د طالبانو د بلخ والي د عباس ستانکزي د پوځي محاکمې غوښتنه وکړه

محسن داوړ په هسپاینا کې د هرات ۱۲ امنیتي کنفرانس کې ګډون کړی دی.

د ښاغلي داوړ په خبره، افغانستان په ښه حالت کې نه دی او د ورته غونډو په جوړولو سره په دې تړاو باید مشورو ته دوام ورکړل شي، ترڅو افغانان له اوسني حالت د خپل هېواد د اېستلو لپاره یوې ګډې تګلارې ته سره ورسېږي.

۲۰۲۱ کې د طالبانو واکمنېدو سره نه یواځې دې ډلې ټولګډونه حکومت جوړ نه کړ، بلکې وخت ناوخت یې له ګاونډیو هېوادونو په تېره پاکستان او ایران سره سرحدي لانجې هم راځي.

پر ګاونډیو هېوادونو سربېره روسیه او نړیواله ټولنه هم افغانستان کې د وسلوالو ډلو پر شتون اندېښنه ښيي.

محسن داوړ دغو پرمختیاوو ته په پام وايي، «په سیمه کې د افغانستان ملګری قوت هم نشته او ښه ورځ افغانستان ته هیچا هم نه ده غوښتې.»

نوموړی د طالبانو لاس ته د افغانستان ورتلو کې امریکا ته هم ګوته نیسي او زیاتوي: «د افغانستان په ورانولو او بربادۍ کې د ټولې دونیا لاس دی او په دې کې د امریکا د ملګرو لاس دی او د افغانستان په ګاونډ کې چې کوم هېواد دی پاکستان غټ لاس دی.»

د هرات امنیتي کنفرانس دولسم پړاو نن دوشنبه د هسپانیا په پلازمېنه مادرید کې د «افغانستان: د هیلو د بیا راژوندي کولو ګډې هڅې» په سرلیک یل شو او ټاکل شوې، چې دوه ورځې به دوام وکړي.

د افغانستان د ستراتیژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ په وینا، په دغه غونډه کې سیاسي شخصیتونو، د افغان حکومت پخوانیو چارواکو او د بېلابېلو سازمانونو او هېوادونو استازو ګډون کړی دی.

دغه بنسټ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، د غونډې په مهمو موضوعاتو کې به په نړۍوال سیاست کې د افغانستان دریځ، د ترهګرۍ ګواښ او د هېواد په راتلونکې کې د ډیپلوماسۍ رول شامل وي.

د دغې محکمې له‌خوا په یوې خبرپاڼه کې راغلي، چې د خوست ښاري ابتداییه محکمې د جزا دیوان د پرېکړې له مخې څلورو تنو ته د «لواطت» او د څلورو ښځو په ګډون څوارلس تنو ته د «نامشروع اړیکو» په جرم یو – یو کال بند او په عام محضر کې د ۳۹ – ۳۹ درو سزا ورکړل شوې ده.

یاده محکه وایي، چې دغه سزا یې د عالي مقام له منښتې وروسته پلې کړې ده.

په سیمه کې ځایي سرچینې وایي، چې طالبانو دوی د سزا ورکولو ځای ته په زور ورغوښتي وو.

څو ورځې وړاندې هم د طالبانو تر واک لاندې سترې محکمې خبر ورکړی و، چې په روزګان او غزني ولایتونو کې یې ۵ تنه په عام محضر کې په درو وهلي دي.

واک ته د طالبانو له رسېدو وروسته د دغې ډلې له‌خوا خپل سرې ناقانونه سزاوې ډېرې شوې، چې هره ورځ د دغې ډلې د سترې محکمې له‌خوا د دغه ډول سزاوو د ورکړې خبرونه خپرېږي.
که څه هم د طالبانو دغه کړنې د نړۍوالو بنسټونو له‌خوا غندل شوې؛ خو طالبان وایي چې دوی په دې توګه غواړي «اسلامي شریعت» پلی کړي.

د افغانستان د ستراتیژیکو مطالعاتو د انسټیټیوټ په وینا، په دغې غونډه کې سیاسي شخصیتونو، د افغان حکومت پخوانیو چارواکو او د بېلابېلو سازمانونو او هېوادونو استازو ګډون کړی دی.

