له کندهار څخه سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته وویل، چې د طالبانو والي ملاشيرين شاولي کوټ ولسوالۍ ته په وروستي سفر کې د پاکستاني طالبانو تحریک له غړو سره کتلي. سرچینې وايي، ملاشيرين له ځايي خلکو غوښتي، چې د ټي ټي پي له غړو سره ښه چلند وکړي.
سرچينو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته د سې شنبې په ورځ وویل، چې د کندهار طالب والي ملاشيرين شاولي کوټ ولسوالۍ ته د خپل وروستي سفر پرمهال له هغو سيمو هم ليدنه کړې، چې د پاکستاني طالبانو تحریک غړي له خپلو کورنيو سره پکې اوسيږي.
شاولي کوټ ولسوالۍ ته له ملاشيرين سره په دغه سفر کې د کندهار د ۷ ولسواليو او امنیه قومندانۍ امنیتي مسوولان هم تللي.
د سرچينو د مالوماتو له مخې، دوې اونۍ وړاندې د شاولي کوټ ولسوالۍ د ځايي خلکو او پاکستاني طالبانو تحریک د غړو ترمنځ لفظي شخړې شوې وې او ستونزه تر کندهار والي رسېدلې.
ځايي خلک وایي، دغه کسان په سيمه کې د دوی د تګ راتګ پر مهال پوښتنې کوي، وسلې ورسره وي او بیلابيلې ستونزې ورته جوړوي.
د شاولي کوټ ولسوالۍ څخه سرچينې وايي، چې ملاشيرين له دوی څخه د ټي ټي پي له کورنيو سره د ښه چلند او همکارۍ غوښتنه کړې.
سرچينې وايي: « ملاشيرين تر يوې عمومي غونډې وروسته د سيمې له قومي او ځایي مشرانو سره جلا جلا لیدنې وکړې. هغه وویل، چې دغه کسان کډوال دي او د پاکستان له ظلمه دلته مهاجر شوي، باید د مالي همکارۍ ترڅنګ د دوی ساتنه وشي او همکاري وسره وکړئ.»
د ځايي خلکو په وینا، ملاشيرين له خلکو وغوښتل، چې د ټي ټي پي کورنۍ د ښه خوندیتوب لپاره باید له یوه کلي څخه ټولې او په بیلابیلو کلیو کې ځای پر ځای شي.
طالب والي د ټي ټي پي له کورنيو سره د ليدنې پر مهال هغوی ته د ستونزو د حل او ښه خوندیتوب ډاډ ورکړی.
ملاشيرين د دغه سفر پرمهال له څو کليو ليدنه هم کړې ده.
کندهار کې د طالبانو د والي دفتر هم شاولي کوټ ولسوالۍ ته د ملاشيرين او نورو طالب امنيتي کسانو د تګ خبره تايیدوي او وايي، چې دغو مسوولينو د نشه يي توکو د کر، کښت او قاچاق د مخنيوي لپاره د ملاهبت الله د فرمان د عملي کولو لپاره هلته سفر کړی و.
د سلواغې میاشتي پر ۹ مه نېټه افغانستان انټرنشنل ـ پښتو په شاولي کوټ ولسوالۍ کې د پاکستاني طالبانو تحریک د غړو او د هغوی د کورنيو د شتون اړوند ځانګړی راپور خپور کړ.
افغانستان انټرنشنل ـ پښتو د شاولي کوټ ولسوالۍ د کټه سنګ او تناوچې کليو ته څېرمه د نورو کليو له خلکو سره هم خبرې کړې وې او هغوی هم منلې وه، چې تر ۵۰۰ زيات د ټي ټي پي اړوندو کورنیو غړي په دغو سيمو کې ژوند کوي.
د ۲۰۲۱ کال په اګست کې د طالبانو له راګرځېدو سره هممهاله پاکستاني جنګیالي په هغو سیمو کې راښکاره شول چې په تېرو شلو کلونو کې یې د جګړې ډګرونه ټاکلي وو.
د «آزاد او دموکراتیک افغانستان» لپاره د ویانا پنځم کنفرانس د سه شنبې په ورځ د (سلواغې ۳۰مه) د اتریش په پلازمېنه ویانا کې جوړ شو.
دغه غونډه د دوو ورځو لپاره د لسګونو سیاسي جریانونو، د ښځو د حقونو او د مدني ټولنو د فعالانو په شتون کې جوړه شوې، خو د طالبانو یوه ستره برخه مخالف سیاستوال پکې برخه نه لري.
غونډې ته د طالبانو د مخالفې ډلې ملي مقاومت جبهې مشر احمد مسعود په خپلو خبرو کې وویل چې د طالبانو پر وړاندي خوځښتونه د پلان له نشوالي سره مخ نه دي.
