امریکا د مرستو ځنډېدو د افغانستان په بازارونو کې د ډالرو پر وړاندې د افغانۍ ارزښت ټیټ کم کړی، چې ورسره هممهاله د خوراکي توکو پبیې هم لوړې شوې دي.

طالبانو په کابل او ولایتونو کې د اسعارو په بازارونو کې مداخله کړې او ویل کیږي ځینې صرافان یې له ټاکلي حد نه د ډالرو د لوړ پلورلو له امله وهلي او بندیان کړي دي.

د طالبانو ویاند ذبیح الله مجاهد پرون وویل، چې دوی کوښښ کوي چې ډالر د اویا افغانیو په شاوخوا کې وساتي او نه ډېر لوړ او نه هم ډېر ټیټ شي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د سې شنبې په ورځ «د سلواغې ۱۶مه» په اېکسپاڼه کې د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره لیکلي چې عبدالغني برادر نن په خپل کاري دفتر کې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو د مرستندویه ماموریت «یوناما» له مرستیال ایندریکا راتوات سره وکتل.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي مرستیال ملا برادر له یوناما وغوښتل چې په افغانستان کې د بشري مرستو په توزیع کې شفافیت رامنځته شي او مرستې پراختیایي برخو ته وغځیږي.

د ملا برادر دفتر د یوناما مرستیال انیدریکا راتوات په حواله لیکلي چې نوموړي وویل، دوی له طالبانو سره په همغږۍ په افغانستان کې خپلو پراختیايي او بشري مرستو، راستنېدونکو افغانانو ته د اسانتیاوو برابرولو، د خصوصي سکټور ملاتړ، د کوچنیو او منځنیو کاروبارونو ملاتړ، د وړو پورونو له لارې په کلیوالي سیمو کې د کوچنیو کاروبارونو رامنځته کولو او همداراز افغان بزګرانو ته د کوکنارو د بديل معیشت وړاندې کولو برخو کې خپلو همکاریو ته دوام ورکوي.

ایندریکا راتوات زیاته کړې:« د افغان بزګرانو د ملاتړ په موخه به پر هغوی اصلاح شوي تخمونه او کیمیاوي سرې ووېشل شي او همدارنګه به نړیوالو سوداګریزو مارکېټونو ته د افغان کرنیزو محصولاتو، صنعتي تولیداتو او لاسي صنایعو د رسېدو په برخه کې هم د لازمو اسانتیاوو رامنځته کولو لپاره هڅې وکړي.»

د ملا برادر دفتر په دې اعلامیه کې د یوناما د دوشنبې د ورځې د ډزو او پیښې په اړه کومه یادونه نه ده کړې.

د دې پېښې په ترڅ کې د طالبانو یوه غړي د یوناما پر یوه بهرني کارکوونکي ډزې کړې او هغه یې ټپي کړ.

د سرچينې د معلوماتو له مخې، له دې پېښې وروسته د يوناما د دفتر د دروازې تر شا د همدغه طالب غړي جسد وموندل شو، چې ښايي د نورو طالبانو له خوا په ډزو کې وژل شوى وي.