امریکا یو شمېر افغان کډوال پاناما ته واستول

دغه سازمان د پنجشنبې په ورځ (سلواغې ۲۵مه) پر خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي، چې د سیاسي خپرونو ځنډول یا مخنیوی چې د فکر، نظر او ټولنیزو مسایلو د روښانه کولو یوه مهمه برخه بلل کېږي، افغانان د هېواد او نړۍ د روان سیاسي وضعیت له معلوماتو څخه محروموي.

‏نوموړي سازمان د رسنیو له ټولو ملاتړکوونکو بنسټونو څخه غوښتي چې د افغان خبریالانو او رسنیو د ازادۍ د ساتنې لپاره خپلې هڅې روانې وساتي.

تېره ورځ باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي و چې طالبانو کورنۍ رسنۍ د سیاسي خپرونو له خپرېدو منع کړي او خبرداری یې ورکړی چې د دغې ډلې د امر نه‌منلو په صورت کې به له جدې پایلو سره مخ شي.

د طالبانو له لورې په رسنيو کې دسياسي خپرونو د بندېدو لامل لا هم معلوم نه دی او نه هم دا معلومه ده، چې دغه بنديز به څومره دوام وکړي.

طالبانو تر اوسه په دې اړه په رسمي دول څه نه دي ويلي.

د سرچینو په وینا، طالبانو رسنیو ته سپارښتنه کړې چې تر بلې خبرتيا پورې سیاسي خپرونې وځنډوي او ټاکل شوې د راتلونکې شنبې په ورځ طالب چارواکي د رسنیو له مسولانو سره وګوري.

د يادونې ده چې طالبانو پر افغانستان له واکمنېدو وروسته د خبريالانو په نیولو او ربړولو لاس پورې کړی او د تېرو څه‌ باندې درېیو کلونو په موده کې یې د «بېګم» راډیو په ګډون ګڼ شمېر رسنۍ تړلې دي.

د ملګرو ملتونو د څار ټیم د معلوماتو پر بنسټ، ټي‌ټي‌پي دغه روزنیز مرکزونه د خوست، کونړ، ننګرهار او تخار په ګډون د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې جوړ کړي دي.

د ملګرو ملتونو د څار ټیم په خپل راپور کې زیاته کړې، چې القاعده او د دغې ډلې ملګري اوس د افغانستان له ۳۴ ولایتونو څخه په ۱۴ ولایتونو کې فعالیت لري او په وینا یې، د پخوانیو راپورونو په پرتله د پام وړ زیاتوالی په ګوته کوي.

د ملګرو ملتونو یاد ټیم له دې مخکې د افغانستان په ۱۲ ولایتونو کې د القاعدې د حضور په تړاو راپور ورکړی و، په داسې حال چې د نوي راپور پر بنسټ، دا ډله اوس د هېواد په ۱۴ ولایتونو کې پراخ حضور لري.

د نوموړي سازمان د څار ټیم په خپل راپور کې څرګنده کړې، چې د القاعدې له ۲۵ تر ۳۰ وسله وال له منځني ختیځ څخه د افغانستان کونړ ولایت ته تللي څو هلته د دغې ډلې اړوند کتیبه عمر فاروق ډلې سره یو ځای شي.

په راپور کې راغلي چې ټي‌ټي‌پي په دوامداره توګه د پاکستان پر وړاندې بریدونه کوي او جماعت انصارالله چې د تاجکستاني طالبانو په نوم پیژندل کېږي، هڅه کوي څو د دغه هېواد دولت نسکور کړي.

د ملګرو ملتونو د څار ټيم د راپور پر بنسټ، تحریک طالبان پاکستان یا ټي‌ټي‌پي د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې نوي روزنیز کمپونه جوړ کړي او د خپلو لیکو د پیاوړتیا لپاره د افغان طالبانو له غړو څخه هم کار اخلي. په راپور کې دا هم راغلي چې القاعده د ټي‌ټي‌پي غړو ته ایډیالوژیکي او پوځي روزنه ورکوي.