دغه بنسټ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، د غونډې په مهمو موضوعاتو کې به په نړۍوال سیاست کې د افغانستان دریځ، د ترهګرۍ ګواښ او د هېواد په راتلونکې کې د ډیپلوماسۍ رول شامل وي.

په دغې غونډه کې د افغانستان د راتلونکې لپاره د حل لارې او له دغه هېواد سره د نړۍوالو همکاریو د پیاوړتیا لټه کېږي.

د هرات د امنیتي ناستې پخوانی ۱۱م پړاو د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبه کې ترسره شو.

په دغې ناسته کې د «طالبانو د واک انحصار» او د افغانستان د راتلونکې لپاره د هغې پر پایلو بحث شوی و.

د طالبانو د اوبو او انرژۍ وزارت د یکشنبې په ورځ په یوې خبرپاڼه کې ویلي، چې د کابل لپاره د طالبانو والي او د یاد ولایت اړونده ناحیو مشرانو له عبدالطیف منصور سره په یوې ناسته کې غوښتنه کړې چې د اوبو د کمښت ستونزو ته جدي پاملرنه وکړي.

که څه هم طالب چارواکي وايي، هڅه کوي چې په جدي توګه په کابل کې د اوبو ستونزه هواره کړي؛ خو د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق (یونېسف) تر دې وړاندې ویلي و، چې د اقلیمي بدلون او د چټک ښاري کېدو له امله به تر ۲۰۳۰م کاله په کابل کې تر ځمکې لاندې اوبه وچې شي.

یونېسف په کابل کې تر ځمکې لاندې د اوبو د زېرمو د وچېدو لامل اقلیمي بدلون ګڼي.
د افغانستان لپاره د یونېسف مسوول ویلي و، چې په کابل کې د اوبو کمښت یو بشري ناورین دی او خلک سملاسي مرستې ته اړتیا لري.

د کابل په ځینو سیمو کې د ځمکې لاندې د اوبو ژوروالی څو سوه مترو ته رسېدلی او په نورو سیمو کې د اوبو څاګانې وچې شوې دي.

د ځمکې د لاندې اوبو څخه ناسمه ګټه اخیستنه او د ښار څو مېلیوني نفوس د اوبو د کمښت اصلي لامل ګرځېدلی دی.

طالبانو تر دې وړاندې هم ویلي و، چې د کابل لپاره د پنجشېر سېند د اوبو پروژه به ډېر ژر پیل کړي؛ خو بیا تر دې دمه په دې برخه کې کوم پرمختګ نه و شوی.

خو منصور ټینګار کوي، چې له پنجشېر څخه کابل ته د اوبو د لېږد پروژې سروې او ډیزاین بشپړ شوی او د بودجې له برابرولو وروسته به یې عملي کار پیل شي.

له پنجشېر څخه کابل ته د اوبو د لېږد پروژه د تېر جمهوري حکومت په وخت کې طرحه شوې وه؛ خو د نورو ډېرو پروژو په څېر یاده پروژه هم نیمګړې پاتې شوې وه.

د دغه دفتر په خبرپاڼه کې راغلي، چې دغه پېښه د پنج اب ولسوالۍ په ترغۍ کلي کې شوې ده.

په خبرپاڼه کې د مړو شویو کسانو د هویت په اړه راغلي، چې دغه دوه کسان د میدان وردګ ولایت د بهسودو ولسوالۍ اوسېدونکي وو.

د خبرپاڼې له مخې، دغه کسان پنځه ورځې وړاندې د بامیان ولایت پنجاب ولسوالۍ ته پر لاره وو، چې په واورو کې بند پاتې شول.

طالبانو ویلي، چې د ځايي اوسېدونکو په مرسته یې د یوه تن مړی موندلی؛ خو د بل هغه یې لاهم لادرکه دی.
یاده پېښه په داسې حال کې رامنځته کېږي، چې د طالبانو د هوا پېژندنې ادارې په يوه خبرپاڼه کې خبر وکړی چې نن دوشنبه د بامیان، غور او دایکنډي ولایتونو په ګډون د افغانستان په ګڼو ولایتونو کې د تېز باران او واورې ورېدو اټکل شوی دی.

څو ورځې وړاندې هم د غور ولایت په پسابند ولسوالۍ کې په ورته پېښه کې درې تنه مړه شوي وو.