هغه ټينګار وکړ: « دغو جریانونو په ویانا کې په تېرو ناستو کې د ګډ پلان په اړه هوکړه کړې، چې باید د تطبیق لپاره یې کار وشي».
احمد مسعود وویل، چې د افغانستان د راتلونکي لپاره طرح حوړه شوې او دا طرح یوازې د یوه قوم او ډلې لپاره نه ده جوړه شوې بلکې، افغانستان شموله ده.
په ناسته کې د ازادۍ جبهې مشر ياسين ضياء په خپلو خبرو کې وویل، چې د طالبانو پر ضد په تېرو څه باندې دريو کلونو کې جلا، شخص او ډلمحوره حرکتونو پايلې نه دي ورکړې.
نوموړي افغانانو ته خطاب کې وویل، چې استخباراتي او د افغانستان لپاره مرسته شوې پیسې د افغانانو لپاره نه دي.
هغه زیاته کړه: «د سازمانونو مرستي او استخباراتي پیسې د ملت لپاره نه دي. واک ته د طالبانو په رسيدو د دوی وزنونه ډېر شول او په دې پيسو په ګاونډيو هيوادونو کې کورونه اخلي او سرمایه ګذارۍ کوي.»
د ضياء په خبره، ملا برادر او نور طالب مشران ځينو هېوادونو ته د دې لپاره سفرونه کوي، چې د مرستو کمولو مخه ونیسي.
هغه دا هم وویل، چې د طالبانو یو شمیر چارواکي د دې ډلې د مشر ملا هبت الله اخوندزاده پر ضد توطیې جوړوي، «د طالبانو ځينو غړو د جرمونو له نړیوالې محکمې سره د دې ډلې د مشر او قاضي القضات د محاکمې د دوسیو برخه کې همکاري کړې ده.»
یاسین ضیا د جرمونو نړیوالې محکمې له خوا د طالبانو د دوو مشرانو د نیولو حکم ناکافي وباله او ویې ویل، چې د طالبانو د ټولو مشرانو د نیولو حکم باید صادر شي.
د دې غونډې تنظیموونکو ویلي دي، چې د دغه کنفرانس په پنځم پړاو کې به د «سیاسي، ملکي او نظامي جریانونو ترمنځ پر سیاسي یووالي» خبرې او ټینګار وشي.
د افغانستان د پخواني حکومت له نسکورېدو وروسته د ویانا پروسه یو پاموړ حرکت ګڼل کیږي، چې د طالبانو د مخالفو سیاسي او پوځي جریانونو په شتون سره جوړېږي، خو ددې پروسې په اړه یوه نیوکه داده، چې د طالبانو د ټولو اقشارو مخالف اړخونه یې پرځان نه دي راټول کړي.
د ویانا د پروسې په اعلامیه کې راغلي، چې پنځم کنفرانس به په یوه «پرانستې سیاسي فضا» کې ترسره شي او ګډونوال به یې په شفاف ډول له اوسني بحران څخه د وتلو لپاره د حل لارې لټوي.
د ملي مقاومت جبهې د بهرنیو اړیکو مسوول علي میثم نظري پر ايکس لیکلي، چې په دې غونډه کې د افغانستان د بېلابېلو سیاسي افکارو او همدارنګه د بېلابېلو قومونو او مذهبونو استازي ګډون لري.
د افغانستان د ازادۍ جبهې په یوه اعلامیه کې لیکلي، چې د طالبانو د رژیم د نسکورولو او د طالبانو د «ناوړه تروریزم، افراطیت او تاوتریخوالي» د له منځه وړو او هر اړخیزې مبارزې لپاره د سیاسي قوتونو، پوځي محاذونو، د ښځو د غورځنګونو او د افغانستان د مدني حرکت د صفونو د پیاوړي کولو لپاره د سیاسي نوښتونو هرکلی کوي.
د دې غونډې د اجنډا له مخې، چې افغانستان انټرنشنل ته رسېدلې، د کنفرانس په لومړۍ ورځ به محمد محقق، یاسین ضیا، احمد مسعود، رنګین دادفر سپنتا، خالد پښتون، راحله دوستم، فوزیه کوفي او رحمت الله یارمل د افغانستان وضعیت وڅیړي او د راتلونکو ننګونو په اړه به ویناوې وکړي.
د ګډ هدف لپاره یووالی، د «طالبانو د رژیم حتمي ړنګېدل» او د ویانا د لارې نقشه د ویانا د غونډې د لومړۍ ورځې نور محورونه دي.
د کنفرانس په دویمه ورځ ګډونوال د افغانستان پر راتلونکي او د نوي نړیوال لید او وروستۍ اعلامیې په اړه خبرې کوي.
ټاکل شوې، چې د دې غونډې غړي په دویمه او وروستۍ ورځ یوه خبري غونډه وکړي.