روسیې په افغانستان کې د داعش لاس ته د امریکایي وسلو په لوېدو اندېښنه څرګنده کړه

هغه ټینګار وکړ ،چې دغه ډلې د سیمې او نړۍ امنیت ته ګواښ بلل کېدای شي.

د چین سفیر په افغانستان کې د داعش، القاعدې او شرقي ترکستان ډلو د وسله والو په موجودیت اندېښنه څرګنده کړه.

هغه د طالبانو له حکومته وغوښتل چې "په افغانستان کې د مېشتو ترهګرو ډلو د له منځه وړلو لپاره کوټلي او مشخص اقدامات وکړي."

فو کانګ دغه راز څرګنده کړه، چین ژمن دی چې په افغانستان کې د ترهګرو ډلو د له منځه وړلو لپاره له طالبانو سره د همکارۍ لپاره د منځنۍ اسیا د هېوادونو او د شانګهای د همکارۍ سازمان له هڅو ملاتړ وکړي.

تر دې مخکې چین او پاکستان په سیمه کې له ترهګرو ډلو سره د مبارزې لپاره پر ګډو همکاریو ټینګار کړی و.

خو په کابل کې د پاکستان سفیر منیر اکرم تر دې مخکې ویلي وو، چې افغانستان په خراسان کې د داعش د جلب او جذب اصلي مرکز دی، نه پاکستان.

هغه د هند د نوم اخیستو پرته وویل، "په سیمه کې د پاکستان دوښمنان" په پاکستان کې ترهګرو ډلو ته مالي سرچینې برابروي.

د دوشنبې په ورځ د ملګرو ملتونو امنیت شورا په افغانستان، منځنۍ اسیا او افریقا کې د داعش په اړه غونډه وکړه.

په دې غونډه کې د امنیت شورا د غړو هېوادونو استازو په دغو سیمو کې د داعش حضور د نړۍ "سولې او امنیت" ته ګواښ وباله.

امریکايي استازي ویلي چې داعش د خپلو بریدونو اصلي مرکز افریقا ګرځولې ده. هغه وویل چې افغانستان او پاکستان په خراسان کې د داعش د جلب او جذب ځایونه دي.

د تېرې سې شنبې په ورځ ټرمپ د اسراییل له لومړي وزیر بنیامین نتنیاهو سره په سپینې ماڼۍ کې په یوه ګډ خبري کنفرانس کې وویل، چې متحده ایالات به د غزې تړانګه تر لاسه کړي او په دې سیمه کې به مېشت فلسطینیان په نورو هېوادونو کې مېشت کړي، ترڅو غزه د منځنۍ ختیځ په ترټولو ښایسته سیاحتي سیمه بدله کړي.

د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت په اعلامیه کې راغلي:« د اسراييلي اشغالګر رژيم د مشر بنيامين نتنياهو له لوري د خپلواك فلسطيني دولت له جوړېدو انكار او پر دې ټينګار چې فلسطينيان دې د سعودي عربستان پر قلمرو خپل دولت جوړ كړي، په كلكو ټكو غندي او دا مسله ناشونې او له منل شویو حقيقتونو سره جوت ټكر او د سعودي عربستان د حاكميت نقض بولي».

‏په دغه اعلامیه کې د نتنیاهو څرګندونې د نړۍ منل شویو نورمونو ته سپکاوی او د فلسطینیانو له مشروع حق څخه ښکاره سرغړونه بلل شوې ده.

‏د طالبانو د بهرینو چارو وزارت په دغه اعلامیه کې زیاته شوې: «فلسطین د فلسطینیانو خاوره ده او تر هغې چې اشغال دوام کوي او د فلسطیني ولس حقونه نقض کېږي، غزه او سیمه به ناارامه وي او دا وضعیت د هېچا په ګټه نه دی.»

د غزې تړانګې په تړاو د متحده ایالاتو ولسمشر ټرمپ تمه لري، چې په دغه پلان کې د عربي هېوادنو همکاري تر لاسه کړي، خو له وړاندې عربي هېوادونو دغه پلان رد کړی دی.

همدا ډول د متحده ایالاتو او اسراییل لوېدیځو همغږو هېوادونو هم له دې کار سره مخالفت ښودلی دی.

د پاکستان پوځ د تېر ۲۰۲۴ کال د اګسټ په ۱۲مه خبر ورکړی و، چې د پخواني لومړي وزیر عمران خان د واکمنۍ پر مهال د دغه هېواد د استخباراتي ادارې (ای اېس ای) مشر متقاعد جنرال فیض حمید یې له واک څخه د ناوړه کټې اخیستنې له امله نیولی دی.

د طالب لیکس له لوري په افشا شویو اسنادو کې یو هم د طالبانو د اسلام اباد سفارت او د دې ډلې د بهرنیو چارو وزارت اړوند معلوماتي مکتوبونه دي.

په دغو مکتوبونو کې په پاکستان کې د طالبانو سفیر کابل په یاد هېواد کې له هر ډول سیاسي بدلون او وضعیت څخه په جریان کې ساتلی.

په یوه مکتوب کې د طالبانو سفیر سردار احمد شکېب د بهرنیو چارو وزارت ته لیکلي، چې په پاکستان کې د څارګرې شبکې ای اېس ای پخواني مشر فیض حمید نیول کېدل سیاسي انګیزه لري او دا قضیه هېڅ ډول جرم پورې تړلې نه ښکاري.

په مکتوب کې لیکل شوي : «ښايي د فیض حمید نیول کېدل د پخواني لومړي وزیر عمران خان سره د هغه د نږدې اړیکو او خواخوږۍ له کبله وي.»

