حلیم فدایي: طالبان غواړي په لافو او دروغو سره د ولس او نړۍ په سترګو کې خاورې واچوي

د طالبانو د عدلیې وزارت تیره ورځ دوشنبه د (سلواغلې ۱۵مه) په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د هرات ولایت په کرخ ولسوالۍ کې یې ۲۹ زره او ۷۰۷ جریبه دولتي ځمکه له غاصبانو راګرځولې او د دې تر څنګ یې د یاد ولایت په رباط سنګي ولسوالۍ کې شپږ زره او ۸۴ جریبه ځمکه له غاصبانو ګرځولې ده.

د طالبانو عدلیې وزارت په دغه خبرپاڼه کې راغلي، چې د ځمکو له غصب څخه د مخنیوي تخنیکي پلاوي د هرات په دوو ولسوالیو کې دغه ځمکه له ګرځولو وروسته اړوندو ادارو ته سپارلې ده.

پر افغانستان د طالبانو له واکمنېدو وروسته یاده ډله وخت نا وخته د غصب شویو ځمکو د راګرځولو خبره کوي.

طالبانو تر اوسه پورې دا نه دي ويلي، چې هرات کې دغه ځمکه د چا له‌خوا او کله غصب شوي، خو د یاد وزارت چارواکو مخکې ویلي و، چې هر غاصب چې وزارت غوښتل کېږي د غصب تورونه ردوي.

د طالبانو د عدلیې وزارت تر دې وړاندې هم ویلي و، چې په ټول افغانستان کې له غاصبانو د دولتي ځمکو د بېرته راګرځولو بهیر په چټکۍ سره روان دی.

طالبانو د هېواد په بېلابېلو ولایتونو ته د ځمکو د غصب ځانګړي پلاوي استولي‌ چې په ډېرو سیمو کې یې دښتې دولتي ځمکې ګڼلې دي.

دغې ډلې په دې وروستیو کې په کابل کې هم د ځمکو د غصب پر ضد پراخ کمپاینونه کړي چې د کابل ښار په بېلابېلو سیمو کې یې ان کورونه له دې امله نړولي چې ګوندې د ښاري پلان اړوند سړکونه په کې غصب شوي وو.

مولانا له خبريالانو سره په جوړې شوې ناسته کې د وینا پرمهال ویلي، دوی په پاکستان کې ژوند کوي او هلته رسنۍ هماغه خبرونه خپروي کوم چې دوی ته ورکول کېږي.
د هغه په وینا، داسې خبرونه لاس په لاس کېږي چې افغانان پاکستان ته راځي او د دوی پر ضد فعالیت کوي؛ خو ایا دوی د طالبانو په اجازې له افغانستانه راځي؟
هغه پر دغو ادعاوو په نیوکې سره وایي: «دا هغه تخمونه دي، چې موږ خپله کرلي دي.»
د هغه په وینا، په افغانستان کې څوارلس کاله جهاد وشو چې د جنرال ضیاالحق له وخته پیل شو او روان و «خو ایا څوارلس کاله زموږ مجاهدین د جهاد لپاره هلته ورنه رغلل؟»
هغه وړاندې وایي: «ایا زموږ جنرالانو زموږ خپل مذهبي ځوانان نه روزل ایا دوی یې په افغانستان کې د جهاد سره د یو ځای کېدو لپاره نه هڅول؟ او بیا کله چې حالات بدل شول او د سپتمبر یوولسمې پېښه وشوه، ایا موږ د جنرال مشرف په وخت کې امریکایانو ته په پاکستان کې اډې ورنه کړې؟»

مولانا فضل الرحمان وړاندې وویل: «ایا دوی زموږ له اډو څخه د فضا له لارې پر افغانستان بمباري نه ده کړې؟ ایا ملا عمر کله هم ویلي دي، چې ولې ستاسو له خاورې پر موږ برید کېږي؟»

هغه د پاکستان حکومت د هغې ادعا په ځواب کې چې وایي د افغانستان خاوره د دوی پر ضد کارول کېږي وویل، ایا کرزي او اشرف غني کله هم ویلي و چې ولې د پاکستان خاوره زموږ پر ضد کارول کېږي؟ دوی به دغه ستونزه خپله هواروله؛ خو نن ورځ ټول فشار په دیني مدرسو راځي.

مولانا فضل الرحمان داسې مهال د پاکستان او طالبانو د اړیکو د ترینګلتیا خبره کوي، چې پر طالبانو او پاکستاني حکومت نیوکې دي، چې دوی د نا امنۍ په نوم هر څه په ګډ پلان سره مخته بیایي او په رسنیو یو پر بل د دښمنۍ تورونه پورې کوي.

