امنیت شورا په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ ماموریت یو کال وغځاوه

دغه لېست دا هم ښيي چې د طالبانو د ریاست الوزرا مرستیالانو معاش له یو لک ۸۳ زرو افغانیو څخه یو لک ۳۵ زرو افغانیو ته کم شوی دی.

په دغو اسنادو کې د طالبانو د سترې محکمې د مشر تنخا له یو لک ۶۷ زره افغانیو څخه یو لک ۲۱ زره افغانیو ته کمه شوې ده.

طالبانو د وزیرانو او د نظارت او فرامینو د تطبیق رییس معاشونه له یو لک ۳۷ زره افغانیو څخه یو لک ۸ زره افغانیو ته راټیټ کړي دي. طالبانو د خپلې استخباراتي ادارې د مشر لپاره هم ورته معاش ټاکلی دی.

همدارنګه په دغه لېست کې لیدل کېږي چې طالبانو د دغې ډلې د چارو ادارې د مشر معاش له یو لک ۲۲ زره افغانیو ، ۹۴ زره افغانیو ته راټیټ کړی دی.

طالبانو د خپلو واليانو معاش له ۹۱ زرو افغانیو څخه ۶۷ زره افغانیو ته راټیټ کړی دی.

دا لېست ښيي چې طالبانو د ملکي خدمتونو د لومړۍ درجې د کارکوونکو معاش ۲۷ زره افغانۍ ټاکلی چې له ۱.۵ څخه تر ۶.۵ باندې ضرب کړي دي.

د دې لېست پر بنسټ، د طالبانو د اداري کارمنانو معاشونه له شاوخوا ۵۰ زره افغانیو شاوخوا ۱۳ زره افغانیو ته راټیټ شوي دي.

د طالبانو تر واک لاندې مالیې وزارت کې سرچینو هم افغانستان انټرنشنل ته دا لېسټونه تاید کړي دي، چې د نوي کال په پیل کې به عملي کېږي.

په دې لېست کې د وزیرانو مرستیالانو، ښاروالانو او قاضیانو د معاشونو د کمېدو راپور ورکړل شوی دی.

تر اوسه معلومه نه ده، چې د طالبانو په اداره کې د معاشونو د کمښت اصلي لامل څه دی، خو په تېرو میاشتو کې ملکي مامورینو د خپلو معاشونو په ورکړه کې له ځنډ سخت شکایتونه کړي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت یو کارمن نن هم افغانستان انټرنشنل ته غږیز پیغام کې ویلي، چې له دوو میاشتو راهیسې یې تنخا نه ده اخیستې.

نوموړی زیاتوي چې د طالبانو د مشر له شخصي کسانو او ځینې «مجاهدینو» پرته نورو کارکوونکو ته معاش نه دی ور کړل شوی.

د جمهوریت پرځېدو پسې څو میاشتې وروسته طالبانو ته له امریکا میلیون ډالري کڅوړې راتلې.

که څه هم طالبان وايي، چې دا پیسې د موسسو له خوا مصرفېدې، خو سیګار بیا بیا ویل چې طالبان پکې لاسوهنه کوي.

د ډونالډ ټرم پواکمنېدو پسې چې د دې مرستو بندېدو خبره شوې، ور سره د طالبانو کارمنانو ته د تنخا ور کول هم ټکي شوي دي.

امریکا کې د ډونلډ ټرمپ واکمنېدو او له نړیوالو مرستندویه ادارو سره د دغه هېواد د مرستو ځنډېو پسې د روغتیا نړیوال سازمان هم اغېزمن شوی.

د افغانستان لپاره د دې سازمان څانګې نن ویلي، که مالي ملاتړ یې نه کېږي، نو په دغه هېواد کې د دوی په مالي ملاتړ د چلېدونکو اتیا سلنه اړینو روغتیايي مرکزونو بندېدو سره د ښځو، ماشومانو، بوډګانو، بې ځایه شویو او کډوالو په ګډون په میلیونونو کسان اغېزمن شي.