په یاد مکتوب کې همداراز ویل شوي، چې پاکستان په دغه هېواد کې د انټرنیټ پر کارولو، وټس اپ او یو شمېر نورو خواله رسنیو محدودیتونه وضع کړي، چې ښايي لامل یې د پاکستان تحریک انصاف ګوند له لوري د پراخو لاریونونو یا تبلیغاتو مخنیوی وي.

د پاکستان د پوځ رسنیزې څانګې په خبرپاڼه کې ویل شوي وو چې د پوځي محکمې له مخې فیض حمید د پوځ له لورې توقیف شوی دی.

خبرپاڼې زیاته کړې، چې هغه له تقاعد کېدو راهیسې د پاکستان د اردو له قانون څخه "ګڼې سرغړونې" کړي دي.

یاده دې وي، چې د پاکستان د استخباراتي ادارې (ای اېس ای) مشر فیض حمید په افغانستان کې د طالبانو بیا واک ترلاسه کولو سره هم مهاله د کابل په سرینا هوټل کې د چایو له پیالې سره راڅرګند شو او ویې ویل چې، ''خواشیني کېږئ مه هر څه به سم شي''.

په کابل کې د طالبانو واک ته رسېدو سره یو ځای د فیض حمید دغه ډول راڅرګندېدل په کور دننه او بهر له سختو غبرګونونو سره مخ شول.

دغه روسي چارواکي زیاته کړه چې داعش خراسان نه یوازې په افغانستان کې بریدونه کوي، بلکې په اروپا کې یې هم د خپلو پلویانو له لارې حملې تنظیم کړې دي.

نړیوال ټیکاو او سولې ته د ترهګریزو ګواښونو په تړاو دې ناستې ته د ملګرو ملتونو د ترهګرۍ ضد دفتر مرستیال وویل چې داعش لا هم د منځنۍ اسیا له هېوادونو نوي جنګیالي جذبوي.

ورونکوف وویل، سره له دې چې ملګري ملتونه، نړیوال او سیمه‌ ییز شریکان د داعش فعالیتونو د مخنیوي هڅې کوي، دې ډلې لا هم خپلې کړنې روانې ساتلې دي.

په دې ناسته کې د سوریې وضعیت ته هم نغوته وشوه، چې د ورونکوف په وینا، د دغه هېواد حالت د داعش د بیا پیاوړتیا لامل کېدای شي. هغه وویل چې لا هم ۴۲،۵۰۰ کسان، چې د داعش غړي او د دوی خپلوان دي، د سوریې په کمپونو او زندانونو کې ساتل کېږي.

د رپوټ له مخې، له ۷۰۰ زیات عراقي وګړي، سلګونه سوریایان او ۸،۶۰۰ نور بهرني وګړي د سوریې په کمپونو کې بند پاتې دي.

ورونکوف وویل چې په عراق کې خپلو هېوادونو ته د داعش داسیرانو ستنولو بهیر ډېر ورو روان دی او یوازې ۷۶۰ کسان عراق بېرته منلي دي.

ورونکوف د ملګرو ملتونو د سرمنشي غوښتنه بیا تکرار کړه، چې هېوادونه دې د خپلو وګړو د بېرته منلو او ستنولو لپاره بشري اسانتیاوې برابرې کړي.

د ملګرو ملتونو دغه مرستیال خبرداری ورکړ چې داعش د نړۍ په نورو برخو، په ځانګړي ډول لویدیزه افریقا کې هم جدي فعالیتونه لري.

هغه وویل چې داعش په دې سیمه کې پوځي او ملکي اهداف، په ځانګړي ډول ښوونځي په نښه کړي، چې د ځینو بریدونو مرګ ژوبله ډېره درنده وه.

په دې ناسته کې د امریکا استازي وویل چې داعش په منځنۍ اسیا، په ځانګړي ډول داعش خراسان د نړۍ د امنیت لپاره یو جدي ګواښ ګرځېدلی.هغه وویل، « « موږ د ترهګریزو بریدونو د طرح او اجرا کولو او دغه راز په ځانګړې توګه په افغانستان او پاکستان کې د خلکو د ګومارنې په تړاو دداعش له وړتیا اندېښمن یو».

د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت د دوشنبې په ورځ وویل، چې د چینايي وګړو اتحادیې مشرې د دې ډلې د سوداګرۍ وزارت له معین سره په افغانستان کې د چین خصوصي سکتور د پانګونې او سوداګریزو چارو د لا ښې همغږۍ په موخه کتلي دي.

یاد وزارت په یوه خبرپاڼه کې وویل، چې «په دې کتنه کې د پانګونې چارو، سوداګرۍ او چینایي پانګوالو او سوداګرو ته د افغانستان د ویزو په ورکړه کې د لا ښې همغږۍ په تړاو خبرې اترې وشوې».

خبرپاڼه وايي، د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزارت معین مولوی احمدالله زاهد د لا زیاتې همغږۍ او په افغانستان کې د چین د سوداګریزو او پانګونې فعالیتونو د چټکتیا په تړاو له مونګ شیاولي سره خپلې مشورې شریکې کړې دي.

ددې ناستې په خپرو شویو انځورونو کې ښکاري چې د طالبانو دغه چارواکی تر نوموړې ډېر د هغې ژباړن ته ځیر دی.

مونګ شیاولي ظاهرا له ښځو سره د طالبانو د حساسیتونو په خاطر پر سر څادر اچولی او خپلې خولې او پوزې ته یې د څادر پیڅکه نیولې.

د طالبانو په واک کې ملي ټلویزیون ددې ناستې د خبر په انځور کې د مونګ شیاولي انځور لرې کړی او یوازې د معین او ژباړن انځور یې خپور کړی دی.