په راپور کې راغلي، چې په تهران کې د طالبانو د سفارت سرپرست فضل محمد حقاني د (سلواغی ۱۵مه) د ایران د کورنیو چارو وزارت د بهرنیو وګړو او کډوالو د چارو د مرکز له مشر ښاغلي نادریار احمدي سره ولیدل.

راپور زیاتوي، چې په دې غونډه کې دواړو خواوو د افغان کډوالو په اړه د ستونزو او د هغوی د حل لارو په اړه بحث وکړ.

په ایران کې د افغان کډوالو د حقونو فعال، ایمل صافي افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل، چې د تیر لمریز کال په لومړیو څو میاشتو کې د ایران حکومت ځینو افغان کډوالو ته تر یوې سرشمېرنې وروسته د اوسېدو یو اجازه لیک ورکړی، خو وروسته په زرګونو نور افغانان ایران ته ورغلي چې اوس د اوسېدو قانوني اسناد نه لري.

ښاغلی صافی زیاتوي، چې واک ته د طالبانو تر رسېدو وروسته د نورو ډېرو هيوادونو په څېر په تهران کې هم د طالبانو تر واک لاندې د افغان سفارت د تذکرو او پاسپورتونو د وېش او نورې اړوندې قونسلي چارې له خنډ سره مخ شوې او په ایران کې ډیر افغان کډوال یا وزګار او یا هم د کار اجازه نه لري چې له دې امله له سختو اقتصادي ستونزو سره هم مخ دي.

د ایران د کورنیو چارو وزیر د دوشنبې په ورځ ویلي، چې لږ تر لږه شپږ میلیونه کډوال چې شاوخوا دوه میلیونه یې ناقانونه دي، په ایران کې ژوند کوي.

هغه وويل چې سږ کال له ايران څخه ۱.۱ ميليون ناقانونه کډوال ایستل شوي دي.

په لغمان کې د طالبانو د کډوالو او راستنېدونکو چارو ریاست یو چارواکی وایي، چې دغه سرپناوې د څلورو میاشتو په موده کې د لغمان ولایت په بیلابیلو سیمو کې جوړې شوې، چې په هر کور ۴۳۰۰ امریکایي ډالر لکښت راغلی.

دغه چارواکی وايي، چې یاد لکښت د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمشنرۍ له لوري ورکړل شوی دی.

له پاکستان څخه راستون شوی افغان کډوال سپین غر چې تازه لغمان ولایت ته تللی، افغانستان انټرنشنل پښتو ته وویل: «پردی کټ تر نیمو شپو وي، شل کاله په پاکستان کې کډوال وم، هېواد ته راستون شوم خو کور مې په جګړو کې ویجاړ شوی وو، خوشحاله یم چې بیا په خپل هېواد کې د یوه وړوکي کور څښتن شوم.»

د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنرۍ دا مرستې په داسې حال کې ترسره کېږي چې تېره ورځ پاکستاني رسنیو د دغه هېواد د لومړي وزیر له قوله خبر ورکړی وو چې ډیر ژر به په ډله ییزه توګه د افغان ګډوالو د شړلو بهیر پیل کړي.

بل خوا په ایران هم له افغان کډوالو سره د دغه هېواد د حکومت په چلند کې بدلون راغلی چې ډیری افغان کډوال یې له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي.

په کابل کې تېره ورځ دوشنبه د یوناما په دفتر کې د ډزو له خبرونو خپرېدو وروسته یو شمېر رسنیو داسې خبرونه خپاره کړل چې د امنیتي ګواښونو له امله د سره صلیب کارکوونکي له دې وروسته له کوره کار کوي.

سور صلیب د رسنیو دا ډول خبرونه بې بنسټه وبلل.

خو تر دې وړاندې په کابل کې د فرانسوي روغتون مشر ارېک چېسون له یواې فرانسوۍ رسنۍ سره په مرکه کې ویلي و، چې د سره صلیب نړۍواله کمیټه غواړي په تدریجي ډول له افغانستانه ووځي.
خو د سره صلیب نړۍواله کمیټه بیا وایي، چې د دوی کارکوونکي په کابل او ټول افغانستان کې پرته له کوم خنډه کار کوي.
دغې کمیټې ټینګار کړی، چې د دوی ټول بشري پروګرامونه په عادي ډول فعال دي.
د دغې لیکنې په وروستۍ برخه کې راغلي: «موږ ژمن یو، چې په ټول افغانستان کې اړمنو ټولنو ته بشري مرستې ورسوو.»
له بل پلوه د امریکا د بشري مرستو ځنډېدو هم ګڼې ادارې له ستونزو سره مخ کړې دي.
په افغانستان کې ګڼې مرستندویه ټولنې او موسسې د امریکا په مرستو چلېدې، چې دمګړۍ په افغانستان کې شاوخوا د ۵۰ مرستندویه بنسټونو فعالیتونه په ټپه درېدلي دي.