افغانستان انټرنشنل - پښتو
د افغانستان د وروستي جمهوري نظام د ملي امنیت مخکېني رییس احمدضیا سراج له افغانستان انټرنشنل سره په یوې ځانګړې مرکه کې ادعا کړې، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراجالدین حقاني او یو شمېر نورو طالب چارو د دغې ډلې د مشر ملا هبتالله پر خلاف د «کودتا» پلان لرلو.
نوموړي د سېشنبې پر ورځ (د کب ۲۱مه) په خپلې مرکه کې زیاته کړې، چې د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراجالدین حقاني د خپلې وژنې د اندېښنې له امله ځان پټ کړی.
د هغه په خبره، حقاني وېرېږي چې هبتالله یې ونهوژني.
سراج په خپلې مرکه کې ویلي، هبتالله اخوندزاده فکر کوي چې ځینو بهرنیو هېوادونو هم د نوموړي کودتا په پلان کې د حقاني ملاتړ کړی دی.
د هغه په وینا، د طالبانو مشر د دغه ګواښ د لهمنځه وړلو لپاره له حقاني څخه خپل واک اخیستی او د دغې ډلې د کورنیو چارو وزارت امنیتي مرستیال صدر ابراهیم ته یې سپارلی دی.
نوموړي همداراز زیاته کړې، د طالبانو د دفاع وزیر ملا یعقوب چې له حقاني سره پر همکارۍ تورن دی، بېصلاحیته شوی او واک یې د طالبانو د مشر نږدې کس قیوم ذاکر ته سپارل سپارل شوی دی.
د مخکېني نظام د ملي امنیت رییس احمدضیا سراج ټینګار کړی، چې د کودتا په تړاو د ګواښونو او اندېښنو له زیاتېدو وروسته، ملا هبتالله په کابل کې ځینې ستراتیژیکې ادارې د هغه وفادارو کسانو ته سپارلې دي.
سراج د هبتالله له خوا پر طالب چارواکو بهرنیو سفرونو بندیز ته په اشارې ادعا کړې، چې دا سفرونه باید یوازې او یوازې د هغه د اجازې او مستقیمې لارښوونې له مخې ترسره شي.
د افغانستان د وروستي جمهوري نظام د ملي امنیت ريیس وویل: «په کندهار کې د طالبانو مشر دې پایلې ته رسېدلی چې د هغه د مخالفانو کلیدي غړی سراجالدین حقاني دی او د هغه له منځه وړل کولای شي د کودتا دسیسه په بشپړه توګه شنډ کړي.»
د ملي امنیت پخواني مشر دغه راز ادعا کړې، چې سراجالدین حقاني د هبتالله د ګواښ له خبرېدو وروسته، له سعودي عربستان څخه مستقیم خوست او بیا پاکستان ته لاړ او په وینا یې، هغه اوس مهال شمالي وزیرستان او خوست ته تګراتګ کوي.
د ده په وینا، هبتالله د حقاني د کابوکېدو لپاره د طالبانو د کورنیو چارو د مرستیال ورور د خوست ولایت د پولیسو امنیه قومندان هم له دندې ګوښه کړی او زیاتوي، چې حقاني دا اقدام د ځان پر وړاندې یوه دسیسه بللې او خوندي احساس نهکوي.
تر دې وړاندې په کابل کې سرچینو د افغانستان انټرنشنل ته راپور ورکړی و چې هبتالله اخوندزاده خپل ځانګړي ځواکونه له کندهار څخه کابل ته لېږلي دي. د سرچینو د معلوماتو پر بنسټ، دا ځواکونه د کابل په هوايي ډګر کې دېره دي او په پلازمېنه کې فضا کړکېچنه او امنیتي بڼه خپله کړې ده.
هماغه وخت، د کابل په هوايي ډګر کې سرچینو هم منلې وه چې له کندهار څخه د طالبانو یوه راغلې ځانګړې قطعه په هوايي ډګر کې دېره شوې ده.
د یادونې ده چې د طالب چارواکو ترمنځ ناندرۍ وروسته له هغې پراخې شوې چې د جرمنو نړۍوالې محکمې (هاګ) په ګډون یو شمېر نړۍوالو سازمانونو او بنسټونو د هبتالله اخوندزاده له ځپونکو فرمانونو وروسته پر نوموړې ډلې فشار ډېر کړی دی.
د کب په لومړیو کې د طالبانو د پوهنې وزارت "یونیفورم لایحه" تصویب کړه، چې د ښوونځیو زده کوونکو او ښوونکو لپاره یې له خولۍ یا پګړۍ سره جامې اغوستل لازمي کړل او د جامو د رنګ او اندازې په اړه هم جزییات شامل دي.
هغه انځورونه چې د فراه ولایت له ځینو ښوونځیو افغانستان انټرنشنل ته رسیدلي، ښیي چې د طالبانو د پوهنې چارواکو خپل مطلوب یونیفورم پر زده کونکو جبري کړی دی.
په دغو انځورونو کې د ښوونځي زده کوونکو، چې ښکاري په لیسه کې دي، سپینې جامې اغوستې او تور او سپین پټکي یې پرسر کړي دي.
د سرچینو په وینا، د فراه ولایت په ښوونځیو کې د نوي یونیفورم کارول جبري شوي او ظاهرا زده کوونکو ته ویل شوي چې که دوی سرغړونه وکړي نو له ښوونځي به وشړل شي.
د دې میاشتې په پیل کې افغانستان انټرنشنل یو لارښود ترلاسه کړ چې پکې ویل شوي وو چې په دولتي ښوونځیو کې له لومړي څخه تر نهم ټولګي پورې زده کوونکي باید شنې جامې او خولۍ پر سر کړي.
په داسې حال کې چې له لسم څخه تر دوولسم ټولګي پورې زده کوونکي باید سپینې جامې واغوندي او پګړۍ پر سر کړي.
ویل شوي هغه زده کوونکي چې له کوم معقول دلیل پرته دا مقررات نه تعقیبوي لومړی به ورته توصیه وشي او که دوی سرغړونه تکرار کړي نو دوی به اړ شي چې د خپلو کورنیو په حضور کې ژمنه وکړي.
طالبانو له ښوونکو دا هم غوښتي چې کمیسونه او پګړۍ یا لږ تر لږه خولۍ پر سر کړي.
په لایحه کې راغلي چې د زده کوونکو او ښوونکو جامې باید ډیرې لنډې، اوږدې او نری نه وي.
ویل کیږي دا لایحه د طالبانو مشر هبت الله اخوندزاده له خوا تصویب شوې ده او د طالبانو د پوهنې وزارت د ولایتي پوهنې ریاستونو ته دنده سپارلې چې دا پلي کړي.
په قانون کې د لومړنیو ښوونځیو د ښځینه زده کوونکو او ښځینه ښوونکو لپاره د جامو ډول ذکر شوی نه دی.
په افغانستان کې، د دولتي ښوونځیو د ښځینه زده کوونکو د یونیفورم رنګ تور دی.