د ملګرو ملتونو نوی راپور په څرګند ډول د طالبانو له تکراري ادعاوو سره چې وايي، دوی په افغانستان کې هېڅ ترهګرې ډلې ته پناه نه ده ورکړې، په ټکر کې دی.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو تل دا څرګندونې رد کړي، خو د ملګرو ملتونو نوی راپور ښيي چې دوی د ټي‌ټي‌پي، القاعده او تاجکستاني طالبانو په څېر له ترهګرو ډلو خپل ملاتړ ته دوام ورکړی دی.

د پنجشنبې په سهار یوه ۲۴ کلن افغان کډوال د جرمني په مونیخ ښار کې د خلکو پر ګڼه ګوڼه موټر وربرابر کړ او ۲۸ کسان یې ټپيان کړل.

امر الله صالح پر خپله اېکس پاڼه لیکي:« د ۲۰۲۵ کال د فبرورۍ په ۱۳مه، د جرمني په مونیخ کې وروستۍ ترهګریزه حمله، چې په‌کې یو موټر په قصدي ډول د اتحادیې د کارګرانو په غونډه کې د ملکي وګړو په ګڼه ګوڼه وروست، یو وحشي ترهګریز عمل دی، چې عاملین یې باید تر ټولو سخته سزا وویني. موږ د ترهګرو او د هغوی د هڅوونکو د سزا په اړه د جرمني د عدلي سیسټم ملاتړ کوو. زموږ فکرونه او دعاګانې د قربانیانو او د هغوی د کورنیو سره دي.»

صالح زیاته کړې، چې په اروپا کې د ترهګریزو بریدو ستر لامل په افغانستان کې د طالبانو بیا واک ته رسېدل او دغه ډلې ته د بشري مرستو په نامه په میلیونونو ډالر مرستې دي.

نوموړی زیاتوي:« مهرباني وکړئ په یاد ولرئ چې په کابل کې د جرمني سفارت د مې په ۳۱مه، ۲۰۱۷ کې د حقاني شبکې له خوا تر برید لاندې راغی، چې له ۱۵۰ څخه ډېر کسان یې ووژل او له ۴۰۰ څخه ډېر یې ټپیان کړل او د دې برید پلان جوړونکی د دوحې د تړون له مخې د ۵۰۰۰ خوشې شویو بندیانو څخه یو و.»

د جمهوري نظام د ولسمشر دغه لومړي مرستیال ویلي چې له ۲۰۰۱څخه تر ۲۰۲۱ پورې، د افغانستان اسلامي جمهوریت د ترهګرۍ پر وړاندې په جګړه کې یو باوري او مشروع شریک و خو د دوحې تړون د ناټو په ملاتړ د کودتا سره ډېر ورته و، چې طالبان یې بیا واک ته ورسول.

صالح پر اېکس پاڼه کې په اروپایي هېوادنو غږ کړی چې د افغانستان لپاره خپلې پالسیو ته بیا کتنه وکړي نوموړی زیاتوي: «هغه ترهګرې ډلې چې په اروپا کې فعالیت کوي، د طالبانو له خوا هڅول شوي، باید وځپل شي او له منځه یوړل شي. د دې د ترلاسه کولو لپاره، باید په افغانستان کې د اساسي قانون د سیسټم د بیرته راستنیدو لپاره ملاتړ وشي، کوم چې کولی شي ستاسو سره په سوله، امنیت، پرمختګ کې ملګرتیا وکړي او د دوامداره ډله ییز کډوالۍ د خطرونو کمولو لپاره شرایط رامینځته کړي.»

د مونیخ دغه شکمن برید څو ساعته مخکې له هغه وشو، چې ټاکلې وه د امریکا د ولسمشر مرستیال جي ډي وینس او د اوکران د ولسمشر ولادیمیر زېلېنسکي په ګډون د ځینو نورو هېوادونو استازي د مونشن امنیتيي کنفرانس لپاره د جرمني دغه سویلي ښار ته ورشي.

له دغه برید وروسته د جرمني لومړي وزیر اولاف شولڅ ویلي؛ برید کوونکي ته باید سزا ورکړل شي او باید له هېواده و اېستل شي.

اېل‌بي‌سي خبري اژانس د پنجشنبې په ورځ (د سلواغې ۲۵مه) د بریتانوي پولیسو په حواله ویلي، چې هغې پیسې سمولې څو افغانستان ته سفر وکړي او له داعش وسله‌والې ډلې سره يوځای شي.

