د ټرمپ لهخوا نوی سفري بندیز به د راتلونکي اونۍ په جریان کې د هېوادونو امنیت او د خطرونو ارزونې پر بنسټ د حکومت د بیاکتنې پراساس امریکا ته د افغانستان او پاکستان د خلکو د ننوتلو مخه ونیسي. که دا بندیز ولګول شي، نو دوه لکه افغانان چې ژوند یې له ګواښ سره مخ دی، بې برخلیکه پاتې شي.
رویټرز په یوه راپور کې لیکلي، درې باخبره سرچینو د نوم نه ښودلو په شرط ویلي، ښايي نور هېوادونه هم په دغه لېست کې وي، مګر دا چې کوم هېوادونونه لا معلومه نه ده.
دا اقدام د جمهوري غوښتونکي ولسمشر د لومړۍ دورې د اووه اکثریت مسلمانو هېوادونو څخه په کډوالو باندې د بندیز سره مخ شو، دا هغه پالیسي ده چې مخکې له دې په ۲۰۱۸ کې د سترې محکمې لهخوا تایید شوې.
پخواني ولسمشر جو بایډن، چې د ټرمپ ځای ناستی و، په ۲۰۲۱ کې دا بندیز لغوه کړ او و ې ویل دا "زموږ پر ملي وجدان داغ" دی.
نوی بندیز کولی شي لسګونه زره هغه افغانان اغیزمن کړي چې په متحده ایالاتو کې د مېشتیدنې لپاره د کډوالۍ یا ځانګړې کډوالۍ ویزو ته انتظار کوي.
ټرمپ د جنورۍ په ۲۰ مه یو اجراییوي فرمان صادر کړ چې د هر هغه بهرني وګړي چې متحده ایالاتو ته د ننوتلو په لټه کې دي د ملي امنیت ګواښونو موندلو لپاره د امنیت ارزونې ته اړتیا لري.
دې حکم د کابینې ډېری غړو ته لارښوونه کړې چې د مارچ تر ۲۱ پورې د هغو هېوادونو لېست وسپاري چې له هغه څخه سفر باید په جزوي یا بشپړ ډول وځنډول شي ځکه چې د دوی "د ارزونې معلومات خورا کم دي."
درېیو سرچینو چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي وویل، افغانستان به د سفر د بشپړ بندیز لپاره د هېوادونو په وړاندیز شوي لېست کې شامل شي.
درې واړو سرچینو ویلي چې د پاکستان د شاملولو سپارښتنه به هم وشي.
رویټرز د بهرنیو چارو، عدلیي او کورني امنیت ریاستونو او د ملي استخباراتو د رییس دفتر، چې مشران یې د نوښت څارنه کوي، په دې اړه پوښتلي خو دغو ادارو سمدلاسه د د رویټرز پوښتنو ته ځواب ونه وایه.
یوې سرچینې په ډاګه کړې چې هغه افغانان چې په متحده ایالاتو کې د کډوالو په توګه یا په ځانګړي ویزو کې د بیا میشتیدنې لپاره منل شوي دي لومړی د جدي پلټنې څخه تیریږي.
د بهرنیو چارو وزارت دفتر چې د دوی د بیا میشتیدنې نظارت کوي د سفر بندیز څخه د ځانګړي کډوالۍ ویزې لرونکو لپاره د معافیت په لټه کې دی "مګر دا نه ده اټکل شوې چې معافیت به ورکړل شي او کنه."
رویټرز تیره میاشت راپور ورکړ چې د افغانستان د بیا میشتیدنې د هڅو همغږي کوونکي دفتر ته ویل شوي چې د اپریل تر میاشتې پورې دې د تړلو لپاره یو پلان جوړ کړي.
د ټرمپ لارښوونه د کډوالۍ د کړکېچ یوه برخه ده چې هغه د خپلې دویمې دورې په شروع کې پیل کړې.
نوموړي د ۲۰۲۳ اکتوبر په وینا کې خپل پلان ته کتنه وکړه او ژمنه یې وکړه چې د غزې تړانګې، لیبیا، سومالیا، سوریې، یمن او "بل هر هغه ځای کې چې زموږ امنیت ګواښوي" خلک محدودوي.
شان وانډیور، د هغې ایتلاف مشر چې د متحده ایالاتو له حکومت سره د افغانانو د اېستلو او بیا میشتیدنې همغږي کوي، له هغو کسانو چې د متحده ایالاتو د اعتبار وړ ویزې لري وغوښتل که امکان لري نو ژر تر ژره دې سفر وکړي.
نوموړي وویل: "په داسې حال کې چې رسمي اعلان نه دی شوی، د متحده ایالاتو په حکومت کې ډېری سرچینې وړاندیز کوي چې په راتلونکې اونۍ کې د سفر نوی محدودیت پلي کیدی شي."
هغه وویل، دا "ممکن افغان ویزې لرونکو باندې چې متحده ایالاتو کې د ځای په ځای کیدو په تمه دي" د پام وړ اغیزه وکړي.
شاوخوا ۲۰۰ زره افغانان چې په متحده ایالاتو کې د مېشتیدنې لپاره تصویب شوي یا د متحده ایالاتو د کډوالۍ او ځانګړې کډوالۍ ویزې غوښتنلیکونه ته په تمه دي په افغانستان او نږدې ۹۰ نورو هېوادونو کې بند پاتې دي.
