د تېر جمهوري نظام د مالیې پخواني وزیر انورالحق احدي وایي، چې په افغانستان کې نا امني ورځ تر بلې زیاتیږي او د داعش قوت تر دې حده رسېدلی چې د طالبانو حکومت یې د مقابلې توان نه لري. هغه زیاتوي چې د داعش مقابله یو مشروع نظام کولی شي چې د ولس ملاتړ ورسره وي.
په سویس کې د افغانستان د وجهي صندوق څارونکی غړی انورالحق احدي افغانستان انټرنشنل سره په خبرو کې وویل، چې په افغانستان کې د نا امنۍ ترڅنګ شفافیت راکم شوی دی، نوموړي زیاته کړه: «د طالبانو د رژیم هغه قوي ټکی چې دوی ورته اشاره کوله هغه دا وو چې اوسني امارت کې د پخواني رژیم په پرتله شفافیت زیات شوی او فساد کم شوی دی خو اوس د شفافیت بین المللي راپور په اساس د طالبانو په واکمنۍ کې شفافیت د پروسږکال نه هم کم شوی، نو په دې اساس باندې دا یو منفي انکشاف دی د طالبانو د حکومت لپاره.»
احدي وویل، چې د افغانستان د اقتصادي رشد لپاره قانوني حکومت، امنیت، نړۍوالو اړیکو او کانونو څخه سمې استفادې ته اړتیا لري.
د احدي په وېنا، افغانستان د حکومتولۍ په برخه کې اساسي اصلاحاتو ته اړتیا لري، تر څو چې دغه اصلاحات رانه شي اقتصادي وضعیت ښه کیدونکی نه دی او د فساد موضوع هم د دغې حکومتولۍ یوه برخه ده.
احدي وایي، له افغانستان څخه د منفي خبرونو زیاتوالی د دی لامل ګرځیدلی چې د طالبانو حکومت داخلي مشروعیت اغیزمن کړي.
دغه پخوانی وزیر زیاتوي: «د طالبانو حکومت کې دوه غټې خبرې دا وې چې دوی ویل موږ امنیت راوستی دی، اوس امنیت هم نشته، پرون په کندوز کې حادثه وشوه، نن په شهرسازۍ کې شوې داعش قوي کیږي، داعش سره مقابله قوي حکومت ته ضرورت لري او انحصار د قدرت نشي کولی چې قوي حکومت رامنځته کړي دلته موږ قوي حکومت ته ضرور لرو چې د خلکو ملاتړ ورسره اوسي او ترڅنګ یې نړۍوالې مرستې وي هم د داعش سره د مقابلې په برخه کې او هم په اقتصاد کې.»
د روڼتیا نړۍوال سازمان له درغلیو سره د مبارزې په برخه کې د نړۍ د ۱۸۰ هېوادونو تازه نوملړ خپور کړ او افغانستان له فساد سره د مبارزې په برخه کې د تېر کال په پرتله درې درجې شاتګ کړی. په ۲۰۲۳ کال کې افغانستان له فساد سره د مبارزې په برخه کې درې درجې پرمختګ کړی و.
د روڼتیا نړۍوال سازمان د ۲۰۲۴ کال د فساد اړوند شاخص کې له ۱۸۰ هېوادونو څخه د طالبانو تر واک لاندې افغانستان په ۱۶۵ مقام کې راوستی.
له فساد سره د مبارزې په دغه نوملړ کې افغانستان د تېر کال په پرتله درې درجې شاتګ کړی دی.
د روڼتیا نړۍوال سازمان له لورې خپرو شویو معلوماتو کې لیدل کیږي، چې افغانستان ته له فساد سره د مبارزې په برخه کې له ۱۰۰ نومرو څخه ۱۷ نومرې ورکړل شوې او د فساد پر وړاندې د مبارزې نوملړ په ۱۸۰ هېوادونو کې په ۱۶۵ مقام کې ځای لري.
طالبانو د ۲۰۲۱ د اګست پر ۱۵مه پر افغانستان یو ځل بیا واکمن شول، شاوخوا څلور کاله د دغې ډلې له واکمنۍ څخه تېریږي خو تر اوسه یوه هېواد هم دوی په رسمیت نه دي پیژندلي، د رسیمت نه منلو او نړۍ سره د پراخه اړېکو نشتوالی ددې لامل شوی چې په دغه هېواد کې اقتصادي نا انډولي رامنځته کړي، کاري فرصتونه ورځ تر بلې کمیږي او نا امني هم د پخوا په پرتله زیاته شوې ده، تازه د ښار سازۍ په وزارت کې ځانمرګی برید شوی چې ویل کیږي ددغه وزارت مالي او اداري مرستیال ارسلا خروټي پکې ټپي شوی.
تازه د ملګرو ملتونو د څار ټیم په خپل راپور کې ویلي، چې القاعده او د دغې ډلې ملګري اوس د افغانستان له ۳۴ ولایتونو څخه په ۱۴ ولایتونو کې فعالیت لري او په وینا یې، د پخوانیو راپورونو په پرتله د پام وړ زیاتوالی په ګوته کوي.