دا اداره په خپله اعلامیه کې زیاتوي چې د روانې میلادي میاشتې پر څلورمه د مالي ملاتړ د نشتوالی له امله یې ۱۶۷ روغتیايي مرکزونه تړل شوي او ور سره ۲۵ ولایتونو کې ۱۶ لکه کسان د دوی له اړینو روغتیايي خدمتونو بې برخې شوي دی.

د روغتیا نړیوال سازمان خبرداری ور کوي چې له سملاسي ګام پورته کولو پرته د روان کال تر جون میاشتې د دوی ۲۲۰ نور روغتیايي مرکزونه هم بندېږي او له امله یې ۱۸ لکه افغانان له لومړنیو روغتیايي خدماتو بې برخې کېږي.

د دې روغتیایي مرکزونو تړل کېدو سره د افغانستان شمالي، شمال ختیځ او لوېدیځ ډېر اغېزمنېږي چې پکې د روغتیا نړیوال سازمان دریمه برخه روغتیايي خدمات په ټپه درېږي، چې د ژر پېښېدونکي روغتیايي ناورین اندېښنې زیاتوي.

دا مرکزونه په داسې حال تړل کېږي چې افغانستان د شري، ملاریا، د ماشومانو فلج، ډینګې او کانګو تبې په ګډون له مختلفو روغتیایي ستونزو سره لاس ګرېوان دی.

د طالبانو واکمنېدو سره چې له افغانستان سره ورځ تر بلې بهرنۍ مرستې کمېږي د روغتیا نړیوال سازمان د خدماتو کمېدلو سره به د افغانستان زېانګالی روغتیايي سیستم له لا ډېرو ستونزو سره مخ شي.

ولادیمیر پوتین شاوخوا دوه میاشتې وړاندې یو قانوني تعدیلي فرمان لاسلیک کړ، چې طالبانو ته د لنډمهالي معافیت زمینه برابروي، خو افغانستان انټرنشنل ته په مسکو کې سرچینو ویلي، چې د پوتین اندېښنې لاهم په بشپړ ډول نه دي لرې شوې.

د روان کال په لیندۍ میاشت کې د روسیې پارلمان د نوې لایحې د تصویب له لارې دې ته لاره پرانېسته چې طالبان د ترهګرو سازمانونو له نوملړه و اېستل شي. دغه لایحه د روسیې د مشرانو جرګې ۱۳ غړو پارلمان ته د تصویب لپاره وړاندې کړې وه.

ددغې لایحې ترتیبوونکي د روسیې د سنا غړي اندري کلیشاس، اندري یاتڅکسن، سوري فدوروف، واسیلي پیکاروف، اندري لوګووي او دیمیتري ویاتکین وو.

ددغې لایحې له مخې هغه سازمانونه او ډلې چې د روسیې د قانون له مخې د ترهګرو نوملړ کې شامل شوي دي، د لنډ وخت لپاره له دې نوملړه اېستل کېدای شي.

مسکو له دې وړاندې کابل ته یو جګپوړی پلاوی استولی و، چې د طالبانو له جګپوړو چارواکو سره پر دوه اړخیزو اړیکو او شته اندېښنو له نږدې خبرې اترې وکړي.

خو داسې ښکاري چې ددې لایحې له تصویب او د ولادیمیر پوتین له لاسلیک سره سره، لاهم مسکو د طالبانو په اړه دوه زړی دی.

د روسیې د بهرنیو چارو وزیر مرستیال اندري رودینکو تېره میاشت وویل، « دا پروسه وخت ته اړتیا لري او روسیه د طالبانو په رسمیت پېژندلو کې بیړه نه کوي».

د تصویب شوې لایحې او فرمان له مخې، که چیرې یو سازمان خپل ترهګریز فعالیتونه بند کړي، د لنډمهالي معافیت حق لري.

د روسیې لوی څارنوال باید محکمې ته شواهد وړاندې کړي، چې یو بندیز لرې شي.