د پولیسو د معلوماتو له مخې، نوموړې مېرمنې د ۲۰۲۲ تر ۲۰۲۴ کلونو ترمنځ په ټولنیزو رسنیو کې ګرافیکي او له تاوتریخوالي ډک افراطي مطالب هم خپاره کړي دي.

دا مېرمن د لیسټر په ستره محکمه کې د محاکمې له جوړېدو وروسته، د ترهګرۍ د ۲۰۰۶ قانون د پنځمې مادې پر بنسټ، ترهګره پېژندل شوې ده.

د پولیسو افسرانو ویلي، چې فرشته جامي د څو ټولنیزو رسنیو مدیریت کاوه او پر پوسټونو او پیغامونو یې څارنه کوله.

د پولیسو په خبره، دې مېرمنې په ټولنیزو رسنیو له ۷۰۰ څخه ډېر فعال غړي درلودل او په لویه کچه یې داعش ته تبلیغات کول څو دغې ډلې ته وښيي چې د هغوی ژمنه او وفاداره غړې ده.

د پولیسو د معلوماتو له مخې، نوموړې همداراز، د وسلو په هکله څېړنې کړي او د اې کې ۴۷ ټوپک د ټولولو او جلاکولو په تړاو یې هم معلومات لټولي دي.

د پولیسو افسرانو په وینا، جامي افغانستان ته د خپل سفر د پلانولو په موخه۲۲ ځلې د الوتنو او نورو سفري معلوماتو په هکله پلټنه کړې ده.

د واروېکشایر پولیسو د عملیاتو مشر، ډارن وېبسټر په دې تړاو ویلي دي: «دا یوه پېچلې قضیه وه چې له ترهګرۍ او جدي جرم سره تړاو لري او موږ یې له پایلو هرکلی کوو.»

ټاکل شوې چې د فرشتې جامي په هکله د راتلونکې جمعې په ورځ په لیسټر ستره محکمه کې پرېکړه وشي.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ (سینټکام) قوماندان جنرال مایکل کوریلا خېبرپښتونخوا ایالت ته په سفر کې د ډيورنډ فرضي کرښې د امنیت په تړاو د پاکستان د پوځ له مشر جنرال عاصم منیر او لوی درستیز ساحر شمشاد مرزا سره خبرې کړې وې.

د طالبانو یاد سفارت پاکستان ته د امریکا د مرکزي قوماندانۍ د قوماندان جنرال مایکل اریک کوریلا د سفر په تړاو خپل بهرنیو چارو وزارت ته‌ په یوه مکتوب کې معلومات ورکړي دي.

په اسلام اباد کې د طالبانو سفیر کابل ته ویلي چې د امریکا د مرکزي قوماندانۍ قوماندان د پاکستاني پوځیانو او لوی درستیز په ملتیا د ډیورنډ کرښې ته ورغلی او هلته یې په خېبر پښتونخواه کې د دغې کرښې په اوږدو کې له ځینو سیمو لیدنه کړې ده.

په دغه مکتوب کې راغلي، چې دواړه لوریو د امنیتي همکاریو د پراختیا په تړاو او د ډیورنډ کرښې په اوږدو کې یې د امنیتي پېښو په تړاو یو بل سره د ګډې همکارۍ ژمنې کړي دي.

په افشا شوي مکتوب کې لیکل شوي چې پاکستاني لوري له افغانستان څخه پاکستان ته د ورپېښو ګواښونو په اړه د امریکا یاد پوځي چارواکي ته معلومات ورکړ‌ي دي.

په مکتوب کې د دغو ګډو همکاریو دوام په افغانستان کې روان ترینګلی وضعیت ښودل شوی دی.

یاده دې وي چې په منځني ختيځ او منځنۍ اسيا کې د امريکایي ځواکونو د څارنې لپاره د متحده ایالاتو د پخواني ولسمشر جو بايډن نومول شوي جنرال په افغانستان کې د داعش ځپلو لپاره له طالبانو سره په همکارۍ باور درلود.

جنرال کوریلا د طالبانو سره د ګډې همکارۍ په اړه د امریکا سنا مجلس ته ويلي وو: «زما په شخصي نظر داسې عملي بېلګې شته چې موږ کولی شو د داعش خراسان ډلې د ګواښ پر وړاندې سره يو ځای شو.»