د طالبانو مشر نوروز «د جاهلیت د دور اختر» وباله

د پنځلس میلیونه امریکايي ډالرو د لیلام په اړه د افغانستان بانک په خپرپاڼه کې لیکل شوي، چې د داوطلبۍ ګټونکي اړ دي چې خپل حسابونه د لیلام د ورځې تر پایه تصفیه کړي.

د افغانستان بانک دوه ورځې وړاندې هم پنځلس میلیونه ډالر د افغانۍ د ثبات او ارزښت ساتنې په موخه په ازاد بازار کې لیلام کړل.

دا ډالرو په وړاندې د افغانۍ ارزښت پر افغانستان د امریکا د ۴۰ میلیوني ډالري کڅوړو له بندیدو وروسته راټیټ شو او د کابل په شهزاده سرای کې د یوه ډالر بیه له ۶۸ څخه تر ۷۵ افغانیو ورسېده.

اوس طالبان د ډالرو په وړاندې د افغانۍ د ثبات ساتنې په موخه نږدې هره میاشت میلیونونه ډالر لیلاموي.

د افغانستان بانک وايي، چې نن یو امریکايي ډالر په ۷۱،۱۵ افغانۍ پلورل کیږي.

یادو سرچینو وویل چې دغه کسان د تورخم د کډوالو په مرکز کې له ټولو قانوني پړاوونو تېرولو وروسته پر تورخم اوښتي دي.

دغه کسان د پاکستان حکومت له خوا د «غیر قانوني بهرنیانو» پر ضد روانو عملیاتو کې نیول شوي دي.

په ورته وخت کې د خیبر پښتونخوا حکومت د اېستل کېدونکو افغان کډوالو لپاره دوه لنډمهالي کمپونه جوړوي.

دغه کمپونه د پېښور په جمعه خان کالونۍ او د خیبر ولسوالۍ په لنډي کوتل ګلاب لوبغالي کې جوړېږي.

د خیبر پښتونخوا حکومت وايي، چې دا ګام د «غیر قانوني مېشتو بهرنیانو» د ایستلو لپاره اخېستل شوی دی.

د خیبر مرستیال کمېشنر ارشاد خان افغانستان انټرنشنل- پښتو ته تایید کړې چې په لنډي کوتل کې د جوړېدونکي کمپ کار پیل شوی چې په یو وخت کې به ۱۵۰۰ کسانو ته د اوسېدو ځای ولري.

نوموړي زیاته کړې چې دا کمپ به د اپرېل له لومړۍ نېټې څخه په رسمي توګه فعال شي.

هرات کې د طالبانو د والي دفتر وايي، دغه بار د طالبانو د هرات والي، د ایران کونسلګرۍ او د دولتي او خصوصي سکټورونو د چارواکو په ګډون لېږدول شوی. دغه وچې میوې په هرات کې پروسس شوې او له هغه وروسته لېږل شوې دي.

دغه صادرات د افغانستان-ایران ریل کوریډور له لارې لېږدول شوې.

ایران دغه ریل لاره چې افغانستان له ترکیې او اروپا سره نښلوي، د سیمې د اقتصادي پرمختګ لپاره مهمه بللې ده.

د راپورونو له مخې، په تېرو دریو میاشتو کې د خواف-هرات ریل پټلۍ له لارې۳۵ زره ټنه توکي انتقال شوي، چې د افغانستان د سوداګرۍ شبکو په پراختیا کې د ریل پټلۍ د اهمیت زیاتوالی ښیي.

په کابل کې د ایران سفارت ویلي چې د دغه کوریډور فعالول به د افغانستان له اوږدمهاله اقتصادي ثبات سره مرسته وکړي.

یاد سفارت د پنجشنبې په ورځ وویل، چې په هرات کې د دوی کونسلګرۍ له طالب چارواکو سره یو ځای د دغه دهلیز پرانیسته وکړه.

سفارت زياته کړې، چې د ایران په همکارۍ د افغانستان – ایران – اروپا د اورګاډي دهلېز فعالېدل به د افغانستان د اقتصادي ځان بسیاینې لامل شي او د اروپا بازارونو ته به مستقیم لاسرسی پيدا شي.

د افغانستان د برېښنا شرکت اجرايوي رییس عبدالباري عمر وايي، په یادو پروژو کې اته هغه د برېښنا د تولید او دوه پروژې هم د برېښنا د مزو د تمدید دي.

نوموړی وايي، په یادو پروژو کې د هرات ولایت ۴۳،۲ میګاواټه بادي او ۵ میګاواټه لمریزه، د جوزجان ۵۰ میګاواټه ګازي، د بلخ ۴۰،۲۵، د لوګر ۴۰، د ننګرهار ۴۰ او د لغمان ۱۰ میګاواټه لمریزې برېښنا تولید، د زابل او د کندهار ختیز برېښنا کوټ پروژو ترڅنګ د هلمند له کجکي څخه تر کندهاره د ۱۰۰ کیلوولټه برېښنا لیږد مزي بشپړولو پروژې هم شاملې دي.

عمر وايي، د یادو پروژو د برېښنا د تولید ظرفیت ۲۲۸،۲ میګاواټه دی او څه باندې ۲۰ میلیارده افغانۍ لګښت پري راځي.

د افغانستان د برېښنا شرکت اجرایوي رییس وايي، دغه پروژې به تر یوه کاله بشپړې شي.

طالبان په داسې حال کې د تولیدي برېښنا په برخه کې د پروژو د لاسلیک خبر ورکوي، چې څه موده وړاندي د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام ویلي و، چې افغانستان د انرژۍ له لوی بحران سره مخ دی.

دغه پروګرام ویلي، چې د کورنۍ برېښنا د تولید د ټیټې کچې له امله افغانستان د ګاونډیو هېوادونو د انرژۍ په سرچینو پورې تړلی دی.

د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام ویلي، چې یوازې ۴۰ سلنه کورنۍ برېښنا ته لاسرسی لري او افغانستان د خپلې اړتیا ۷۵ سلنه برېښنا له ګاونډیو هېوادونو په ځانګړې توګه مرکزي اسیا څخه واردوي.

د تایباد والي حسین جمشيدي له ایرنا خبري اژانس سره په مرکه کې ویلي، چې په ختيزو پولو کې ددغه پلان د پلیتابه لپاره د ۱۰۰ کیلومترو په اندازه زېربیناوې چمتو شوې دي.

د نوموړي په خبره، پر پوله دغه زېربیناوې به د انجينرانو د مهالوېش له مخې په ټاکل شویو ځایونو کې کېښودل شي.

د تایباد د والي د معلوماتو له مخي، د جوړ شوي ديوال لوړ والی ۴ متره دی او پر پورتنۍ برخه یې کټارې هم جوړيږي.

حسین جمشيدي زياته کړه، چې د ایران او افغانستان د پولو بندول او دیوال جوړول د دوی تر ټولو مهم او ستراتیژيک پلان دی.

نوموړي زياته کړې، چې پر پوله د دیوال په جوړولو سره له افغانستان څخه ایران ته د غیر قانوني کډوالو په داخليدو کې د پام وړ کموالی راغلی دی.

د ایران تایباد ښار له افغانستان سره ۹۰ کیلومتره پوله لري او په دې پوله کې د دوغارون لار ځانګړی اقتصادي اهمیت لري.