اندري رودینکو انټرفاکس خبري اژانس ته وویل، « دا میکانیزم د طالبانو غورځنګ لپاره پلی کېږي، خو دا به یو څه وخت ونیسي».

د روسیې سترې محکمې د ۲۰۰۳ کال د فبرورۍ پر۱۴مه طالبان ترهګره ډله اعلان کړې وه.

که څه هم روسیه د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني، خو د مسکو سفارت یې دې ډلې ته سپارلی او له طالبانو سره دیپلوماتیک او اقتصادي اړیکي لري.

د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د ۲۰۲۳ کال په جولای کې وویل، «باید دا واقعیت ومنو، چې طالبان اوس د افغانستان کنټرول په واک کې لري». هغه یاده ډله د ترهګرۍ پر ضد خپله متحده وبلله.

نن دوشنبه په تورخم کې د دروازې د پرانیستلو په موخه د افغان او پاکستاني سوداګرو او قومي مشرانو ترمنځ دجرګې د دویم پړاو غونډه ترسره شوه.

د دې جرګې د پښتونخوا له خوا یو غړی شاه خالد شینواری وايي، د جرګې دواړو لورو پر دریو مسلو خبرې وکړې، چې اوربند، د کار بندېدل او دریم ګام کې لار پرانیستل دي. نوموړی وایي، د طالبانو له خوا پر پوسته د کار بندېدو لپاره افغان لوري تر ماښام وخت غوښتی.

د افغان لوري د جرګې یو غړي د دې خبرو په تایید سره افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دوی د جرګې پرېکړه د طالبانو د ننګرهار والي سره شریکوي.

نوموړی دا هم وايي، چې جرګې د اختر تر ۱۵مې له طالبانو د کار بندېدو غوښتنه کړې ده او تر هغه وروسته که هر څه پېښېږي بیا د جرګې مسوولیت نشته.

د پاکستان لوري د جرګې مشر سید جواد حسین کاظمي وايي، چې د جرګې د پرېکړې پر اساس به نن ماښام په تورخم کې د طالبانو او پاکستاني چارواکو ناسته کېږي او د شته ستونزو د دایمي حل لپاره به خبرې وکړي.

سید جواد جسین کاظمي زیاتوي چې تر دې لیدنې وروسته به د تورخم لاره د هر ډول تګ او راتګ پرمخ پرانیستل شي.

د تورخم دروازه له تېرو ۲۵ ورځو راهيسې د هر ډول تګ راتګ لپاره تړلې ده، چې دواړو غاړو ته یې مساپر او سوداګر له جدي ستونزو او سترو مالي زیانونو سره مخ کړي دي.

پاکستاني چارواکو د طالبانو له‌خوا د پوستو او تاسیساتو د جوړولو له امله دغه لار تړلې ده.

د دغې لارې له تړل کېدو وروسته د طالبانو او پاکستاني پوله ساتو ځواکونو تر منځ په پرله پسې ډول نښتې رامنځته شوې دي، چې داوړه لوري ته مرګژوبله رپوټونه ورکړل شوي دي.

خو عبدالمتین قانع د دوشنبې په ورځ په یوه رسمي خبرپاڼه کې د سراج الدین حقاني د استعفا راپورونه رد کړل.

ښاغلي قانع ټینګار وکړ، چې دا خبر ریښتیا نه دی او له رسنیو یې وغوښتل چې "د هغو تبلیغاتو له منعکس کولو ډډه وکړي چې له واقعیت لرې وي."

په خبرپاڼه کې راغلي چې د کورنیو چارو وزارت په رسمي ډول اعلان کوي، ​​چې د سراج الدین حقاني د استعفا اوازې دروغ دي او رسنۍ باید یوازې د حقایقو پر بنسټ راپور ورکړي.
تر دې مخکې په رسنیو کې د طالبانو د کورنیو چارو له وزارت د سراج الدین حقاني د استعفا په اړه خبرونه خپاره شوي وو.